Günümüzde evlerde, bahçelerde ve sokaklarda köpeklerle karşılaşan vatandaşların önemli bir bölümü, bu hayvanlarla nasıl iletişim kurmaları gerektiği konusunda yeterli bilgiye sahip olmayabiliyor. Özellikle köpek sahiplerinin eğitim sürecinde yaptığı hatalar, hayvanların davranışlarını etkileyebiliyor. Köpek Eğitmeni Utku Cevahir, köpek eğitiminde dikkat edilmesi gereken noktaları anlatarak sahiplerin ve sokakta köpeklerle karşılaşan vatandaşların davranışlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“Köpekleri çocuk gibi yetiştirmeye çalışmak hata”
Köpek sahiplerinin eğitim konusunda yaptığı en büyük hatanın, hayvanları insan gibi görerek yetiştirmeye çalışmak olduğunu belirten Cevahir, “Köpek sahiplenmeyi bir şeylerin yerine koymakla başlıyor ve ilk hatayı farkında olmadan daha köpek sahiplenmeden yapmaya başlıyorlar. Bir şeylerin yerine koymak nedir? Kısaca buna değineyim, ilk sırada çocuk sahibi olmak isteyen aileler geliyor. Köpek sahiplenip köpeğini çocukmuş gibi yetiştirmeye çalışıyorlar biz insan olarak bile farklı bir şehre gittiğimizde uyum sorunu yaşıyorken insanlardan farklı bir canlı türünü insan gibi görüp kendimizce duygu ve anlam yükleyerek doğası dışı yaşamaya zorlamış oluyoruz. Bu zorlamayı farkında olmadan yapıyorlar. Bunun sonunda da aynı duygu olarak karşılık bekliyorlar. Fakat köpekler açısından bu tarz duygular çok ütopik bir durumdur. İşte bu noktada hatalar ve köpeklerde problem başlıyor. Bu problem fark edilmedikçe büyüyor ve git gide köpek ile sahibi arasında iletişim problemi yaşanmaya başlanıyor” dedi.
“Her saldırgan davranışın nedeni aynı değil”
Saldırgan davranışlar gösteren köpeklerin eğitilmesinin mümkün olduğunu ancak her köpekte aynı düzeyde sonuç alınamayacağını dile getiren Cevahir, öncelikle davranışın nedeninin doğru belirlenmesi gerektiğini ifade ederek, “Bize saldırmaya çalışan bir köpekte ilk önce neden saldırdığını çok iyi anlamak gerekiyor saldıran her köpek agresif ya da saldırgan bir köpek olarak düşünmek çok yanlış. Yolda yürürken bir köpeğin bize hamle yapması farklı bir durum evin bahçesinde kendi alanında duran bir köpeğin bize hamle yapması farklı bir durum. Birinde alan koruma yapan bir köpek figürü görüyoruz diğerinde agresif bir köpek figürü görüyoruz. Bir köpek ısırma eğilimli ise bir çok sebebi var en önemli etkenleri anlatayım. Annesinden erken ayrılan yavrularda agresif tavır görünebilir. Çünkü anne yavrularını agresif olmaması üzere yetiştirir. Dominant ve agresif yapılı bir köpeği annesinden erken ayırdığınızda bu köpeği düzeltecek bir anne modeli olmayacağı için ileriki yaşlarda agresif bir köpekle karşılaşmamız muhtemel durumdur. Sahibinin fazla şımartması ve kontrolleri köpeğine vermesi de köpeği agresif bir duruma sokar. Köpeğin geçmişinde yaşadığı bazı problemler olabilir bunların en belirgin olanı başka bir köpekle kavga etmiş ve bu kavgadan galip olarak ayrılmışsa o köpek galibiyeti ömür boyu her ortamda kutlamak isterdim ve bunu da agresif tavırlarla gösterir” ifadelerini kullandı.
