Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Mersin, 2025 yılında Türkiye'de üretilen 4,7 milyon ton narenciyenin yüzde 22'sini karşıladı ve narenciye ihracatında ülke genelinde ilk sırada yer aldı. BM Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre ise Türkiye, dünya narenciye üretiminde yedinci, Avrupa'da ikinci, ihracat miktarında ise dünyada üçüncü konumda bulunuyor.
Narenciye Sektöründe Arz Fazlası Alarmı
Sektörün özenle ele alınması gereken kritik bir süreçten geçtiğini vurgulayan Şen, "TÜİK tahminlerine göre bu yıl narenciye üretiminin, bir önceki yıla göre yüzde 55 artarak 7,3 milyon tona ulaşması öngörülmektedir. Oysa Türkiye’de narenciye üretimi yıllara göre 4,7 ila 5,5 milyon ton arasında değişmektedir. Bu durum, önemli miktarda arz fazlası ortaya çıkarmaktadır" dedi.
Ürünlerin dalında kaldığına dikkat çeken Şen, "Bugün birçok ürün hâlâ dalında beklemektedir. Ürünlerini satabilen üreticilerimiz ise çoğu zaman maliyetlerinin çok altında fiyatlarla satış yapmak zorunda kalmaktadır. Diğer yandan, ürün fiyatı düşük olmasına rağmen paketleme, işçilik, navlun, sigorta vb. ara maliyetlerin yüksek olması nedeniyle ihracat da zorlaşmaktadır" ifadesini kullandı.
Üreticiye Destek ve Güvenli Koridor Çağrısı
Yeni üretim sezonu öncesinde üreticilere acil destek verilmesi gerektiğini belirten Şen, “Öncelikle, 2-3 ay sonra yeni üretim sezonunun hazırlıklarına başlayacak üreticilerimize başta temel girdi maliyetleri olmak üzere destek sağlanmalı ve üretimde kalmaları güvence altına alınmalıdır. Tarımsal kredi borçlarının ertelenmesi, sübvansiyonlu kredi limitlerinin artırılması ve vadelerinin uzatılması, üreticilerimize bir nebze olsun nefes aldıracak ve moral sağlayacaktır” şeklinde konuştu.
İhracat lojistiğinde yaşanan aksaklıklara da değinen Şen, "En önemli ihracat pazarlarımız arasında yer alan Rusya ve Ukrayna’da yaşanan savaş nedeniyle deniz taşımacılığında ciddi sıkıntılar bulunmaktadır. Karayolu taşımacılığındaki yüksek navlun ücretleri de ihracatçılarımızın rekabet gücünü önemli ölçüde düşürmektedir. Bu doğrultuda, geçmişte uygulanan Tahıl Koridoru modeline benzer şekilde, narenciyenin de içinde bulunduğu yaş meyve ve sebze grubunda ihracatımızı kolaylaştıracak alternatif taşıma yollarını içeren güvenli bir Yaş Meyve-Sebze Koridoru oluşturulmalıdır. Bunun yanı sıra, ihracatçılarımıza Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kapsamında destekler sağlanmalı, navlun destekleriyle narenciye ürünlerimizin dış pazarlardaki rekabet gücü artırılmalıdır" çağrısında bulundu.
İç Tüketimi Artıracak Formüller
İç tüketimi güçlendirecek mekanizmaların geliştirilmesi gerektiğini ifade eden Münir Şen, "Millî Eğitim Bakanlığımız, Sağlık Bakanlığımız ve Tarım ve Orman Bakanlığımızın iş birliğiyle kamu spotları, bilinçlendirme kampanyaları ve eğitim çalışmaları başlatılmalıdır. Yaklaşık 17 milyon öğrencimizin bulunduğu eğitim sistemimizde, okullarda narenciye ve taze sıkılmış narenciye suyu tüketimi teşvik edilmeli ve bu ürünlerin öğrencilere dağıtımı sağlanmalıdır" diye konuştu.
Devletin kamu kurumlarını alıcı olarak devreye sokabileceğini belirten Şen, “Bu kapsamda satın alınacak narenciye ürünleri, özellikle üretimin sınırlı olması nedeniyle narenciyeye erişmekte güçlük yaşayan illerimizdeki dar gelirli hanelere dağıtılabilir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımız koordinasyonunda, valiliklerimiz ve kaymakamlıklarımız bünyesinde faaliyet gösteren Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları bu uygulamada etkin rol üstlenebilir. Ayrıca silahlı kuvvetlerimizde, hastanelerde, kamu kurumlarında ve diğer toplu tüketim alanlarında yerli narenciye ürünlerinin kullanımına öncelik verilmelidir. Tüm tarım ürünleri gibi narenciye ürünleri de milli servetimizdir. Temennimiz, Devletimizin bugüne kadar olduğu gibi dile getirdiğimiz bu talepleri dikkate alması ve üretimden nihai tüketime kadar tüm narenciye değer zincirinin sağlıklı işlemesine katkı sağlanmasıdır” dedi.
