Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin Tarsus Ötüken Vadi Park Kadın ve Çocuk Atölyesi’nden faydalanan öğrenciler, teknolojiyi insanlığın yararına kullanmak amacıyla geliştirdikleri MERSULA ile görme engelli bireylerin daha bağımsız hareket edebilmesini hedefliyor.Projenin ilk aşamasında öğrenciler, çevredeki engelleri algılayarak kullanıcıya sesli uyarı veren bir şapka prototipi geliştirdi. İkinci aşamada ise yapay zekâ destekli Android mobil uygulaması hazırlandı. Telefonun kamerasını bir “göz” gibi kullanan uygulama, çevredeki nesneleri algılayarak kullanıcıya sesli olarak bilgi veriyor. Sistem aynı zamanda nesnelerin uzaklığını ölçebiliyor ve kaybolan eşyaların bulunmasına yardımcı olabiliyor.Atölye Sorumlusu Emre Aşkın, projenin gençlerin teknolojiyi insanlık yararına kullanma konusunda önemli bir deneyim kazanmalarını sağladığını belirterek, “Yapay zekâ tabanında bir mobil uygulama geliştirdik. Başlangıçta birkaç sensör kullanarak basit bir şapka modeli yaptık. Bu şapka, önde bir engel çıktığında sensör uyarı sistemiyle kullanıcıya destek sağlıyor” dedi.
Projenin ikinci aşamasında yapay zekâ destekli mobil uygulamaya geçtiklerini ifade eden Aşkın, uygulamanın kameradan aldığı görüntüleri analiz ederek çevredeki nesneleri tanımladığını söyledi. Aşkın, sistemin nesnelerin mesafesini ölçebildiğini ve kullanıcıya sesli bilgi verdiğini belirterek, kayıp eşyaları bulma özelliğinin de uygulamaya eklendiğini aktardı.
Donanımsal ürünlerin maliyetinin yüksek olabileceğine dikkat çeken Aşkın, telefon destekli çözümün daha erişilebilir olması için çalıştıklarını ifade etti. Aşkın, öğrencilerin önümüzdeki süreçte projeyi daha da geliştirerek insanlık yararına teknoloji alanındaki etkinliklere katılacağını söyledi.
Atölyenin farklı yaş gruplarından çocuklara hitap ettiğini de belirten Aşkın, öğrencilerin 3 boyutlu tasarım, robotik kodlama, oyun geliştirme ve yapay zekâ gibi alanlarda kendilerini geliştirdiklerini kaydetti.
Projeyi deneyimleyen yüzde 90 görme engelli Ayşe Beçet ise uygulamanın günlük yaşamda karşılaştıkları sorunların azaltılmasına katkı sağlayacağını belirtti. Beçet, alışveriş yapmak, gezmeye gitmek ve toplu taşıma araçlarını kullanmak gibi günlük aktivitelerin görme engelli bireyler için büyük zorluklar oluşturabildiğini ifade ederek, “Bu projenin bir parçası olduğum için çok mutluyum. Uygulama sayesinde daha rahat yürüyorsunuz ve önünüze bir engel geldiğini hissediyorsunuz. İnanıyorum ki proje daha çok gelişecek ve daha faydalı olacak” diye konuştu.Tarsus Görme Engeller Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Turhan Beçet de uygulamanın görme engelli bireylere bağımsız hareket etme konusunda önemli katkı sunabileceğini söyledi. Projenin uygun maliyetli olmasının önemine dikkat çeken Beçet, teknolojik çözümlerin görme engelli bireylerin daha kolay erişebileceği şekilde geliştirilmesini istedi.
Projede görev alan 16 yaşındaki Yusuf Efe Demir ise Ötüken Vadi Park Kadın ve Çocuk Atölyesi’nde aldıkları eğitimlerle hayallerini somut projelere dönüştürme fırsatı bulduklarını söyledi. Şapkanın projenin ilk adımı olduğunu belirten Demir, “Bu şapkayı daha önce yapanlar oldu. Ancak biz fikri geliştirerek yapay zekâ destekli bir mobil uygulama yapmak istedik” dedi.
MERSULA’nın telefon kamerasından aldığı görüntüleri yapay zekâ ile analiz ederek çevreyi kullanıcıya tanıtacak bir asistan olarak tasarlandığını anlatan Demir, uygulamanın otobüste boş koltuk bulma, markette ürün ve fiyat bilgisi edinme gibi farklı alanlarda da kullanılabileceğini belirtti.
17 yaşındaki Tesmür Özer de geliştirdikleri sistemin görme engelli bireylerin önlerindeki engelleri daha kolay fark etmelerine yardımcı olacağını ifade ederek, projenin günlük yaşamı kolaylaştıracağına inandığını söyledi.
Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle çalışmalarını sürdüren öğrenciler, MERSULA’yı daha da geliştirerek görme engelli bireylerin sokakta, toplu taşımada, alışverişte ve ev ortamında daha bağımsız hareket edebilmesini sağlamayı amaçlıyor. Gençlerin geliştirdiği proje, teknolojinin toplumsal fayda için kullanılmasına yönelik örnek çalışmalardan biri olarak öne çıkıyor.
