Mersin Barosuna kayıtlı Avukat Ece Serin, son dönemde yaygınlaşan “IBAN kiralama” uygulamasına ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
IBAN kiralamanın, bir kişinin kendi adına kayıtlı banka hesabını üçüncü kişilerin para transferi gerçekleştirmesi amacıyla kullanıma açması olduğunu belirten Serin, bu işlemlerin uygulamada hesaba para gönderilmesi, ardından farklı hesaplara aktarılması ya da çekilerek teslim edilmesi şeklinde yürütüldüğünü ifade etti.
Serin’e göre bu tür işlemler çoğunlukla dolandırıcılık faaliyetleri, yasa dışı bahis gelirleri veya suçtan elde edilen paraların dolaşıma sokulması amacıyla gerçekleştiriliyor. Bu nedenle hesap sahipleri, çoğu zaman farkında olmadan bir suç zincirinin parçası haline gelebiliyor.
Ceza hukuku açısından kritik sorumluluk
Ceza hukuku bakımından bir suçun yalnızca faili değil, suça iştirak eden kişilerin de sorumlu tutulduğunu hatırlatan Serin, banka hesabını kullandıran kişinin durumunun olayın niteliğine göre değiştiğini ancak çoğu durumda “suça yardım etme” veya doğrudan suça iştirak kapsamında değerlendirilebildiğini söyledi.
Özellikle hesabın sistematik şekilde kullanılması, farklı kişilerden para transferleri yapılması ve bu işlemler karşılığında menfaat sağlanması halinde kişinin suçun varlığını öngördüğünün kabul edilebildiğini belirten Serin, bu durumda “yalnızca hesabımı verdim” savunmasının cezai sorumluluğu ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Daha ağır suçlamalara dönüşebilir
Söz konusu eylemlerin bazı durumlarda nitelikli dolandırıcılık veya suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanması kapsamında da değerlendirilebileceğine dikkat çeken Serin, bunun sürecin daha ağır yaptırımlara dönüşmesine neden olabileceğini ifade etti.
Uygulamadaki sonuçlar
IBAN kiralama tekliflerini kabul eden kişilerin uygulamada banka hesaplarının bloke edilmesi, haklarında soruşturma başlatılması ve şüpheli veya sanık sıfatıyla ifadeye çağrılmaları gibi sonuçlarla karşı karşıya kaldığını belirten Serin, birçok kişinin sürece komisyon karşılığı aracılık ettiklerini düşünerek dahil olduğunu ancak bunun ciddi hukuki riskler barındırdığını söyledi.
Kast ve “bilmemek” savunması
Ceza hukukunda kastın temel unsur olduğunu hatırlatan Serin, bazı durumlarda kişinin doğrudan kastı olmasa bile olayın risklerini öngörebilecek durumda olması halinde “olası kast” kapsamında sorumluluk doğabileceğini ifade etti.
Bu nedenle şüpheli nitelik taşıyan işlemlerde yer alınmasının “bilmemek” savunmasını her zaman koruyucu hale getirmediğini vurguladı.
“Basit kazanç gibi görünse de…”
IBAN kiralamanın dışarıdan basit bir kazanç yöntemi gibi algılansa da gerçekte ciddi cezai riskler içerdiğini belirten Serin, vatandaşların banka hesaplarını üçüncü kişilerle paylaşmaması ve kolay kazanç vaatlerine karşı dikkatli olması gerektiğini söyledi.
