Mersin, Adana ve Hatay’da 2026 yılı mevsimlik tarım işçisi yevmiyesi, elçi payı dahil 1.613 TL olarak belirlendi. Mersin Ziraat Odası Başkanı Musa Yılmaz, yevmiye bedellerinin belirlenmesinde ziraat odalarının herhangi bir yetkisi bulunmadığını belirterek, devlet tarafından düzenli olarak güncellenen bir sistem oluşturulması gerektiğine yönelik çağrıda bulundu. Yılmaz, son yıllarda mevsimlik tarım işçilerinin yevmiye bedelleri konusunda Vali, milletvekilleri ve tarım sektörünün tüm paydaşlarıyla çeşitli görüşmeler yaptıklarını belirtti.
“Ziraat odalarının herhangi bir yetkisi yok”
Geçmiş yıllarda ziraat odaları, mevsimlik tarım işçilerinin dernek başkanları ve çiftçileri temsil eden ilgili kurumların bir araya gelerek mutabakat sağladığını ifade eden Yılmaz, şöyle konuştu: “Öncelikle şunu ifade etmek gerekiyor. Ziraat odalarının mevsimlik tarım işçilerinin yevmiye bedellerini belirleme konusunda herhangi bir yetkisi veya selahiyeti yok. Ancak geçmiş yıllarda ziraat odaları, mevsimlik tarım işçilerinin dernek başkanları ve çiftçileri temsil eden ilgili kurumlar bir araya gelir, karşılıklı görüşmeler sonucunda bir mutabakat sağlanır ve yevmiye bedelleri bir metinle belirlenirdi. Şu anda kamuoyunda ‘1.600 lira olarak belirlendi’ şeklinde haberler çıkıyor. Peki bunu kim belirliyor? Yine çiftçi temsilcileri ve mevsimlik tarım işçilerinin temsilcilerinin bir araya gelerek belirlediği bir rakamdan söz ediyoruz. Ancak bu rakamların bağlayıcılığı ve herhangi bir yaptırım gücü bulunmuyor. Sonuçta kağıt üzerinde imzalanmış bir mutabakat söz konusu.”
“Bir sisteme ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz”
Yılmaz, yevmiye bedellerinin belirlenmesinde Tarım ve Orman Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığının ortak bir sistem oluşturması gerektiğini belirtti.
Yılmaz, “Tarım ve Orman Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığının bir araya gelerek yıllık enflasyon oranlarını, üretim maliyetlerini ve ekonomik şartları dikkate alması; mevsimlik tarım işçilerinin yevmiye bedellerinin de belirli bir sistem içerisinde, düzenli olarak belirlenmesi gerekiyor. Bu nedenle, hem üreticinin sürdürülebilir şekilde üretim yapabilmesini hem de mevsimlik tarım işçilerimizin emeklerinin karşılığını alabilmesini sağlayacak, devlet tarafından belirlenmiş ve düzenli olarak güncellenen bir sisteme ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.
“Şeftalinin maliyeti 15 lira, dalındaki fiyatı 10 lira”
Üreticinin yaşadığı sıkıntıyı şeftali üzerinden örneklendiren Yılmaz, sezonun sonuna gelinmesine rağmen ürünün düşük fiyattan satıldığını ifade ederek, “Örneğin şeftalide sezonun sonuna geldik. Hala şeftalinin kilogramı dalında 10 lira seviyesinde. Sanayi kuruluşlarının alım bedelleri ise 5 lira civarında. Oysa bu ürünün üretim maliyeti yaklaşık 15 lira. Böyle bir tabloda hem üretici hem de işçi açısından ciddi bir sorun ortaya çıkıyor” diye konuştu.
“Emeğin karşılığı göz ardı edilemez”
Mevsimlik tarım işçilerinin aldığı yevmiyelerin yüksek olduğunu söylemediklerini vurgulayan Yılmaz, işçilerin de geçimini sağlamak zorunda olduğunu ifade etti. Yılmaz, “Elbette emeğin ve alın terinin karşılığı göz ardı edilemez. Mevsimlik tarım işçilerimiz de emek veriyor ve onlar da evlerini geçindirmek zorunda. Dolayısıyla 1.600, 1.700 hatta bazı illerde 2.000 lira olarak ifade edilen yevmiye bedellerinin yüksek olduğunu söylemiyoruz. Hatta mevcut şartlarda bu rakamların yetersiz olduğu bile düşünülebilir. Çiftçide para kazanamıyor, üretim yaparak zarar ediyor. Son 3-5 yıldır çiftçi borcunu başka bir borçla kapatmaya çalışıyor” dedi.
“Ciddi bir çıkmazla karşı karşıyayız”
Üretici ile işçinin karşı karşıya kaldığı tabloyu “ciddi bir çıkmaz” olarak değerlendiren Yılmaz, her iki tarafın da korunması gerektiğine dikkat çekerek, “Dolayısıyla burada ciddi bir çıkmazla karşı karşıyayız. Emeğe ve alın terine hiç kimsenin itirazı olamaz; ancak üreticinin de ayakta kalabilmesi gerekiyor” şeklinde konuştu.
