Ticaret Bakanlığı onayı ve Türk-Arap ve Avrupa Birliği Ülkeleri İş İnsanları Derneği (TURAB) organizasyonuyla düzenlenen “Küresel Ticaretin Yeni Ufukları” panelinde Türkiye’nin ihracat vizyonunu genişletecek stratejik iş birlikleri konuşuldu. Mersin Vali Yardımcısı İrfan Demiröz, Ticaret Bakanlığı Ticari Risk Araştırmaları ve Değerlendirme Genel Müdürü Raif Can, TURAB Genel Başkanı Fahri Kuş'un yanı sıra TURAB üyelerinin hazır bulunduğu salonda Mersin’in dünya ticaretinin yeni yol haritası yaklaşık 50 civarında izleyiciye anlatıldı.
Doğru tanımlanan stratejiler kazandıracak
TURAB Genel Başkanı Fahri Kuş açılış konuşmasında, "Mersin, sadece bir ticaret limanı olma özelliğiyle değil; küresel çapta kırılan tedarik zincirleri, jeopolitik dengelerdeki değişimler ve üretimin yeniden konumlanmasıyla kritik bir noktadadır. Bütün bu gelişmeler açıkça göstermektedir ki; artık sadece 'hızlı koşanlar' değil, süreci doğru tanımlayanlar kazanacaktır. Tam da bu noktada Mersin, Doğu ile Batı arasında köprü kuracak bir ihracat üssü olarak öne çıkmaktadır. Bugün burada ağırladığımız ülkeler, bölgemiz için yatırım potansiyeli yüksek, stratejik fırsat kapılarıdır. Bu süreci sadece panel salonunda bırakmayacak; ilgili ülkelerle doğrudan temas kurmaya ve kalıcı iş birliği köprüleri inşa etmeye kararlılıkla devam edeceğiz. Bugünü, güçlü bir bölgesel iş birliğinin başlangıcı olarak kabul ediyoruz” ifadelerini kullandı.
“Savaşa rağmen ticaret hacmimiz büyüdü”
Ticaret Bakanlığı Ticari Risk Araştırmaları ve Değerlendirme Genel Müdürü Raif Can, küresel piyasalardaki risk analizlerini katılımcılarla paylaştığı konuşmasında Dünyada ticaret Türkiye'de olduğu gibi gelişen ve teknolojik dönüşümler nedeniyle dalgalı bir seyir izlediğine vurgu yaparak, “Savaş sürecinde Hürmüz Boğazı Dünya enerji ticaretinin en kritik dar geçitlerinden biridir. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'si ve dünya eğlence ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinde bu boğazlardan geçmektedir. Bu boğazlar üzerindeki gerçekleşen ticaret enerji ticaretinin ilk bölümü de az da fazla öne gelir. Petrol biraz yaklaşık yüzde 90 veya yüzde 80 arasında Asya ülkelerinde çok fazla yapılıyor. Hindistan ve Çin gibi büyük ekonomiler Katar enerjisine yüksek oranda bağımlı olup son olsa ticaret rotasının kesintiye uğraması küresel enerji piyasalarında ciddi artış yaratma potansiyeline sahiptir. Tabii bu güzergahı Avrupa için de taşıyor. Avrupa'nın jet havacılığı taleplerinin yaklaşık 150 ton ve dizel taleplerinin yüzde 10 daha fazlası boğazı üzerinden geçmektedir” bilgilerini verdi.
