Mersin Büyükşehir Belediyesi Ocak Ayı Olağanüstü Meclis Toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıda ilçelerden gelen kırsal mahalle kararları, tartışmalara neden oldu. Alınan kararlarla ilgili konuşan AK Parti Meclis Üyesi Muhammet Emin Tunçaz, Mersin için önemli bir konuyu görüştüklerini belirterek, “Meclis’i bir kez daha uyarmak istiyorum. Çünkü hakikaten bu önemli konuda üzerinde konuştuğumuz konunun dayanağı olan söz konusu mevzuat Bütünşehir Yasası’nın sebep olabileceği bir kısım olumsuzlukların telafisine yönelik Hükümetimiz tarafından iyi niyetle, yöreyi en iyi bilen yerel yönetimlere, belediyelere sağlanmış bir imkan, yetkidir. Bu konuda ilgili yönetmelik incelendiğinde bu üzerinde konuştuğumuz konuda belediyelere hakikaten çok geniş yetkinin sağlandığını görülüyor. Bunda amaçlanan yasayla mahalle statüsüne geçirilen köylerimizde kırsal yaşamın sürdürülmesi, tarımsal üretimin korunması, bu yerlerdeki dezavantajlı vatandaşların desteklenmesidir. Malum Mersin’imiz bütün köyleriyle Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim merkezlerinden birisidir. Bu köylerdeki üretim sayesinde Mersin Türkiye’ye potansiyelinde önemli bir tarımsal üretim merkezi oluyor. Hükümetimiz kırsal yaşamı destekliyor ve önemsiyor. Şimdi köylerimizde bu desteklerden önemli ölçüde istifade ediyor. Büyükşehir Belediyemizde tarımsal üretimi destekliyor, önemsiyor, önemli teşviklerde bulunuyor. Gerek Hükümetimizin gerekse Büyükşehir Belediyemizin önemsediği, destek olmaya gayret ettiği bir hususta burada alacağımız bir kararla, burada yaşayan vatandaşlarımızın bu teşviklerden istifade etmesini engellemek durumda olacağız gibi görünüyor. Bütünşehir Yasasıyla köy olmaktan çıkarılıp, mahalle olan köylerimizin tamamı kırsal bölge olarak görebiliriz. Burada alacağımız kararla bu hüviyeti de değiştiremeyiz. Yani kararla bu arazideki, sahadaki hüviyet değişmez, kırsal olmaktan çıkaramayız. Bu karar ancak Hükümetimizin oradaki yaşamı desteklemek açısından sağladığı birtakım imkanları ellerinden almak mahiyeti taşır. Dolayısıyla bu hususta yeniden bir değerlendirme imkanı söz konusu olursa memnun olacağız. Burada belediyelerimizin temel amacının emlak vergisi, harçlar, su faturaları ve belki imar rantından elde edeceği maddi imkanlardan dolayı bunu yaptığı görülüyor. Burada el kaldırmak suretiyle bir kısım menfaatlerini hak sahiplerinin elinden almak gibi durumun doğmasına sebebiyet vermemiz gerekiyor diye düşünüyorum. Evet belediyelerin kaynak arayışlarını anlıyoruz ama bu kadar önemli bir konuda kırsalda yaşayan insanlarımızın mağduriyetlerini doğuracak bir mahiyette olmamalı diye düşünüyorum. Bizim halen köy dediğimiz, daha öncesinde mahalleye dönüştürülmüş yerleşim yerlerinin tamamını yine kırsal yerleşim bölgesi olarak ilan edelim. Gelin bu işi aceleye getirmeyelim. Bu önemli konunun gerekli araştırmasını yapalım” dedi.
"Neden Böyle Bir Karar Alıyoruz"
MHP Meclis Üyesi Mehmet İlker Yalçın ise Meclis Üyesi Muhammet Emin Tunçaz’ın söylediklerine katıldığını belirterek, “2025 yılında şu anda kırsal mahalle olarak ilan etmeyeceğimiz ve normal mahalle statüsünde kalacak ama 2025’de kırsal mahallerden buradaki belediyelerimiz ve MESKİ’miz düşük bedel tahsil ettiler. Kırsal bir mahalleyi merkez mahalle yaptık su parasını, vergileri katlayarak alacağız. Biz aynı zamanda ilçe belediyelerinin ve MESKİ’nin meclis üyesiyiz. Belediyelerin tahmini bütçelerini yaparken şu anda kırsaldan çıkaracağımız mahalleri 1/4 yaparak tahmini bütçemizi yaptık. Dolayısıyla 2025’de zarara neden olmayan, 2026’da tahmini gelir bütçesinde sayılmamışken, şimdi neden böyle bir karar alıyoruz. Gelin hepsini köy statüsü verelim, elektrik ne olacak diye hep birlikte bağıralım. Hodri meydan. Gerçekten gerilmek veya germek için söylemiyorum. Ciddi anlamda sizden yardım istiyorum. Çünkü ilçe belediyeleri 3’e 5’e bakarak göndermişler. Siz bunlara bakıp karar vermeyin, hepsini köy yapalım diyorum” ifadelerini kullandı.
