Türkiye’de milyonlarca insanı doğrudan ya da dolaylı olarak ilgilendiren epilepsi (sara) hastalığı, toplumdaki ön yargılar ve mevzuattaki eksiklikler nedeniyle hastaların yaşamını zorlaştırmaya devam ediyor. Epilepsi ve Yaşam Derneği Mersin Şube Başkanı Gökhan Geçgel, epilepsi hastalarının yaşadığı sorunlara, sağlık ve iş kanunundaki yasal boşluklara ve önümüzdeki süreçte yürütecekleri farkındalık çalışmalarına dair önemli açıklamalarda bulundu.
"Mevzuattaki Oranlar Geçersiz, Hastalar Mağdur"
Epilepsi hastalarının en büyük sıkıntılarından birinin engellilik raporu ve yasal haklar konusundaki belirsizlikler olduğunu vurgulayan Gökhan Geçgel, Sağlık Bakanlığı ve Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü kaynaklı uygulamaların mağduriyet yarattığını ifade ederek, “Epilepsi hastalarına teşhis konuluyor ancak ağır vakalar haricinde geçerli bir engelli raporu verilmiyor. Çok ağır seviyedeki hastalar beyin ameliyatıyla yüzde 40 engelli oranına ulaşabiliyor. Ancak genel olarak verilen yüzde 5 ila yüzde 20 arasındaki oranlar hiçbir yasal haktan yararlanmaya yetmiyor. Bu durum sistemde büyük bir boşluk yaratıyor. Rapor alamayan hasta engelli kadrosundan işe giremiyor, normal işte çalışmak istediğinde ise işyeri hekimleri (OSGB) risk görüp onay vermiyor. İşe girilip sigorta yapıldığı an hukuki sorumluluk işverenden SGK’ya geçer ancak işverenler bilgi eksikliğinden dolayı riske girmek istemiyor. Hatta bu süreçte iş bulamayıp çalışamadığı halde sağlık sigortası borcu çıkarılan üyelerimiz var; bu konuda yargıya başvuracağız” ifadelerini kullandı.
Doktorların da mevzuat konusundaki bilgi eksikliği nedeniyle çekimser kaldığını belirten Geçgel, “Kanunen epilepsi hastalarının belirli şartlarda ehliyet alma hakkı var ancak birçok doktor sorumluluk almaktan korktuğu için gerekli raporu vermekten kaçınıyor. Sorunun çözümü için bakanlık düzeyinde temaslarımız sürüyor” dedi.
MTSO İle İş Dünyasına Yönelik Farkındalık Hamlesi
Önümüzdeki dönemde Mersin’de yürütülecek projelere de değinen Şube Başkanı Geçgel, istihdam engelini aşmak adına iş dünyasıyla doğrudan temas kuracaklarını açıkladı. Yakın bir tarihte Mersin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) iş birliğiyle iş insanlarına yönelik bilgilendirme toplantıları düzenleyeceklerini belirten Geçgel, amaçlarının epilepsililerin işe alınmasını engelleyen önyargıları kırmak olduğunu kaydetti.
Öte yandan, 30 Ağustos’ta Mersin’de kent merkezinde açacakları bilgilendirme standı ile halkı bilinçlendirmeyi hedeflediklerini belirten Geçgel, etkinliğe siyasi parti temsilcileri ve Mersin Barosu’ndan avukatların da davet edildiğini sözlerine ekledi.
"Sara Nöbetinde Soğan Koklatmayın, Yan Çevirip Bekleyin"
Toplumda epilepsiye dair son derece yanlış ve tehlikeli inanışların bulunduğuna dikkat çeken Geçgel, doğru bilinen yanlışları ve yapılması gereken ilk müdahale hakkında bilgi verirken, “Halk arasında bu hastalık ne yazık ki hâlâ 'cin çarpması' gibi mistik unsurlarla ya da kulaktan dolma bilgilerle anılıyor. Nöbet geçiren birine soğan koklatmak, yüzüne su atmak veya tokatlamak son derece yanlıştır. Nöbet esnasında yapılması gereken tek şey; hastayı güvenli bir şekilde yan çevirmek, başını korumak ve nöbetin bitmesini bekleyerek sağlık ekiplerine (112) haber vermektir. Hastaya sağlık görevlileri dışında kimse müdahale etmemelidir” dedi.
Mersin’de epilepsi alanında kurumsal farkındalık çalışmalarının yeni başladığını ifade eden Geçgel, tüm kenti ve yerel yönetimleri bu mücadeleye destek olmaya çağırdı.
