Mersin Çevre Mühendisleri Odası Başkanı Sinan Can, yaz sıcaklarının etkisini artırmasıyla birlikte klima kullanımında ciddi artış yaşandığını belirterek, bu durumun çevresel etkilerine dikkat çekti. Can, klimaların yaşam konforunu artıran önemli cihazlar olduğunu ancak bilinçsiz ve yoğun kullanımın çevre üzerinde çeşitli olumsuz sonuçlar doğurduğunu ifade etti.
Yüksek enerji tüketimi karbon salımını artırıyor
Klimaların yoğun miktarda elektrik tükettiğini vurgulayan Can, elektrik üretiminin büyük ölçüde fosil yakıtlara dayandığı ülkelerde klima kullanımının dolaylı olarak karbon dioksit salımlarını artırdığını söyledi.
Artan enerji ihtiyacının daha fazla elektrik üretimini beraberinde getirdiğini kaydeden Can, bunun da sera gazı emisyonlarının yükselmesine neden olduğunu belirtti. Özellikle sıcak hava dalgalarının yaşandığı dönemlerde klimaların elektrik şebekelerindeki en büyük yük kaynaklarından biri haline geldiğine dikkat çekti.
Soğutucu gazlar çevre için risk oluşturuyor
Klimalarda kullanılan soğutucu akışkan gazların da çevre açısından önemli riskler taşıdığını ifade eden Can, özellikle eski sistemlerde kullanılan bazı gazların ozon tabakasına zarar verebildiğini ve güçlü sera gazı etkisi oluşturabildiğini söyledi.
Bakım eksikliği veya teknik arızalar nedeniyle meydana gelen gaz kaçaklarının çevresel etkilerinin ciddi boyutlara ulaşabileceğini belirten Can, bu nedenle düzenli bakımın büyük önem taşıdığını vurguladı.
Şehirlerde ısı adası etkisini güçlendiriyor
Klimaların iç mekânlardaki ısıyı dışarıya attığını hatırlatan Can, yoğun yapılaşmanın bulunduğu kentlerde bunun önemli bir soruna dönüştüğünü dile getirdi.
Can, “Klimaların dış ünitelerinden atılan sıcak hava özellikle büyük şehirlerde yerel sıcaklık artışına neden oluyor. Bu durum tek başına küresel ısınmanın nedeni olmasa da kentlerdeki ısı adası etkisini güçlendiren önemli faktörlerden biri. Milyonlarca klimanın aynı anda çalıştığı şehirlerde dış ortam sıcaklığında hissedilir artışlar meydana gelebiliyor” dedi.
Akdeniz ikliminin etkili olduğu Mersin gibi kentlerde bu etkinin yaz aylarında daha yoğun hissedildiğini belirtti.
Elektrik şebekelerinde kritik yük oluşuyor
Aşırı klima kullanımının enerji altyapısı üzerinde de ciddi baskı yarattığını ifade eden Can, yoğun kullanım dönemlerinde elektrik talebinin zirve seviyelere ulaştığını söyledi.
Can, “Yoğun klima kullanımı elektrik iletim hatlarını zorlayabiliyor, trafolarda aşırı yük oluşturabiliyor ve bölgesel enerji kesintilerine yol açabiliyor. Özellikle çok sıcak günlerde enerji sistemleri pik talep olarak adlandırılan kritik yük seviyelerine ulaşıyor” ifadelerini kullandı.
Artan enerji ihtiyacının yeni enerji yatırımlarını zorunlu hale getirdiğini belirten Can, bunun da dolaylı çevresel etkiler doğurduğunu kaydetti.
Elektronik atık miktarı artıyor
Klimaların kullanım ömrünü tamamlamasının ardından ortaya çıkan elektronik atıklara da dikkat çeken Can, eski cihazların plastik, metal, elektronik devre ve soğutucu gaz atıkları oluşturduğunu söyledi.
Bu atıkların uygun şekilde geri dönüştürülmemesi halinde çevre kirliliğine neden olabileceğini belirten Can, elektronik atık yönetiminin sürdürülebilir çevre politikalarının önemli bir parçası olduğunu vurguladı.
“İklimlendirme döngüsü” uyarısı
Klima kullanımındaki artışın küresel iklim değişikliğiyle bağlantılı bir döngü oluşturduğunu ifade eden Sinan Can, bu sürecin “iklimlendirme döngüsü” olarak tanımlandığını söyledi.
Can, “Küresel sıcaklıklar yükseldikçe klima ihtiyacı artıyor. Klima kullanımı arttıkça elektrik tüketimi yükseliyor, buna bağlı olarak fosil yakıt kullanımı ve sera gazı salımları çoğalıyor. Bu durum da dünyanın daha fazla ısınmasına neden oluyor. Böylece birbirini besleyen bir döngü ortaya çıkıyor” dedi.
Enerji verimliliği hayati önem taşıyor
Çevresel etkilerin azaltılabilmesi için enerji verimliliğinin ön planda tutulması gerektiğini vurgulayan Can, yüksek verimli cihazların tercih edilmesi, düzenli bakım yapılması, binalarda yalıtımın güçlendirilmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti.
Can, bilinçli klima kullanımının hem enerji maliyetlerini düşüreceğini hem de çevrenin korunmasına katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.