"Bir Gecede Bütün Köyleri, Beldeleri Mahalle Kim Yaptı?"
CHP Meclis Üyesi Gülşah Yıldırım Genç ise konuşmaları şaşkınlıkla dinlediklerini vurgulayarak, “Bir gecede bütün köyleri, beldeleri mahalle kim yaptı. Ülke öyle bir hal aldı ki her şey belediyeden isteniyor, her şey belediyeden bekleniyor. Biz merkezde bir hata yaptık nasıl bu hatayı belediyelere yükleriz, nasıl vatandaşla, köylüyü belediyelerle karşı karşıya getiririz siyaseti yapılıyor. Şu anda ben AK Parti Grup Başkanvekilimizinde, MHP Grup Başkanvekilimizin konuşmalarından bir cümle anlamadım. Ülkenin hali, tarımcının hali belli. CHP olarak asla üreticini, hayvancının hakkını yedirmeyiz. Belediye başkanlarımız tarım ve hayvancılık noktasında yapmış oldukları yatırımlar ortadadır. Biz bakanlıklarımızdan görelim yardımları. Ben şaşkınım. Maddeler gelmeden söz aldınız. Bazı şeyleri ifade etmeye çalışıyorsunuz. Buradaki konu çok net. Merkezi hükümetin yaptığı hatayı nasıl belediyelerimizin omuzlarına bindiririz içindesiniz. Ancak Mersin halkı da bu oyuna gelmez” şeklinde konuştu.
"Biz Kanunların Ötesine Geçemeyiz"
CHP Meclis Üyesi Uğur İnce, konuşmaları duyunca ilçe belediyelerinden çıkan kararları merak ettiğini belirterek, “Yani bize ilçe belediyelerinden bize ne geldi diye merak ettim. Arkadaşlar ilçe belediyelerinden bize gönderilen konuların ana başlıklarını bir kez daha tekrarlayım. Orada konular anlaşılmamış. Kırsal mahallelerin tespite. Bugün burada gelen maddelerin tamamında 2009 yılında anaşehir yasası değişti 30 kilometre çapında bir sınır oluşturuldu, bir sürü belde belediyesi ve köylerin tüzel kişiliği kaldırıldı. 2014 yılında Anaşehir Yasası oluşturuldu ve bir gecede 509 köy tüzel kişiliği iptal edildi. 2014 yılında çıkan bir kanun eğer doğru bir kanunsa 2026 yılına kadar neden her yıl ek kararnamelerle bu süre uzatıldı. Akabinde 2021 yılında bir yönetmelik çıkıyor Kırsal Mahalle ve Kırsal yerleşik Alan Yönetmeliği. O yönetmeliğin başından sonuna kadar maddeleri okuyoruz. Peki biz ne yaptık, ilçe belediyelerimiz ne yaptı. 2014 yılında 509 adet köy tüzel kişiliği, 41 adet belde kapatıldı. Peki bugün ilçelerden alınan bu kararlarla 441 adet köy yani 2014 yılında köy tüzel kişiliğinden alınan yerlere yine ilçe belediyelerimizin kararıyla kırsal mahalle olarak belirlendi. Peki bu belirlenmeyen 68 mahalle ve daha önce kapatılan 41 belde neresi. Birincisi Mezitli’ye bağlı Davultepe, Tece, Tömük, Arpaçbahşiş, Kargıpınarı, Fındıkpınarı, Torosla’a Gözne,Soğucak, Kepirli, Bekiralanı, Yenişehir’de Değirmençay gibi sayabiliriz. Bunların hepsini kapatan kim? Anaşehir Yasasına göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığıdır. Bugün burada alacağımız kararla gerçek kırsal olan 441 adet mahallenin statüsünü kırsal olarak kalacak. Bizim bir süzgecimiz var. Ben burada o köyün, o kırsal mahallenin sosyo gelişmişlik düzeyine, kentsel dokusuna bakarım, şehre yakınlığına bakarım, imar durumuna bakarım, orada kış nüfusunu, yaz nüfusunu referans alır bakarım ve ona göre karar veririm. Biz bugün burada bu yönetmelik şunu diyor. Ya biz yanlış yaptık buyurun size de böyle bir yetki verdik, yapın. Mersin’de 2 milyon insan yaşıyor. Ben gerçekten kırsal olmayan bir mahalleye o hakkı vererek, 2 milyon insanın hakkına niye gireyim. Tarımsal üretim diyorsunuz. Buradan çıkıp, tarımsal destekleme kurumuna gidiniz. Bugün kaç tane daha önce kapatılan beldelerden kaç tane soğuk hava için kredi kullanımı yapılmış soralım. Destek verilirken merkez mahalle, kırsal mahalle bakılmıyor. Tarımsal üretim varsa destek veriliyor. Biz bu konuları komisyonda karar alırken, komisyon üyelerine gelin bir çatı kuralım dedik. Gerçek kırsal ile kenti ayıralım. Biz gerçekten kırsal olan yüzde 84’üne haklarını verdik. Biz kanunların ötesine geçemeyiz. Bugün bizim verdiğimiz kararlar beğenilmiyorsa lütfen vergi indirimleri, elektrik indirimleri, çiftçiye kırsalda verilecek destekleri de içeren bir paketi yayınlarsınız, Ana Şehir Yasasını da iptal edersiniz, bizde bu dertten kurtuluruz” diye konuştu.
