DEVA Partili Ekmen, Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına soru önergesi verdi. Ekmen, “Türkiye’nin en stratejik meyve üretim havzalarından biri olan Mersin’in Mut ilçesinde, Mart 2026 itibarıyla yaşanan toplu arı ölümleri, sadece bir hayvancılık kaybı değil, tarımsal ekosistemin bütününe yönelik sistemik bir tehdittir. Mersin Haber Merkezi’den Gülşen Kaya’nın 10 Mart 2026 tarihli ‘Mersin'de zamansız zirai ilaçlama arıların ölümüne sebep oldu’ başlıklı haberinde belgelendiği üzere, kayısı ve diğer meyve bahçelerinde yapılan bilinçsiz zirai ilaçlama faaliyetleri, doğanın en temel işçileri olan arıların kitlesel itlafına yol açmıştır. İlaçlamanın, uzmanların uyarılarına rağmen arıların en aktif olduğu gündüz saatlerinde gerçekleştirilmesi, sahada denetim ve eğitim mekanizmalarının iflas ettiğini acı bir şekilde ortaya koymuştur. Mut ilçesinde yaşanan bu ‘arı kırımı’, Mut kayısısı başta olmak üzere bölgenin tüm meyve rekoltesini doğrudan tehlikeye atmaktadır. Arı popülasyonunun hızla çöktüğü bir tarım havzasında, meyve ağaçlarının döllenme süreci sekteye uğrayacak ve bu durum zincirleme bir ekonomik kayıp yaratacaktır. Bilinçsizce kullanılan ve on günde %10 zamlanan zirai ilaçlar, yanlış uygulama neticesinde hem çiftçinin sermayesini eritmekte hem de doğadaki en büyük müttefikini yok etmektedir” açıklamasında bulundu.
Arıların ölümü gıda arz güvenliğini tehlikeye atıyor
Ekmen, “Anayasa’nın 45. maddesi gereğince devlet, tarımsal üretimi artırmak ve tarımla uğraşanların haklarını korumakla yükümlüdür. Ancak Mut ilçesindeki arı ölümleri, bu koruma kalkanının sahada mevcut olmadığını göstermektedir. İlaçlama takviminin arıcılarla koordineli yürütülmemesi, dijital erken uyarı sistemlerinin hayata geçirilmemesi ve gece ilaçlama kuralının denetlenmemesi, ekolojik dengenin kimyasal bir kuşatma altında kalmasına neden olmuştur. Arıların ölümü, biyolojik çeşitliliğin kaybı olduğu kadar, gıda arz güvenliğimizin de sarsılması demektir. Sonuç olarak; 10 Mart 2026 tarihinde basına yansıyan bu ekolojik felaket karşısında Bakanlığın sessiz kalması kabul edilemez. Zarar gören arıcıların mağduriyetinin giderilmesi, meyve rekoltesindeki olası kaybın analiz edilmesi ve zirai ilaç kullanımına dair katı bir denetim rejiminin kurulması gerekir. Bu gerekçe ile hem arı popülasyonunu korumak hem de Mersin tarımının geleceğini güvence altına almak adına, bilinçsiz ilaçlama faaliyetlerinin durdurulması ve sorumluların hesap vermesi anayasal bir zorunluluktur” ifadelerini kullandı.
Telef olan arı ve sönen kovan sayısı kaçtır?
Mersin Milletvekili Ekmen, Bakan Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle verdiği önergede şu sorulara yanıt aradı:
1. 10 Mart 2026 tarihinde Mersin’in Mut ilçesinde meydana gelen ve basın yayın organlarına yansıyan toplu arı ölümleri hakkında Bakanlığınız il/ilçe müdürlükleri tarafından yerinde inceleme ve hasar tespiti yapılmış mıdır? Telef olan arı ve sönen kovan sayısı kaçtır?
2. Uzmanların, zirai ilaçlamanın arıların uçuş yapmadığı akşam karanlığı veya sabahın çok erken saatlerinde yapılması gerektiği yönündeki hayati uyarılarına rağmen bölgedeki denetim mekanizmalarının gündüz ilaçlamasını engelleyememesinin gerekçesi nedir?
3. Zamansız ilaçlama nedeniyle arı kovanları sönen ve bal üretim sezonunu tamamen kaybeden arıcıların maddi zararlarının tazmin edilmesi noktasında bir destek veya hibe programı devreye alınacak mı?
4. Mut ilçesinin temel geçim kaynağı olan kayısı ve diğer meyve bahçelerinde arı popülasyonunun çökmesiyle birlikte, 2026 yılı meyve rekoltesinde (tozlaşma yetersizliği nedeniyle) beklenen düşüş oranı analiz edilmiş midir?
5. Zirai ilaç bayileri ve üreticilere yönelik; arı dostu ilaçlama saatleri ve ilaçlama öncesi arıcılara haber verme zorunluluğu konusunda 2026 yılı içerisinde Mut ilçesinde kaç adet eğitim ve bilgilendirme semineri düzenlenmiştir?
6. Bölgedeki arıcılar ile meyve üreticileri arasında bir koordinasyon sağlamak amacıyla, ilaçlama takvimini anlık olarak paylaşan bir "Dijital Erken Uyarı Sistemi" (SMS veya mobil uygulama) hayata geçirilmesi planlanmakta mıdır?
7. Mersin genelinde son bir ay içerisinde, "bilinçsiz ve zamansız zirai ilaçlama" yaptığı tespit edilen işletme ve kişilere yönelik uygulanan idari para cezası toplamı ne kadardır?
8. Arı ölümlerine neden olan spesifik zirai ilaç etken maddelerinin (pestisitler) kullanımı üzerinde, ekosistemi ve arı sağlığını korumak adına ek bir kısıtlama veya yasaklama getirilmesi gündeminizde midir?
