Mersin’de son yıllarda evcil hayvan sahiplenme ve özellikle kedi-köpek sayısında ciddi bir artış gözlemliyor musunuz? En sık hangi sağlık sorunlarıyla karşılaşıyorsunuz?
Evet, özellikle son yıllarda insanların evcil hayvanlara bakışında ciddi bir değişim olduğunu gözlemliyoruz. Kedi ve köpekler artık birçok aile için sadece bir hayvan değil, ailenin bir ferdi olarak görülüyor. Bununla birlikte hayvan sahiplenme arttıkça bilinçli bakımın önemi de artıyor. Kliniğimizde en sık karşılaştığımız problemler arasında deri hastalıkları, paraziter hastalıklar, gastrointestinal sistem problemleri, obezite, diş ve ağız hastalıkları, alerjik problemler ve enfeksiyon hastalıklarını sayabiliriz. Mersin'in sıcak ve nemli iklimi nedeniyle özellikle dış parazitler ve bazı deri problemleri yılın önemli bir bölümünde karşımıza çıkıyor.
Hayvan sahiplerinin “zararsız” sandığı ancak aslında ciddi sağlık sorunlarına yol açabilecek yanlış uygulamalar neler?
En sık karşılaştığımız yanlışlardan biri, “Benim hayvanıma daha önce iyi gelmişti, buna da iyi gelir” düşüncesiyle ilaç kullanılması. Bir diğer önemli hata ise hayvanın kilosuna, yaşına ve mevcut hastalıklarına bakmadan internetten bulunan önerilerin uygulanması. Özellikle ilaç konusunda kesinlikle veteriner hekime danışılmadan hareket edilmemeli. Bunun dışında aşıların ve parazit uygulamalarının gereksiz görülmesi, hayvanın diş ve ağız sağlığının ihmal edilmesi, yanlış veya fazla besleme ve hayvanın kilo almasının sevimli olduğunun düşünülmesi de uzun vadede ciddi problemlere neden olabiliyor.
Sıcak hava denildiğinde Mersin’de hayvanlar için en büyük tehlike nedir? Sıcak çarpması hangi belirtilerle kendini gösteriyor ve ne zaman hayati risk oluşturuyor?
Mersin gibi yaz aylarında sıcaklığın çok yüksek olduğu şehirlerde en önemli risklerden biri sıcak çarpmasıdır. Özellikle köpeklerde aşırı soluma, yoğun salya, huzursuzluk, halsizlik, sendeleme, kusma, ishal, bilinç değişikliği ve ilerleyen durumlarda nöbet ve bilinç kaybı görülebilir. Vücut sıcaklığının yükselmesiyle birlikte iç organlarda ciddi hasar oluşabilir. Burada özellikle şunu vurgulamak istiyorum: Sıcak çarpması basit bir halsizlik değildir, acil ve hayati tehlike oluşturabilecek bir durumdur.
Özellikle araç içerisinde hayvan bırakılması kesinlikle yapılmamalıdır. “Camı biraz açık bıraktım” düşüncesi güvenli değildir. Ayrıca sıcak saatlerde uzun süre yürüyüş yaptırmak, asfaltın çok sıcak olduğu saatlerde hayvanı dışarı çıkarmak da ciddi risk oluşturur.
Kedi ve köpeklerde aşı ve parazit uygulamalarının aksatılması ne gibi sonuçlar doğurabilir? “Evden çıkmıyor, aşıya gerek yok” düşüncesi ne kadar doğru?
Bu düşünce kesinlikle doğru değil.Evden hiç çıkmayan bir hayvanın bile bazı enfeksiyonlarla karşılaşma ihtimali vardır. Hastalık etkenleri insanların ayakkabıları, kıyafetleri veya farklı yollarla eve taşınabilir. Ayrıca bazı parazitler yalnızca dışarı çıkan hayvanların problemi değildir. Aşılar sadece hastalıkları önlemek için değil, hastalıkların toplumdaki yayılımını azaltmak açısından da önemlidir. Parazit uygulamaları da hayvanın yaşam tarzına, yaşına ve risk durumuna göre veteriner hekim tarafından planlanmalıdır.
Burada önemli olan internetten standart bir takvim bulup uygulamak değil, hayvana özel koruyucu sağlık programı oluşturmaktır.
Hayvan sahipleri internette gördükleri bilgilerle kendi hayvanlarına ilaç vermeye başladı. İnsanlar için kullanılan ilaçların hayvanlara verilmesi ne kadar tehlikeli?
