HEDİYELİK EŞYA YOKSUNU BİR KENT: MERSİN

Bir kenti, yöreyi, ören yerlerini ziyaret edenler oraya ait anı ürünlerini satın almaktan hoşlanırlar. Mersin'de bu konuda büyük bir eksiklik vardır. Anı ürünlerini üretenler yok denecek kadar azdır. Ticari bir boyuta taşınamamıştır hediyelik eşya üretimi Mersin'de.

Elde satılacak ürün olmayınca kentte bunları satan yerler de bulunmaz tabii. AVM'lerdeki mağazalarda buna ayrılan köşeleri de göremeyiz. Mersin'in yeni açılan Arkeoloji müzesinde bir hediyelik eşya satış bölümü vardır ama rafları kentle ve yöre ile ilgisi olmayan zevksiz objeler ile doludur.

Geçen yazılarımda çokça değindiğim gibi, Mersin kültürel ve doğal zenginliklere sahip bir kent. Bu değerlerin pazarlanması, duyurulması, bölgenin tanıtılması gerekiyor. Bunun en pratik ve kolay yolu da hediyelik eşya üretimi ve satışı ile olabilir.

Hediyelik eşyaların en fazla satıldığı yerler tarihi, arkeolojik ören yerleridir. Mersin'in bu konuda da büyük eksikliği vardır. Çoğu ören yerinde bu hediyelik eşyaların satılabileceği, ziyaretçilerin çay, kahve, meşrubat içerek dinlenebileceği, ihtiyaçlarını giderebileceği kafe-büfe benzeri yerler yoktur.

Ören yerlerinde ve maalesef yeni açılan Mersin Arkeoloji Müzesi'nde bölgeye ait, ören yerlerine ait, müzede sergilenen eserlere ait Türkçe yazılmış kitaplar, haritalar, broşürler bile bulamazsınız. Yabancı turistler için İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, Japonca yazılı kitaplar zaten yoktur, çünkü turizm altyapı yatırımlarında ve bölge tanıtımında yaya kalınmıştır. Genelde Kilikya, özelde Mersin merkezli hızlandırılmış bir Turizm Master Planı'na acilen ihtiyaç vardır.

Kilikya Bölgesi işte bunun için tanınmaz, bilinmez. Bunun için Mersin ulusal, uluslararası seyahat şirketlerinin gezi programlarında yer almaz. Bu konu çok can acıtıcı bir kent sorunu olarak acilen ele alınmalıdır.

Hediyelik eşya üretim ve satışı konusunda konuşulur, yazılır, çizilir ama şu ana kadar bunu bir proje olarak ele alıp somutlaştıracak bir adım atılmamıştır. Bu konuda, Valilik, İl Kültür Müdürlüğü, Yerel Yönetimler ile kent kurum ve kuruluşlarına büyük görev düşmektedir.

Hediyelik eşya üretimi konusunda neler, nasıl yapılabilir, bu konuda özellikle küçük yatırımcı-üreticilere ne gibi imkanlar sağlanabilir bir düşünelim:

Hediyelik eşya üretimi "el sanatları" boyutunda ele alınarak geliştirilecek bir konu değildir. Değişik malzemelerle çalışacak küçük çapta da olsa farklı üretim bandına sahip KOBI yapılanmalarına ihtiyaç vardır. Bilindiği gibi "KOBİ"ler için birçok destek programları vardır. Öncelikle bu konuda çalışacak, Mersin'in turizm potansiyelinin farkında olan, küçük yatırımcı - üreticiler hediyelik eşya üretimi için özendirilmelidir.

"Değişik malzemelerle çalışacak..." dedik. Nedir bu malzemeler ve üretilebilecek ürünler? Aklımıza geliverenleri hemen sıralayalım:

Tekstil Ürünleri: Tişörtler, şallar, erkek-kadın kepleri, Plaj şemsiyeleri, şezlong minderleri, plaj çantaları, plaj şapkaları, pareolar, bileklikler, bandanalar, küçük makyaj çantaları, çarşaf takımları, yazlık sandalye minderleri, koltuk sırt minderleri, bez bebekler, kuklalar

İğne Oyaları: Kolyeler

Seramik Ürünler: Bardak altları, nihaleler, dekoratif tabaklar

Toprak (kil) Ürünler: Arkeolojik figürinler, yüksek kabartmalar (reliefler), keramik kaplar

Taş Ürünler: Arkeolojik heykel, büst replikaları

Cam Ürünler: Üzeri desenli çay, kahve servis tepsileri, kutular, peçetelikler, resim çerçeveleri

Ahşap Ürünler: Üzeri desenli çay, kahve servis tepsileri, kutular, peçetelikler, resim çerçeveleri, tabureler, fiskos masaları, komodinler

Bunlar herkesin aklına gelecek, örneklerini birçok yerde gördüğümüz turistik anı ürünleri. Yöremize ait orijinal simgesel obje ve desenlerle Mersin'in tanıtımının yapılması amaç ise üretimin kurgulanmasında içine estetik değerlerin katılması gerekiyor.

