Hükümetin bilim ve teknoloji odaklı büyüme vizyonu doğrultusunda 2026 yılı bütçe başlangıç ödenekleri esas alınarak yapılan planlamalar ise Ar-Ge'ye verilen önemin önümüzdeki dönemde daha da artacağını gösteriyor. Yeni dönem hedefleri kapsamında 2026 yılı merkezi yönetim bütçesinden Ar-Ge faaliyetleri için ayrılan toplam kaynak 308 milyar 568 milyon TL'ye yükseltildi.
Ar-Ge kaynağında aslan payı üniversitelerin
Sosyo-ekonomik hedefler doğrultusunda yapılan harcama kalemleri incelendiğinde, Türkiye'deki akademik altyapının ve bilimsel üretimin ana taşıyıcısı olan üniversitelerin aslan payını aldığı görülüyor. 2025 yılında bütçeden yapılan Ar-Ge fonlamasının yüzde 64,9'u genel bilgi gelişimi hedefi doğrultusunda yükseköğretim kurumlarına yönlendirildi. Akademik dünyayı sırasıyla yüzde 11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 5,0 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, yüzde 4,4 ile tarım ve yüzde 4,4 ile eğitim sektörleri takip etti.
Akademik odaklı destekler 2026'da daha da büyüyor
2026 yılı başlangıç ödeneklerinde de benzer bir tablonun korunduğu, hatta akademik odaklı fonlamanın oranının daha da yükseldiği göze çarpıyor. Yeni yıl bütçesinde Ar-Ge ödeneklerinin yüzde 69,5'i yine genel bilgi gelişimi başlığı altında üniversitelere tahsis edildi. İkinci sırada yüzde 8,9'luk payla endüstriyel üretim ve teknoloji hedefleri yer alırken, bunu yüzde 5,5 ile diğer genel bilgi gelişimi, yüzde 4,7 ile tarım ve yüzde 4,0 ile savunma sanayii odaklı projeler izledi.
Uluslararası Ar-Ge projelerine 2 milyar TL'ye yakın destek
Öte yandan, Türkiye'nin küresel bilim ekosistemiyle entegrasyonunu güçlendiren uluslararası Ar-Ge programlarına sağlanan kamu finansmanı da ivme kazandı. Merkezi yönetim bütçesinden uluslararası ortaklı bilimsel çalışmalara 2025 yılında 1,82 milyar TL ayrılırken, bu rakamın 987 milyon TL'lik en büyük bölümü Avrupa çapında yürütülen projelere aktarıldı. İkili veya çok taraflı kamu Ar-Ge programlarına 435 milyon TL, uluslararası Ar-Ge kuruluşu fonlarına ise 402 milyon TL destek sağlandı.
Uluslararası Ar-Ge iş birliklerine ayrılan bütçe 2026 yılı planlamasında 1,95 milyar TL sınırına dayandı. Bu alanda ilk sırayı 1 milyar TL ile yine Avrupa ölçekli Ar-Ge programları alırken, uluslararası kuruluşlara sağlanan fonlar 489 milyon TL'ye, ikili ve çok taraflı uluslararası Ar-Ge programlarının payı ise 460 milyon TL'ye yükseldi. Yapılan bu stratejik yatırımlar, ülkenin hem yerel teknoloji kapasitesini hem de uluslararası bilim arenasındaki ağırlığını artırma kararlılığını net bir şekilde ortaya koyuyor.