Son derece tehlikeli olabilir. İnsanlarda kullanılan bazı ilaçlar hayvanlarda kullanılabilse de dozları, kullanım amaçları ve güvenlik sınırları farklı olabilir. Bazı insan ilaçları ise belirli hayvan türleri için ciddi zehirlenmelere neden olabilir. Özellikle ağrı kesici, ateş düşürücü veya antibiyotik gibi ilaçların veteriner hekime danışılmadan verilmesi ciddi sonuçlar doğurabilir. Benim hayvan sahiplerine önerim çok net: İnternette bir ilaç hakkında bilgi görmeniz, o ilacın sizin hayvanınız için uygun olduğu anlamına gelmez.
Mersin gibi sıcak bir kentte hayvanların beslenmesinde yapılan en büyük yanlışlar neler? Özellikle yaz aylarında hangi gıdalardan uzak durulmalı?
En büyük yanlışlardan biri, hayvanın ihtiyacından fazla ve kontrolsüz beslenmesi. Özellikle masa yemekleri, fazla ödül maması ve yağlı yiyecekler hem obeziteye hem de sindirim sistemi problemlerine yol açabiliyor. Yaz aylarında hayvanların önünde sürekli temiz ve taze su bulunması çok önemli. Sıcak havalarda su ihtiyacı artabilir. Özellikle çikolata, üzüm ve kuru üzüm, soğan ve sarımsak, ksilitol içeren ürünler, alkol ve bazı insan gıdaları hayvanlar için ciddi risk oluşturabilir.
Ayrıca sıcak havalarda yaş mamanın veya açıkta bırakılmış yiyeceklerin uzun süre bekletilmemesi gerekir.
Bir hayvanın davranışlarındaki hangi değişiklikler, sahibine “Burada bir sağlık problemi olabilir” mesajı vermeli?
Hayvanlar konuşamadıkları için davranış değişiklikleri bizim için çok önemli bir uyarıdır.
Normalde hareketli olan bir hayvanın birdenbire köşeye çekilmesi, iştahının azalması, normalden fazla su içmesi, sürekli uyuması, huzursuz olması, saldırganlaşması, tuvalet alışkanlıklarının değişmesi veya kendisini sürekli yalaması ve kaşıması dikkate alınmalıdır. Özellikle “Bir şeyi yok, sadece keyifsiz” diyerek günlerce beklemek doğru değildir. Hayvanlarda küçük bir davranış değişikliği bazen önemli bir hastalığın ilk belirtisi olabilir.
Hayvan sahiplenirken en sık yapılan hata nedir? İnsanlar bir hayvanı sahiplenmeden önce hangi sorumlulukları mutlaka göz önünde bulundurmalı?
Bence en büyük hata, hayvan sahiplenmeyi sadece duygusal bir karar olarak görmek.
Bir hayvanı sahiplenmek, uzun yıllar devam edecek bir sorumluluğu kabul etmek demektir. Beslenmesi, aşıları, parazit uygulamaları, veteriner kontrolleri, gerektiğinde tedavileri, bakım ihtiyaçları ve yaşam alanı düşünülmelidir. Ayrıca hayvanın ırkına ve karakterine göre egzersiz ve sosyal ihtiyaçları da değişebilir.
Çocuklara hediye olarak hayvan almak konusunda da ailelerin çok dikkatli olması gerekiyor. Çünkü hayvanın bütün sorumluluğu çocuğa bırakılamaz. Kısacası bir hayvan sahiplenmeden önce “Ben bunu gerçekten yıllarca sürdürebilecek miyim?” sorusunun samimi şekilde cevaplanması gerekiyor.
Son olarak hayvan sahiplerine ne gibi uyarılarda bulunursunuz?
Hayvanınıza veteriner hekime danışmadan ilaç vermeyin. İnternetten okuduğunuz bir bilgi, komşunuzun tavsiyesi veya daha önce başka bir hayvana iyi gelen bir ilaç sizin hayvanınız için doğru olmayabilir.
Bunun dışında sıcak Mersin günlerinde özellikle bir şeyi kesinlikle yapmayın: Hayvanınızı araç içerisinde bırakmayın. Ve en önemlisi, hayvanlarımız hastalıklarını bizim gibi anlatamıyor. Bu nedenle düzenli veteriner hekim kontrollerini sadece hastalandıklarında değil, hastalanmadan önce koruyucu sağlık yaklaşımının bir parçası olarak görmeliyiz. Benim en büyük dileğim, hayvan sahiplerinin “Hastalanınca veterinere götüreyim” anlayışından, “Hastalanmasını önlemek için veteriner hekimle birlikte takip edeyim” anlayışına geçmesi. Çünkü hayvan sağlığında da en doğru yaklaşım, hastalığı tedavi etmekten önce hastalığı önlemektir. Hayvanlarımız bize koşulsuz sevgi veriyor. Bizim de onlara verebileceğimiz en büyük karşılık; bilinçli bakım, doğru beslenme ve düzenli sağlık takibidir.
