Orta Doğu Teknik Üniversitesi’ne ait R/V Bilim-2 araştırma gemisi, Akdeniz’de kapsamlı bir bilim seferine çıktı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Enstitüsü (ODTÜ-DBE) araştırmacıları, farklı kamu kurumlarının desteklediği iki önemli proje kapsamında sahada veri topluyor. Sefer; Marmaris’ten başlayarak Mersin, İskenderun Körfezi ve Samandağ’a uzanan geniş bir hattı kapsıyor. İki hafta boyunca toplam 120 istasyonda gerçekleştirilecek oşinografik ölçümlerle, Akdeniz’in mevcut çevresel durumu ayrıntılı biçimde ortaya konacak. Toplanan veriler hem denizel kirlilik hem de iklim değişikliğinin etkilerine dair güncel ve karşılaştırılabilir bir tablo sunmayı amaçlıyor.
Çalışmaların önemli ayağını, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi koordinasyonundaki Denizlerde Bütünleşik Kirlilik İzleme Programı (DENİZ-İZ) oluşturuyor. Bu program kapsamında denizlerde fiziksel, kimyasal ve biyolojik parametreler eş zamanlı olarak izleniyor. Özellikle ötrofikasyon süreçleri, yani besin tuzu artışına bağlı alg çoğalmaları ve oksijen azalımı gibi riskler mercek altına alınıyor. Akdeniz gibi yarı kapalı bir denizde kirlilik baskılarının uzun vadeli etkileri, ancak düzenli ve standart ölçümlerle ortaya konabiliyor. Bu nedenle gerçekleştirilen oşinografik ölçümler; su kolonu örneklemeleri, besin tuzu analizleri ve plankton incelemelerini kapsıyor. Elde edilen bulgular hem ulusal çevre politikalarının şekillenmesinde hem de uluslararası raporlamalarda referans veri niteliği taşıyor. Çalışmalar, denizel kirliliğin kaynaklarını ve yayılımını anlamak açısından kritik önem taşıyor. Sefer aynı zamanda, T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı destekli DEKOSİM Projesi kapsamında yürütülüyor. Projenin Erdemli Zaman Serisi (ETS) ve Kilikya Baseni ayağı, uzun dönemli çevresel değişimleri izlemeyi hedefliyor. Zaman serisi çalışmaları, belirli noktalarda yıllara yayılan düzenli ölçümler sayesinde deniz ekosistemindeki değişimin yönünü ortaya koyuyor. Bu kapsamda sıcaklık artışları, tuzluluk değişimleri ve çözünmüş oksijen seviyeleri gibi parametreler dikkatle takip ediliyor. İklim değişikliğinin Doğu Akdeniz üzerindeki etkileri özellikle son yıllarda daha görünür hale geldi. Deniz suyu sıcaklıklarındaki artış, tür dağılımlarını ve biyoçeşitlilik dinamiklerini doğrudan etkiliyor. ODTÜ-DBE araştırmacıları, elde ettikleri verilerle hem kısa vadeli dalgalanmaları hem de uzun vadeli eğilimleri değerlendirecek. Toplanan veriler, Akdeniz’in mevcut durumunu ortaya koymanın ötesinde, karar alma süreçlerine bilimsel dayanak oluşturacak. Deniz ekosisteminin korunmasına yönelik stratejiler, ancak bu tür kapsamlı ve düzenli saha çalışmalarıyla güç kazanıyor. R/V Bilim-2’nin Akdeniz seferi de tam olarak bu ihtiyaca yanıt vermeyi hedefliyor.