“Tüm bu olumsuz gelişmelere rağmen Türkiye ekonomisi dayanıklılığını korudu”
Küresel mal ticaret hacmi 2025 yılında güçlü bir performansta yüzde 400'ün oranında büyüdüğünü ifade eden Can, “Bu ticaretteki ivmenin 2026 yılında yüzde 1,9'a gerilemesi, 2027 yılında ise yüzde 2,6'ya toparlanması bekleniyor. Tabii bu süreçte gelişen dinamiklerin ortasında ülkemiz tarafından geliştirilen stratejiler hem bir muhtemel sisteme bertaraf edilmesi Hem de ortaya çıkabilecek fırsatların etkin şekilde değerlendirilmesi açısından büyük önem taşıyor. 2000-2025 arasında Türkiye ekonomisi yaklaşık ortalama yüzde 5 gibi güçlü bir büyüme oranı performansı sağladı. Avrupa bölgesinde yaşanan borç krizi sonrası Merkez Bankaları sıkı para politikaları uyguladı. Pandemi, ticaret savaşları, bölgesel savaşlar ve birçok şoklar meydana yazdı. Tüm bu olumsuz gelişmelere artan belirsizliklere rağmen Türkiye ekonomisi dayanağı korudu. Türkiye ekonomisi üretim kapasitesi ve ihracatı güçlü bir şekilde bir şekilde ayrıştı” şeklinde konuştu.
“Küresel ihracat payımızı yüzde1’e çıkardık”
İhracat tarafına bakıldığında 2002'de 36,1 milyar dolar ihracat gerçekleştiğini hatırlatan Can, “2025 yılında 273,2 milyar dolar seviyesine çıkarttık. Küresel ihracattan aldığımız pay yani tabii şu karşılaştırmalar da oluyor. Küresel ihracatlardan aldığımız pay 1980'lerin sadece yüzde 0,84'ken 2021 yılında yüzde 1'lik payı aştık. 2025 yılı itibariyle 220'nin üzerinde ülkeyi biz ihracat yapıyoruz” dedi.
Mersin’in ticaret hacmine yönelik de değerlendirmelerde bulunan Can, “Mersin'imiz için hem ülkemiz için yine ayrı bir potansiyel var dedi. Biz de bu potansiyeli iyi şekilde değerlendirmek istiyoruz. Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika Afrika pazarlarına aynı anda erişim sağlayabilen üretim merkezlerinden biri olarak Türkiye tedarik zincirinde son olarak güçlendiriyoruz. Bu dönüşümde Mersin yalnızca mevcut liman kapasitesi ile değil aynı zamanda gelişmekte olan sanayi ve lojistik interlandı ile öncelikli konumlanan merkezlerden biri olarak geçiliyor. Ülkemizin ihracatına baktığımızda 7. sırada yer alan Mersin 2025 yılında 10.1 milyar dolarlık bir ihracatla başta Irak, Suriye, Amerika Birleşik Devletleri ve bu ambalajlarına dahil 200'den fazla ülkeye ihracat yapmıştır.
Sanayi alanları master planı çerçevesinde değerlendirdiğimizde Mersin'in iki ana sanayi ve lojistik koridorun başlangıç olması nitelikli açılması konumu daha da anlamlı hale getiriyor.
Bu bağlamda Mersin'in Avrupa'ya yakın üretim ihtiyacı, Orta Doğu'nun enerji ve finans kapasitesi, Afrika'nın büyüyen talep baskısı tabii devlet olarak da sağ orta uzun vadeli perspektifinden baktığımızda Afrika'nın da aslında orta uzun vadede önemli bir potansiyel özellikle nüfus bakımından potansiyel olduğunu görüyoruz. Afrika pazarı kazan kazan strateji çerçevesinde Afrika ile ilişkilerimizi güçlendiriyoruz” diye konuştu.
Mersin Vali yardımcısı İrfan Demiröz de, Mersin’de ticaretin gelişmesi yapılan çalışmalar ve ortaya konulan fırsatlar konusunda bilgiler aktardı.
Uzman isimlerden pazar stratejileri
Panelin teknik bölümlerinde, GLOBRAND Pazara Giriş ve Büyüme Stratejileri Direktörü Metin Çobanlıoğlu, yeni pazarlara girişteki büyüme modellerini anlattı.
Ticaret Bakanlığı Dış Temsilcilikler Daire Başkanı Evren Subaşı, devletin yurt dışı teşkilatları aracılığıyla iş insanlarına sunduğu imkânları aktardığı programın panel bölümünde ise TURAB Genel Sekreteri Yasemin Taş moderatörlüğünde dünyanın dört bir yanındaki ticari fırsatlar masaya yatırıldı.