“Havladıkça istediğini elde ettiğini öğrenebiliyor”
Köpeğin sahibini yönlendirmeye başladığının bazı davranışlardan anlaşılabileceğini söyleyen Cevahir, “Sahibine söz geçirmeyi çok büyük oranda yürüyüşünü bozarak yani yolda yürürken sahibini çekiştirmesiyle başlar ve sürekli istediği yere çeker. Sahiplerin yine belirgin olarak anlayacakları diğer bir durum ise havlama. Bu havlama, yemek istediğinde dışarı çıkmak istediğinde oyun oynamak istediğinde isteklerini artık havlama ile yapmaya başladığı noktada fark etmeliyiz ki köpeğimiz bizi yönlendirmeye başlamış. Havlama ile yönlendirme arasında doğrudan bir köprü olmasa da köpek sahibi benimle konuşuyor deyip isteğini yapmaya başlıyor ya da komşular rahatsız olmasın diye susması için hemen bir şeyler yapmaya çalışıyorlar bunu gören köpekte ben havladıkça istediklerim oluyor demeye başlıyor ve problem o noktada resmen başlamış oluyor. Eğer isteklerini yapmaya başladıktan belirli bir zaman sonra yapmazsanız bu seferde önceki konumuzla bağlantılı olarak paçanızı çekiştirecek, kolunuzu tutup çekmeye devam edecektir, bu problemi de fark etmez isek agresyona hazırladığımız bir köpek modeli olacaktır” şeklinde konuştu.
“İtaat eğitimi sadece komut değildir”
Köpek eğitiminde temel itaatin büyük önem taşıdığını vurgulayan Cevahir, eğitimin yalnızca otur, yat ve bekle gibi komutların öğretilmesinden ibaret olmadığını ifade ederek, “Tüm köpek ırklarında sahibi ne isterse istesin köpeğin ne problemi olursa olsun vazgeçilmezimiz olan temel itaat eğitimidir. Bu temel itaat eğitimi nedir? Adından da anlaşılacağı üzere itaat için en temel eğitim metodudur. Köpeğin itaat eğitimi çok yanlış anlaşılıyor benim köpeğim otur yat bekle yapmasa da olur bu problem çözülsün yeterli diyen köpek sahiplerim var işte tamda çözümün kaynağı burada aslında. İtaat eğitimi sadece komut değildir. Burada odaklanmamız gereken başlık itaat kısmıdır. Köpeğin ilk itaati anneden doğduğu an annesiyle birlikte anneye itaat olarak başlamaktadır. Bizler bir köpek gibi davranamadığımız için bu itaati komutlaştırıyoruz ve günlük hayatta da işimize yarayacak komutları öğretiyoruz. Bir köpeğin eğitimine eve geldiği ilk andan itibaren başlanır ömrü boyunca devam eder. İtaat tek seferlik değil ömürlük istenir çünkü” diye konuştu.
Sokakta köpekle karşılaşınca ne yapılmalı?
Sokakta köpeklerden korkan kişilerin köpeklerle karşılaştığında nasıl davranmasını gerektiğine dikkat çeken Cevahir, “İnsanlar korktuğu zaman ister istemez farklı tavırlar sergiler beden dilleri değişir. Bu beden dilini ve sergilediğimiz farklı tavırları köpekler fark eder ve şu şekilde düşünmeye başlar buradaki kişilerden farklı davranan biri var demek ki bu zarar verecek düşüncesine kapılıp o kişiyi oradan uzaklaştırmaya çalışacaktır. Tamamen köpeğin içgüdüsel olarak yapmış olduğu alan ve sürüsünü koruma davranışıdır. Sokakta köpek gördüğümüzde onu görmezden gelmek en güzel çözüm olacaktır. Bunu uygulamak söylemekten daha zor olduğunu biliyorum fakat bunu bir kaç kere deneyin ve köpeğin size bir şey yapmadığını gördükçe rahatlayacaksınız. Saldırmak isteyen bir köpeği eğer eğitimli değilseniz kendinizi korumayı bilmiyorsanız mutlaka saldırır köpek doğrudan size hamle yapmıyor ise size karşı herhangi bir hamle yapmayacaktır. Sizin üstünüze geliyor olması havlıyor olması ısıracağı anlamına gelmez. Böyle bir durumda hızlı hareket etmeyin elinizi kolunuzu sallamayın kaçmaya çalışmayın az öncede dediğim gibi etrafınızdaki herkes nasıl davranıyorsa aynı sakinlikte kalmaya çalışın size bir şey yapmayacağını görmüş olacaksınız. Yine de bir önlem istiyorsanız kışın özellikle şemsiye kullanın şemsiyeyi açıp kendinize kalkan şekline getirebilirsiniz yaklaşamazlar” diyerek sözlerini tamamladı.
