Evlerde geri dönüşüm amacıyla ayrıştırılan atıkların gerçekten geri dönüştürülüp dönüştürülmediği, son yıllarda vatandaşların en çok sorguladığı çevre konularından biri haline geldi. Çevre Mühendisleri Odası Mersin Şube Başkanı Dr. Sinan Can, özel açıklamalarında bu kaygının haklı gerekçelere dayandığını ancak sistemde yaşanan sorunların vatandaşın geri dönüşüm alışkanlığını bırakmasına neden olmaması gerektiğini vurguladı.
“Kaynağında ayrıştırmak geri dönüşümün ilk halkasıdır”
Evlerde kağıt, plastik, cam, metal ve organik atıkların ayrı toplanmasının modern atık yönetiminin temelini oluşturduğunu belirten Dr. Sinan Can, bu uygulamanın doğal kaynakların korunması, enerji tasarrufu sağlanması ve düzenli depolama alanlarına giden atık miktarının azaltılması açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
Dr. Can, “Geri dönüşüm zincirinin ilk ve en önemli halkası evlerde yapılan ayrıştırmadır. Vatandaşların atıkları karışık şekilde bertaraf etmesi durumunda geri kazanılabilecek birçok malzeme ekonomik değerini kaybetmekte ve düzenli depolama sahalarına gitmektedir.” dedi.
“Vatandaşın kaygısında haklılık payı var”
Türkiye’de geri dönüşüm sisteminin çeşitli yapısal sorunlarla karşı karşıya olduğuna dikkat çeken Dr. Can, bazı bölgelerde taşıma, ayrıştırma ve geri kazanım altyapısındaki eksiklikler nedeniyle ayrı toplanan atıkların istenilen verimlilikte değerlendirilemediğini söyledi.
Bu durumun vatandaşların sisteme olan güvenini olumsuz etkilediğini belirten Can, ekonomik kaygıların da geri dönüşüm sisteminin çevre odaklı yaklaşımından uzaklaşmasına neden olabildiğini ifade etti.
Çözüm daha güçlü bir atık yönetim sistemi
Sistemde yaşanan eksikliklerin geri dönüşüm uygulamalarından vazgeçilmesini gerektirmediğini vurgulayan Can, çözümün yerel yönetimler, merkezi idare ve özel sektörün iş birliğiyle daha etkin bir sistem kurulmasından geçtiğini belirtti.
Dr. Can, bu kapsamda kaynağında ayrı toplama sistemlerinin yaygınlaştırılması, mahalle ölçeğinde geri dönüşüm noktalarının artırılması, toplanan atıkların akıbetine ilişkin şeffaf veri paylaşılması, geri dönüşüm tesislerinin kapasite ve denetimlerinin güçlendirilmesi, organik atıkların kompostlaştırılmasının teşvik edilmesi ve çevre eğitimlerinin sürekli hale getirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Mersin için geri dönüşüm hayati önem taşıyor
Akdeniz’in önemli kıyı kentlerinden biri olan Mersin’de geri dönüşüm uygulamalarının daha etkin hale getirilmesinin deniz kirliliğinin azaltılması, doğal kaynakların korunması ve iklim değişikliğiyle mücadele açısından kritik önem taşıdığına işaret eden Dr. Can, plastik, cam, metal ve kağıt atıkların geri kazanılmasının hem çevresel etkileri azalttığını hem de döngüsel ekonomiye katkı sunduğunu söyledi. Dr. Can, kamu kurumları ve yerel yönetimlere de geri dönüşüm sisteminin şeffaflığını ve etkinliğini artıracak yatırımları hızlandırmaları çağrısında bulundu.
Sürdürülebilir bir geleceğin yalnızca bireysel çabalarla değil, güçlü, güvenilir ve etkin bir atık yönetim sistemiyle mümkün olacağını vurgulayan Dr. Can, vatandaşların geri dönüşüm konusunda gösterdiği duyarlılığın desteklenmesi gerektiğinin altını çizdi.
