Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan 2025 yılı Bölgesel Hanehalkı Tüketim Harcaması sonuçları, Türkiye’deki harcama alışkanlıklarının bölgelere göre belirgin farklılıklar gösterdiğini ortaya koydu. 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Hanehalkı Bütçe Araştırması verilerinin birleştirilmesiyle oluşturulan çalışma, ülke genelindeki tüketimin büyük bir bölümünün metropollerde yoğunlaştığını gösterdi. Araştırma sonuçlarına göre İBBS 1. Düzey bölgeleri bazında Türkiye’deki hanehalkı tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sı tek başına İstanbul bölgesinde yapıldı. İstanbul’u yüzde 14,5 pay ile Ege ve yüzde 12,6 pay ile Akdeniz bölgesi izlerken, toplam tüketimden en düşük payı yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu bölgesi aldı.
Harcama türlerinde bölgesel öncelikler değişti
İstanbul bölgesi tüm harcama kalemlerinde en yüksek paya sahip olurken, özellikle eğitim hizmetleri harcamalarının yüzde 38,3'ünü, lokanta ve konaklama harcamalarının yüzde 32,2'sini, konut ve kira harcamalarının ise yüzde 28,4'ünü tek başına üstlendi. Tüketim harcamalarından ikinci en yüksek payı alan Ege bölgesinde alkollü içecekler ve tütün ürünleri harcamaları yüzde 17,9 ile öne çıkarken, sağlık harcamaları yüzde 15,9 pay aldı. Harcamalardan en düşük payı alan Kuzeydoğu Anadolu bölgesinin gıda, alkolsüz içecekler ve giyim harcamalarındaki payı yüzde 1,8 ila yüzde 1,9 seviyesinde kaldı.
Konut ve kira giderleri bütçelerin en büyük kalemi oldu
Bölgelerin kendi içindeki tüketim dağılımları incelendiğinde, Türkiye genelinde bütçelerin en büyük kısmını konut ve kira, ulaştırma ile gıda harcamalarının oluşturduğu görüldü. Kendi bütçesi içinde konut ve kiraya en yüksek payı ayıran bölge yüzde 29,6 ile İstanbul olurken, bu kategoride en düşük pay yüzde 22,1 ile Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde kaydedildi. İBBS 2. Düzey detayında bakıldığında ise bütçesinden konut ve kiraya en yüksek payı ayrılan il yüzde 30,2 ile İzmir olurken, en düşük pay yüzde 19,6 ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari bölgesinde görüldü.
Ulaştırma ve gıda harcamalarında bölgesel uçurumlar görüldü
Ulaştırma harcamalarına bütçesinden en yüksek payı ayıran İBBS 1. Düzey bölgesi yüzde 23,3 ile Batı Marmara olurken, en düşük payı yüzde 16,5 ile Güneydoğu Anadolu bölgesi ayırdı. İBBS 2. Düzey düzeyinde Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova bölgesindeki hanehalkları bütçelerinin yüzde 25,0'ini ulaştırmaya harcayarak ilk sırada yer aldı. Gıda ve alkolsüz içecekler kategorisinde ise tablo tersine döndü. Bütçesinden gıdaya en yüksek payı ayıran bölge yüzde 27,1 ile Güneydoğu Anadolu olurken, alt bölgelerde Şanlıurfa ve Diyarbakır yüzde 29,6'lık gıda payı ile zirveye yerleşti. Bütçesinde gıdaya en az pay ayıran bölge ise yüzde 14,2 ile İstanbul oldu.
