Mersin’in Akdeniz ilçesinde faaliyet gösteren Akdeniz Roman Dernekleri Federasyonu’nun Başkanı Ali Daylam, 2012 yılında Avrupa Birliği destekli projeyle temelleri atılan kamış işleme çalışmalarının bugün hem kültürel mirası yaşatan hem de istihdam yaratan sürdürülebilir bir modele dönüştüğünü ifade etti. Daylam, “Bu çalışmaları 2012’de başlattık, sonrasında da sürdürülebilirliğini sağladık” diyerek sürecin uzun soluklu bir emeğin ürünü olduğuna dikkat çekti.
“Kamışları toplayıp atölyemizde işliyoruz”
Toroslar bölgesinde yetişen saz ve kamışların toplanarak atölyelerde işlendiğini belirten Daylam, üretim sürecinin tamamen yerel kaynaklara dayandığını vurguladı. Hâlihazırda 35’i kadın, 15’i erkek olmak üzere toplam 50 kişinin üretime katkı sunduğunu kaydeden Daylam, “Özellikle Toros bölgesinde yetişen kamışları toplayıp atölyemizde işliyoruz” dedi.
“Roman kadınları üretiyor, Türkiye kazanıyor”
Üretim yelpazesinin oldukça geniş olduğuna işaret eden Daylam, kamıştan sepetten kamelyaya, dolaptan çeşitli dekoratif ürünlere kadar birçok ürün ortaya çıkarıldığını söyledi. Kurulan atölye ve satış mağazasıyla Roman kadınlarının ekonomik hayata aktif şekilde katıldığını dile getiren Daylam, “Roman kadınları üretiyor, Türkiye kazanıyor” sözleriyle projenin sosyal ve ekonomik boyutunu özetledi.
Plastik kullanımı yaygınlaştı, el sanatı geriledi
Söz konusu girişimin, geçmişte “Sepetçi Mahallesi” olarak anılan bölgede unutulmaya yüz tutmuş bir mesleği yeniden canlandırdığına dikkat çeken Daylam, plastik kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte bu el sanatının zaman içinde gerilediğini hatırlattı. Ancak yürütülen çalışmalar sayesinde hem mesleğin yeniden görünür hale geldiğini hem de yeni nesillere aktarıldığını belirtti.
“Mersin’de bilinirlik oluştu”
Öte yandan ürünlere yönelik talebin özellikle Mersin’de son yıllarda artış göstermeye başladığını ifade eden Daylam, “Şehirde bir bilinirlik oluştu, satışlarımız da buna paralel olarak yavaş yavaş artıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Artan yapılaşma doğal malzemelerin yetiştiği alanları daraltıyor
Mesleğin usta-çırak ilişkisiyle sürdürüldüğünü vurgulayan Daylam, çalışanların çocuklarının da sürece dahil olduğunu belirterek, “Bu iş, camia içinde öğrenilerek devam ediyor” dedi. Ancak üretimin önündeki en büyük engellerden birinin ham madde temini olduğunu dile getiren Daylam, artan yapılaşmanın kamış ve benzeri doğal malzemelerin yetiştiği alanları daralttığını söyledi. Daylam, “Bu nedenle Niğde’den Kastamonu’ya kadar farklı illerden malzeme temin etmek zorunda kalıyoruz” ifadelerini kullandı.
Üretimin tamamen el emeğine dayandığını belirten Daylam, ürünlerin yapım süresinin boyut ve işçiliğe göre değiştiğini kaydederek, “Küçük sepet yapımı 1 saat sürüyor. Daha detaylı ve büyük bir sepet, bir kadının ortalama 3-4 saatini alabiliyor” sözleriyle emeğin yoğunluğuna dikkat çekti.
