Araştırmaya göre yemek yaparken adımların karıştırılması, çay hazırlarken sıranın unutulması ya da alışveriş planının yapılamaması hastalığın erken belirtileri arasında yer alabiliyor.Biruni Üniversitesi Dil ve Konuşma Terapisi Bölümü öğretim üyeleri Doç. Dr. Fenise Selin Karalı ile Dr. Öğr. Üyesi Samet Tosun'un da yer aldığı araştırma, bilimsel dergi Cortex'te yayımlandı.
Türk katılımcılar üzerinde yürütülen çalışmaya sağlıklı yaşlı bireyler, hafif bilişsel bozukluğu bulunan kişiler ve erken evre Alzheimer hastalarından oluşan 54 kişi katıldı. Araştırmada katılımcılardan günlük yaşamı anlatan karışık görselleri doğru sıraya koymaları ve anlatılan olayı tanımlamaları istendi. Ayrıca bir olayı anlayabilmek için ihtiyaç duydukları görsel ipucu düzeyi de ölçüldü.Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Doç. Dr. Fenise Selin Karalı, Alzheimer hastalarında sorunun yalnızca unutkanlık olmadığını söyledi. Karalı, günlük yaşamın birçok küçük adımın doğru sırayla uygulanmasına dayandığını belirterek, hastaların yalnızca ayrıntıları değil, olayın bütününü kurmakta ve adımları doğru sıraya yerleştirmekte de güçlük yaşayabildiğini ifade etti.
Araştırmada bilişsel işlevler zayıfladıkça günlük olayları doğru anlama becerisinin de azaldığı görüldü. Sağlıklı bireyler görselleri büyük ölçüde doğru sıralarken, hafif bilişsel bozukluğu bulunan katılımcılar daha fazla hata yaptı. Erken evre Alzheimer hastalarında ise hata oranının belirgin şekilde arttığı ve olayı anlamlandırabilmek için daha fazla görsel ipucuna ihtiyaç duyulduğu belirlendi.
Araştırmanın diğer yazarı Dr. Öğr. Üyesi Samet Tosun ise testlerin tekrarlandığı bölümde katılımcıların olayın adını hatırlamada kısmi gelişme gösterdiğini, ancak görselleri doğru sıraya koyma becerilerinde anlamlı bir ilerleme sağlanamadığını söyledi. Bu durumun, Alzheimer'da yalnızca hafızanın değil, beynin olayları planlama ve organize etme mekanizmasının da etkilendiğine işaret ettiğini belirtti.Araştırmacılar, günlük yaşamda ortaya çıkan sıra karışıklıklarının basit dalgınlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti. Yemek yaparken adımların karıştırılması, çay hazırlarken sıranın unutulması veya market alışverişinin planlanamaması gibi değişikliklerin erken dönemde dikkate alınmasının önem taşıdığı vurgulandı.
Araştırmacılar ayrıca, Türkçe konuşan bireyler üzerinde gerçekleştirilen bu çalışmanın, Alzheimer ve hafif bilişsel bozukluğun erken değerlendirilmesine yönelik yeni testlerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