"İlerde Böyle Sorunlar Yaratacağı Görmüştük"
Silifke Belediye Başkanı Mustafa Turgut, önceki dönem 2014 yılında ilk seçimi kazandıklarında Büyükşehir Belediye Yasası’nın ilerde bazı sorunlar yaratacağını gördüklerinin altını çizerek, “Örneğin köylerin tüzel kişiliğinin kaldırılması ilerde büyük problemler yaşatacağını söylüyorduk. Şimdi geldiğimiz noktada o sorunların ne kadar önemli olduğunu da anlamaya başladık. Ertelemeler, ertelemeler artık sonuçlanmış oluyor. Dolayısıyla artık biz gerçek anlamda 1 Ocak 2026 itibariyle tüzel kişiliği kalkmış köylerimizin bir mahalle olduğunu hissetmiş olduk. Şimdi bu toplantıyı yapma sebebimiz, gerçekten kırsal olan mahallerimize kırsal özelliğini kazandırmaktır. Yönetmelik diyor ki belediyeler 2014 yılında kaldırılmış kırsal bölgelere ister kırsal özelliğini yeniden verir isterse vermez. Burada belediye başkanlarımızın duyarlılığı ve Meclis üyelerimizin duyarlığı sayesinde buradayız. Aslında biz mağduriyeti gidermeye çalışıyoruz. Özellikle Başkanımız Vahap Seçer’e gerçekten çok teşekkür ediyorum. Yılda 3 tane olağanüstü toplantı şansınız var onunu birini bu konu için kullandınız” dedi.
"Bu Toplantıyı Yapmasak Bütün Mahaller Merkez Olacaktı"
Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer de mahalleri kırsaldan kendilerinin çıkarmadığını vurgulayarak, “Yapılan açıklamalarda belediyeler mahalleri kırsal özelliğinden çıkarıyor. Tam tersi bir durum söz konusudur. 2014 yılında yürürlüğe girmesi gereken daha sonra sürekli ertelenen, 2021 yılında da ek maddeyle belediye meclislerine yetki verilen bu kanun ertelene, ertelene bugüne geldi. Neden aceleye geliyor diyorlar. Ben şu anda olağanüstü meclisi yapmasam bugün tekrardan kırsal mahalle statüsüne alacağımız 441 mahalleyi de alamayacaktık. Biz bu olağanüstü toplantıyı yapmak zorundaydık çünkü Kasım ayında ilçe belediyeleri bu işi pek önemsemedi, büyükşehir de önemsemedi. Biz geçen yıl olduğu gibi bize derler ki telaş etmeyin biz Ocak ayında bir yönetmelikle bunu yine öteleyeceğiz beklentisindeydik. Baktık ki öyle olmadı. Buna çözüm olarak da olağanüstü toplantı yapma kararı aldık. Yönetmelik çok açık. Sen yıl içerisinde aldığın karardan 1 yıl sonra ki yıl başında bunu yürürlüğe koyabilirsin. Biz şöyle bir şey de bulduk. Eğer diyor vatandaşın lehineyse, bunu hemen uygulayabilirsin. Ben bu kararı almasam bütün her yer tam tarifeye geçecekti. Bu köyleri mahalleye siz çevirdiniz. Şimdi burada birbirimizin kolunu bükme, vatandaş karşısında popülizm yaparak küçük düşürme filan değil. Milyarlık bütçe yapan MESKİ bunlara mı düştü. Ancak siz yasayı çıkartıyorsanız o zaman doğru bir yasa çıkar. Kimsenin kaynak arama gibi bir derdi yok. Bir adalet meselesi var. Biz kamu yöneticisiyiz, tüccar değiliz. Biz yasalarla ve vicdanımızla karar veririz. Yasa uygun diye vicdanım el vermiyor. Yasada şu anda bizi engelleyecek bir şey yok. Biz burada yasalar çerçevesinde vicdanımızla karar veriyoruz. Öyle bir yönetmelik ki buradan çek şuraya geliyor, şuradan çek başka yere gidiyor. Biz hep belediyeler üzerinden tartışıyor. Ya oysa bizim dışımızda maliyenin, elektrik idaresinin orada faturalarını, vergilerini konuşmuyoruz. Onların hiçbir derdi yok. Elektrik parası tam ödeyecek bu insanlar. Bizim gelir filan derdimiz yok" diye konuştu.
