Çocukların omurga ve kaslarının gelişim döneminde olması nedeniyle ağır yük taşımaya yetişkinlerden daha hassas olduğunu belirten Medical Park Ataşehir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Oğuzhan Çimen, okul çantalarının yanlış ve ağır kullanılmasının çeşitli sağlık sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Çocukların uzun süre ağır çanta taşımasının özellikle sırt, boyun ve omuz bölgesinde sorunlara neden olabileceğini söyleyen Çimen, “Kapasitesinin üzerinde ağır okul çantası taşımak özellikle sırt, boyun ve omuz bölgesinde çeşitli sorunlara yol açabilir. Çanta ağırlaştıkça çocuk, dengesini korumak için farkında olmadan öne doğru eğilebilir. Bu durum başın ve boynun öne kaymasına, sırtın kamburlaşmasına, kas yorgunluğu ve spazmlara neden olabilir” dedi.
Çanta ağırlığı çocuğun kilosunun yüzde 10’unu geçmemeli
Okul çantasının ağırlığının çocuğun vücut ağırlığına göre değerlendirilmesi gerektiğini belirten Çimen, birçok uluslararası pediatri ve ergonomi kuruluşunun çanta ağırlığı konusunda yüzde 10-15 aralığını önerdiğini söyledi.
Çimen, gelişim çağındaki çocuklar için yüzde 10’un daha güvenli bir hedef olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “Birçok uluslararası pediatri ve ergonomi kuruluşu okul çantasının çocuğun vücut ağırlığının yüzde 10-15’ini aşmamasını öneriyor. Ancak özellikle gelişim çağındaki çocuklar için yüzde 10, daha güvenli bir hedef olarak değerlendirilebilir. Yüzde 15 ise aşılmaması gereken üst sınıra yakın bir değer olarak kabul edilmeli” diye konuştu.
Çocuğun yürüyüşüne dikkat edilmeli
Ağır çantaların çocukların duruşunu ve omurganın çalışma şeklini etkileyebileceğini ifade eden Çimen, ailelerin çocuklarını çantayı taşırken gözlemlemesinin önemli olduğunu söyledi. Çimen, çantanın fazla ağır olduğuna işaret edebilecek belirtiler hakkında “Çantayı taktıktan sonra belirgin şekilde öne eğilerek yürüme, bir omzun diğerinden daha yukarıda görünmesi, çantayı elleriyle alttan destekleme veya ağırlığı dengelemek için kalçayı öne doğru çıkarma, çantanın çocuk için fazla ağır olduğunun işaretleri olabilir.” dedi.
Okul dönüşünde ortaya çıkan boyun, sırt, bel veya omuz ağrılarının da dikkate alınması gerektiğini belirten Çimen, “Omuzlarda kızarıklık veya derin askı izleri görülmesi halinde de çantanın vücuda fazla baskı yapıp yapmadığı değerlendirilmelidir” dedi.
Çanta iki omuzda taşınmalı
Çantanın tek omuzda taşınmasının vücuda dengesiz yük bindirebileceğine dikkat çeken Çimen, “Tek omuzda çanta taşıma alışkanlığı omurga ve kaslar üzerinde dengesiz yük oluşturabilir” diyerek “Vücut dengeyi korumak için yükün olduğu omuzu yukarı kaldırıp diğer yöne doğru eğilebilir. Bu durum boyun, sırt ve omuz kaslarının sürekli çalışmasına ve zamanla ağrı ve spazmlara yol açabilir. Omurgayı korumak için yükün iki omuza eşit dağıldığı sırt çantaları tercih edilmeli" ifadelerini kullandı.
Çanta seçiminde ergonomiye dikkat
Ailelerin okul çantası seçerken yalnızca görünüşüne değil, çantanın çocuğun vücuduna uygun olup olmadığına da dikkat etmesi gerektiğini belirten Çimen, ergonomik çantaların tercih edilmesini önerdi.
Çimen, “Geniş ve yumuşak pedli omuz askıları yükün omuzlara daha dengeli yayılmasına yardımcı olur. Destekli sırt paneli, göğüs ve bel kemerleri ile çoklu bölme yapısı da yükün vücuda daha dengeli dağılmasını sağlayabilir” dedi.
Çantanın boş ağırlığının da mümkün olduğunca düşük olması gerektiğini ifade eden Çimen, ağır eşyaların sırta en yakın bölmeye yerleştirilmesini, gereksiz malzemelerin ise her gün çantadan çıkarılmasını önerdi.
Uzun süren ağrılar dikkate alınmalı
Okul döneminde çocuklarda görülen sırt, boyun ve bel ağrılarının takip edilmesi gerektiğini belirten Çimen, çanta hafifletilmesine rağmen ağrıların devam etmesi halinde uzman değerlendirmesi gerektiğini söyledi.
Çimen, “Çanta hafifletildiği ve doğru şekilde taşınmaya başlandığı halde ağrıların iki haftadan uzun sürmesi, ağrının gece uykudan uyandırması veya kollarda belirgin güç kaybı ve his değişikliği görülmesi durumunda bir çocuk ortopedi uzmanına başvurulmalıdır” açıklamasında bulundu.
Düzenli hareket omurga sağlığını destekliyor
Çocukların omurga ve kas-iskelet sistemi gelişiminde düzenli fiziksel aktivitenin de önemli olduğunu vurgulayan Çimen, güçlü sırt ve karın kaslarının omurganın desteklenmesine yardımcı olduğunu söyledi.
“Yüzme, basketbol ve çocuk pilatesi gibi yaşa uygun, omurgayı dengeli çalıştıran aktiviteler kas dengesinin korunmasına katkı sağlayabilir” diyen Çimen, çocukların uzun süre hareketsiz kalmaması ve düzenli fiziksel aktivite yapmasının önemine dikkat çekti.
Çimen, okullar açılırken ailelerin çocuklarının omurga sağlığı için üç temel noktaya dikkat etmesi gerektiğini belirterek, “Çanta ağırlığının mümkün olduğunca çocuğun vücut ağırlığının yüzde 10’unu aşmaması, çantanın iki omuzda doğru şekilde taşınması ve çocukların yaşlarına uygun düzenli fiziksel aktivite yapması omurga sağlığının korunması açısından önem taşıyor” dedi.