Üretici firmalar herhangi bir sanat eseri ve/veya arkeolojik buluntunun birebir kopyasını yapabilirler. Bunun için öncelikle ilgili kişi/sanatçı veya kurumun izni gereklidir. Örneğin Arkeoloji müzesinde bulunan toprak figürinlerin, keramik kapların, veya heykellerin örnekleri yapılacaksa, sanırım bir izin alma prosedürüne ihtiyaç vardır. Keza bir ressam veya heykeltıraşın eseri kullanılacaksa izin alınması, gerekli ise bir antlaşma yapılması gerekebilir. Bu izin verilirken de üreticiler belirli sanatsal kıstasları yerine getirmelidir. Müze Müdürlüğü bu konuda üreticiyi bilgilendirebilir, yönlendirebilir. Üreticiler mutlaka bir grafiker, tasarımcı ve konusunda bilgi sahibi üretim elemanları ile çalışmalıdırlar. Birkaç örnek vererek konuyu biraz açalım:

Tekstil Ürünleri Desen ve Kurgulamları: Profesyonel tasarımcılar tarafından hazırlanacak, Mersin'i simgeleri ile tanıtacak ürünler üretilmelidir. Deniz, kum, güneş birçok yerde vardır. Ama "Üç Güzeller mozaiği, Kızkalesi, Soloi Pompeipolis'te bu yılki kazılarda ortaya çıkartılan eşsiz Portre Büst, Soloi Pompeiopolis Sütunlu Caddesi ve Antik Liman canlandırması, Uzuncaburç mozaiği, Adamkayalar kabartmaları, Alahan Manastırı, Tarsus Roma Yolu, Saint Paul Kuyusu, Saint Paul Kilisesi, Mersin Latin Katolik Kilisesi, Mersin Ortodoks Kilisesi, Mersin Halkevi, Mersin Deniz Müzesi, Mersin Arkeoloji Müzesi vd... gibi desenlerle süslenecek tekstil ürünleri kentin tanıtımına büyük katkı sağlayacaktır. Örneğin; Bir plaj şemsiyesinin saçaklarında bulunan Narlıkuyu mozaiğindeki Üç Güzeller'in püfür püfür rüzgarda dans edişlerini düşleyebiliyor musunuz hiç?

İğne Oyaları: Mersin Çamlıyayla İğne Oyaları ile hazırlanacak özgün kreatif kolyeler ve broşlar birer mücevher gibi değer bulacaktır.

Seramik Ürünleri: Tekstil ürünleri desenleri ile üretilecek bardak altları, nihaleler ve dekoratif tabaklar ayni estetik kaygılarla özel grafik desenlerle üretilecektir.

Pişmiş Toprak (kil) ve Taş Ürünler: Müzelerde bulunan eserlerin ayni olarak üretilecektir.

Bunun için üretimde kalıp çıkartmak için 3D lazer yazıcılar kullanılabilir.

Cam ve Ahşap Ürünler: Burada ilk aklıma, eski örneklerini bildiğimiz "Şahmeran" desenli çay ve kahve tepsileri geldi nedense. Bu konuya daha sanatsal bir yorum ile yaklaşmak isteyenler Mersinli ressamımız müteveffa Rafet Van'ın "Kuş Şahmeran" tablolarındaki resimleri - telif hakkı ödeyerek resmen izin almak suretiyle - kullanabilirler sanırım. Bu hem müteveffa ressamımıza bir vefa borcu, hem de Mersin'i bir sanatçısı ile anmak ve tanıtmak açısından harika bir fikir gibi geldi bana. Bu gibi örnekler çoğaltılabilir ve Mersin sanatçılarıyla tanınır.

Hediyelik eşya üretimi hakkında Mersin'in ilgili kurum ve kuruluşlarına - konuyu güncellemek için - bir hatırlatma yapayım dedim.

Yayınlanma Tarihi:28.12.2018 - Cuma