Türkiye’de en çok tercih edilen bir telefon markasının en üst versiyonunun fiyatı 255 bin 999 liraya yaklaşırken, bankalar yüksek peşin ödeme yapmak istemeyen tüketiciler için otomobil sektöründeki uzun dönemli kiralama modelini cep telefonlarına uyarlamaya başladı.
Konuyla ilgili internet haber sitemize konuşan Mersin Elektronikçiler Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkan Vekili Barış Yıldız, sektörde yaşanan sorunlara dikkat çekti. Yıldız, bankaların cep telefonlarında kiralama dönemini başlatmasını da eleştirdi.
Ülkemizde belirli sektörlere yönelik yasa ve düzenlemelerin bulunduğunu belirten Barış Yıldız, bu düzenlemelerin uygulanmasında Ticaret Bakanlığı ve Rekabet Kurulu'nun önemli sorumlulukları olduğunu ifade etti. Esnafın devlete ve ilgili kurumlara güvenmesi gerektiğini belirterek özellikle bankaların telefon kiralama ve ikinci el cep telefonu alım satımı gibi faaliyetlere girmesinin sektörde ciddi rekabet sorunlarına yol açabileceğini dile getirdi.
“Faaliyetlerin dışına çıkıyorlar”
Bankaların faaliyet alanlarının net biçimde belirlenmesi gerektiğini vurgulayan Yıldız, “Bankaların telefon kiralama veya ikinci el cep telefonu alım satımı gibi faaliyetlere girmesi gündeme geliyor. Burada bankaların NACE kodlarının ve faaliyet alanlarının dikkate alınması, hangi sektörlerde faaliyet gösterebileceklerinin net bir şekilde ayrıştırılması gerekiyor. Bu ayrımı ve denetimi de devletimizin yapması gerektiğini düşünüyorum” dedi.
“Ciddi bir rekabet sorunu oluşturabilir”
Bankaların kredi verme, hesap açma ve POS hizmeti gibi finansal faaliyetler yürüttüğünü hatırlatan Yıldız, şöyle konuştu: “Esnafımızın büyük bir bölümü de bankalarla çalışıyor. Ancak bankaların kendi faaliyet alanlarının dışına çıkarak doğrudan esnafımızın yaptığı ticari faaliyetlere girmesi, ciddi bir rekabet sorunu oluşturabilir. Bu noktada Rekabet Kurulu'nun devreye girmesi ve Ticaret Bakanlığı'nın da gerekli değerlendirmeleri yapması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü böyle bir gelişme, özellikle cep telefonu sektöründe faaliyet gösteren esnafımıza ciddi zarar verebilir.”
“Sektörden doğrudan veya dolaylı 15-20 bin kişi geçimini sağlıyor”
Haberleşme sistemleri ve cep telefonu alım satımı sektöründe yaklaşık 7 bin kayıtlı esnaf bulunduğunu belirten Yıldız, kayıt dışı çalışanlar ve aileleri de hesaba katıldığında sektörden geçimini sağlayan kişi sayısının 15-20 bine ulaştığını ifade ederek, “Bu esnafımızın geçim kaynağı cep telefonu satışı, ikinci el cihaz alım satımı, tamir, bakım ve onarım hizmetleri. Dolayısıyla burada yalnızca işletmelerin değil, bu işletmelerden geçimini sağlayan binlerce insanın geleceğinden söz ediyoruz” dedi.
Yıldız, “Yenileme merkezlerinde yüzde 1 KDV ve kredi kartına 12 aya varan taksit avantajları gibi uygulamalar bulunuyor. Bunun yanında yetkili bayiler de zaman içerisinde ikinci el cihaz alımı ve satımı konusunda faaliyet göstermeye başladı” diye konuştu.
“Sektörde yoğunlaşma ve tekelleşme endişesi var”
Geçmişte yetkili bayilerin faaliyet alanlarının daha sınırlı olduğunu ifade eden Yıldız, bugün ikinci el cihaz alım satımı konusunda da çeşitli imkanlara sahip olduklarını kaydederek, Yıldız, “Yenileme merkezleriyle yaptıkları iş ortaklıkları ve iş birlikleriyle birlikte Türkiye genelindeki ikinci el cihaz ticaretinde daha büyük bir paya sahip olmaya başladılar. Dolayısıyla sektörümüzde zaten ciddi bir yoğunlaşma ve tekelleşme endişesi var” dedi.
“Esnaf gerçekten zor durumda”
Gelinen noktada esnafın ciddi ekonomik sıkıntılar yaşadığını belirten Yıldız, birçok işletmenin faaliyetini sonlandırmak zorunda kaldığının altını çizerek, “Bugün geldiğimiz noktada esnafımız gerçekten zor durumda. Birçok işletme kepenk kapatmak zorunda kalıyor. İnsanlar doğal olarak ‘Biz ne iş yapacağız?’ diye soruyor” ifadelerini kullandı.
Telefoncu pasajları ve çarşılardaki hareketliliğin geçmişe göre önemli ölçüde azaldığını belirten Yıldız, e-ticaretin gelişmesinin de geleneksel esnaf üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu dile getirerek, “Şu anda birçok telefoncu pasajında eski hareketlilik yok. Çarşılarımızda müşteri ve esnaf trafiği ciddi şekilde azalmış durumda. E-ticaretin gelişmesi de geleneksel esnaf üzerinde büyük bir baskı oluşturdu” şeklinde konuştu.
“Küçük esnafın büyük firmalarla aynı şartlarda rekabet etmesi zor”
Esnafın e-ticarete yönlendirilmesi ve dijitalleşmesinin gerekli olduğunu belirten Yıldız, ancak bu alanda da rekabet koşullarının küçük işletmeler açısından zorlu olduğuna dikkat çekti. Yıldız, “Elbette esnafımızı e-ticarete yönlendirmek ve dijitalleşmesini sağlamak gerekiyor. Ancak burada da ciddi bir rekabet problemi var. Büyük, kurumsal ve zincir firmalarla küçük esnafın aynı şartlarda e-ticaret yaparak rekabet etmesi oldukça zor” diye konuştu.
Özellikle ikinci el cihaz alım satımıyla ayakta kalmaya çalışan işletmeler açısından durumun daha kritik olduğunu ifade eden Yıldız, “Bankaların da bu alana girmesi halinde küçük esnafın rekabet gücünün daha da azalmasından endişe ediyoruz” dedi.
“Talebimiz adil rekabet ortamının oluşturulması”
Esnafın faaliyet alanının korunması ve adil rekabet koşullarının oluşturulması çağrısında bulunan Yıldız, sözlerini şöyle tamamladı: “Bunun üzerine bankaların da doğrudan bu sektörlerde faaliyet göstermesi, telefoncu esnafımız açısından çok daha ağır sonuçlar doğurabilir. Bizim talebimiz, esnafımızın faaliyet alanının korunması, rekabet şartlarının adil şekilde oluşturulması ve ilgili kurumların bu konuyu detaylı şekilde incelemesidir. Devletimizin esnafımızı koruyacak ve adil rekabet ortamını sağlayacak düzenlemeleri yapacağına inanıyoruz. Çünkü burada yalnızca birkaç işletmenin değil, Türkiye genelinde binlerce esnafın ve on binlerce kişinin geçim kaynağından söz ediyoruz.”
