Ön çapraz bağın diz ekleminin stabilitesini sağlayan temel yapılardan biri olduğunu belirten Fizyoterapist Alican Uysal, bu bağın yaralanmasının dizde güvensizlik hissine, hareket kısıtlılığına ve sportif performans kaybına neden olabildiğini kaydetti. Özellikle futbol, basketbol, voleybol ve kayak gibi sporlarda ön çapraz bağ yaralanmalarıyla sık karşılaşıldığını dile getiren Uysal, ani dönüşlerin, yanlış adımların ve beklenmedik hareketlerin uzun sürecek bir iyileşme yolculuğuna neden olabileceğini belirtti.
“Ameliyat bir başlangıçtır, iyileşme bir süreçtir”
Cerrahi müdahalenin gerekli olduğu hastalarda ameliyatın dizin mekanik stabilitesini yeniden sağlamak açısından önemli bir adım olduğunu belirten Uysal, başarılı bir ameliyatın kişinin eski gücüne ve performansına kavuştuğu anlamına gelmediğini ifade etti. Ameliyat sonrasında başlayan planlı ve bilimsel rehabilitasyon sürecinin önemine dikkat çeken Uysal, "Bu dönemde hedefimiz yalnızca hastanın ağrısını azaltmak veya dizini bükmesini sağlamak değildir. Kas kuvvetini yeniden kazanmak, eklem hareket açıklığını geliştirmek, denge ve koordinasyonu artırmak, kişinin günlük yaşamına ve sporuna güvenli şekilde dönmesini sağlamak temel amaçlarımız arasındadır" dedi.
“Her hastanın iyileşme süreci farklıdır”
Ön çapraz bağ rehabilitasyonunun kişiye özel planlanması gerektiğini vurgulayan Uysal, hastanın yaşı, fiziksel kapasitesi, yaptığı spor, ameliyat tekniği ve eşlik eden menisküs ya da kıkırdak yaralanmalarının rehabilitasyon programını doğrudan etkilediğini kaydetti. İlk dönemde şişlik kontrolü, dizin tam açılmasının sağlanması, uygun hareket açıklığının kazanılması ve kas aktivasyonunun yeniden oluşturulması üzerinde durulduğunu belirten Uysal, ilerleyen dönemlerde ise kuvvetlendirme, denge, koordinasyon ve fonksiyonel egzersizlerin ön plana çıktığını söyledi. Sporcuların rehabilitasyon programına koşu, sıçrama, yön değiştirme ve spora özgü hareketlerin kontrollü şekilde eklendiğini dile getiren Uysal, "Burada unutulmaması gereken en önemli nokta, rehabilitasyonun yalnızca geçen zamana göre değil, hastanın gösterdiği fonksiyonel gelişime göre ilerlemesi gerektiğidir" şeklinde konuştu.
“Ağrının geçmesi, tamamen iyileşmek demek değil”
Hastaların rehabilitasyon sürecinde sıkça "Hocam, artık ağrım yok. Spora başlayabilir miyim?" sorusunu yönelttiğini belirten Uysal, ağrının azalmasının dizin sportif yüklenmelere tamamen hazır olduğu anlamına gelmediğini ifade etti. Kas kuvvetindeki eksikliklerin, denge problemlerinin, hareket kontrolündeki yetersizliklerin ve yaralanma korkusunun devam edebileceğine dikkat çeken Uysal, spora dönüş kararının yalnızca ameliyatın üzerinden geçen süreye göre verilmemesi gerektiğini vurguladı. Kas kuvveti ölçümleri, fonksiyonel testler, hareket kalitesi ve kişinin psikolojik hazırlığının da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Uysal, "Amacımız hastayı yalnızca sahaya döndürmek değil, yeniden yaralanma riskini azaltarak güvenli ve sürdürülebilir bir dönüş sağlamaktır" diye konuştu.
“Fiziksel iyileşmenin yanında psikolojik güven de önemli”
Ön çapraz bağ yaralanmalarında psikolojik iyileşmenin de göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Uysal, fiziksel olarak güçlenen bir sporcunun yeniden sıçramaktan, ani yön değiştirmekten veya aynı sakatlığı yaşamaktan korkabileceğini söyledi. Rehabilitasyon sürecinde hastanın kendisine ve dizine duyduğu güveni yeniden kazanmasının büyük önem taşıdığını ifade eden Uysal, "Bazen rehabilitasyon salonunda atılan küçük bir adım, sporcu için sahada kazanılan büyük bir başarı kadar değerlidir" ifadelerini kullandı.
“Güçlü bir dönüş, doğru rehabilitasyonla başlar”
Ön çapraz bağ ameliyatı sonrası rehabilitasyonun sabır, disiplin ve multidisipliner bir yaklaşım gerektirdiğini kaydeden Uysal, ortopedi hekimi, fizyoterapist, hasta ve gerektiğinde sportif performans ekibinin uyum içinde çalışmasının başarılı sonuçların temelini oluşturduğunu dile getirdi. Fizyoterapistler açısından başarının yalnızca hastanın yeniden yürüyebilmesi olmadığını belirten Uysal, merdiven çıkabilmek, koşabilmek, sevilen sporu yapabilmek ve hareket ederken kendini güvende hissetmenin de iyileşmenin önemli göstergeleri olduğunu söyledi. Uysal, "Unutmayalım ki ameliyat bağı yeniden yapılandırabilir; ancak gücü, hareket kontrolünü ve sahaya dönüş güvenini yeniden kazandıran süreç, doğru planlanmış rehabilitasyondur. Sağlıklı hareket, sağlıklı bir yaşamın temelidir" şeklinde konuştu.
