Üniversite tercih ve yerleştirme süreciyle birlikte gözler, yeni eğitim döneminde Mersin’e gelecek öğrenci sayısına çevrildi. Mersin Üniversitesi, Tarsus Üniversitesi, Çağ Üniversitesi ve Toros Üniversitesi başta olmak üzere çok sayıda yükseköğretim kurumuna ev sahipliği yapan kentte, öğrenci nüfusundaki olası artışın konut piyasasında yeni bir baskı oluşturabileceği belirtiliyor. CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış da öğrenci barınma sorununu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle 18 soruluk bir soru önergesi veren Kış, Mersin’e yerleşecek öğrenci sayısından öğrencilerin geldikleri illere, üniversitelerin kontenjan ve doluluk oranlarından KYK yurtlarının kapasitesine kadar birçok başlıkta güncel verilerin açıklanmasını istedi.
Kira makul görünse de öğrenci için yük ağır
Mersin’in İstanbul, İzmir, Ankara, Eskişehir ve Bursa gibi büyük üniversite kentlerine kıyasla hâlâ görece daha uygun bir barınma seçeneği olduğunu belirten Kış, bunun öğrenciler açısından sorunun olmadığı anlamına gelmediğini vurguladı. Özellikle Çiftlikköy, Akkent ve Batıkent gibi kampüs çevresindeki bölgelerde kiraların 24 bin liradan başladığını, konutun özelliklerine göre 55 bin liraya kadar yükseldiğini ifade eden Kış, öğrencilerin ve ailelerinin karşı karşıya kaldığı tabloyu şu sözlerle değerlendirdi:“Evet, Mersin İstanbul’dan, İzmir’den, Ankara’dan, Eskişehir’den ve Bursa’dan daha makul olabilir. Ancak başka bir kentten daha ucuz olmak, öğrenci ve ailesi için erişilebilir olmak anlamına gelmiyor.”
Kış, asgari ücret ile kira arasındaki farka da dikkat çekerek, “Asgari ücret 28 bin 75 lirayken en düşük kira bile bir ailenin aylık gelirinin neredeyse tamamını götürüyor” dedi.
Eve çıkmanın maliyeti kirayı katlıyor
Barınma sorununun yalnızca aylık kira üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Kış, depozito ve emlak hizmet bedelinin yanı sıra aidat, abonelik, taşınma ve temel eşya giderlerinin de öğrencilerin bütçesini zorladığını söyledi. 24 bin liralık bir konut için kira, depozito ve emlak hizmet bedelinin toplam 72 bin liraya ulaşabildiğini belirten Kış, diğer masraflarla birlikte öğrencinin ilk yerleşme maliyetinin 100 bin lirayı aşabildiğini ifade etti.
Kış, bu tablo nedeniyle öğrencilerin tek başına ev kiralamakta zorlandığını belirterek, “Bu şartlarda öğrenciler tek başına eve çıkamıyor; iki ya da üç kişiyle aynı evi paylaşmak zorunda kalıyor” ifadelerini kullandı.
Öğrenci talebi kiraları daha da yukarı çekebilir
Mersin’e üniversite eğitimi için gelecek öğrenci sayısındaki artışın yalnızca gençleri değil, kentte hâlihazırda kiracı olarak yaşayan vatandaşları da etkileyebileceğine dikkat çeken Kış, konut talebindeki yükselişin kira fiyatlarına yansıyabileceği uyarısında bulundu. Öğrenci nüfusunun artmasıyla birlikte kampüs çevresindeki konutlara yönelik talebin de yükselmesinin beklendiğini belirten Kış, barınma, ulaşım ve sosyal hizmetlerin öğrenci sayısındaki değişime paralel biçimde planlanması gerektiğini söyledi.“Mersin’in tercih edilen bir üniversite kenti olması büyük bir değerdir. Ancak öğrenci sayısı artarken kamu yurtlarını, ulaşımı ve sosyal imkânları aynı ölçüde artırmazsanız yükselen talep doğrudan kiralara yansır.”
Bu durumun kentteki dar gelirli vatandaşları da etkileyeceğini belirten Kış, “Sorun yalnızca üniversiteye yeni başlayacak gençlerin değil; aynı mahallelerde yaşayan emeklinin, asgari ücretlinin ve dar gelirli bütün kiracıların sorunu hâline gelir” dedi.
Meclis’te 18 soruyla öğrenci haritasını sordu
Kış’ın TBMM’ye sunduğu soru önergesinde Mersin’in Türkiye’nin üniversite tercih haritasındaki konumuna ilişkin ayrıntılı veriler de istendi. Önergede, 2026 yılında Mersin’deki üniversitelere yerleşen toplam öğrenci sayısının yanı sıra kent dışından gelen öğrencilerin oranı ve bu öğrencilerin geldikleri ilk 10 ilin açıklanması talep edildi. Mersin’i birinci sırada tercih eden aday sayısı ile kentin 81 il arasındaki sırasının da paylaşılması istendi.
Mersin’deki devlet ve vakıf üniversitelerinin kontenjanları, doluluk oranları ve boş kalan programlarıyla birlikte kentte en fazla tercih edilen 10 bölümün de açıklanmasını isteyen Kış, 2022-2026 dönemindeki öğrenci sayısı, kontenjan ve doluluk oranlarının yıllar itibarıyla karşılaştırılmasını talep etti.
Asıl soru: Kaç öğrenciye kaç yurt yatağı düşüyor?
Önergedeki en önemli başlıklardan biri ise kamu yurtlarının kapasitesi oldu. Kış, 2026-2027 eğitim öğretim yılında Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğüne bağlı yurtların Mersin’deki toplam kapasitesini ve bu kapasitenin yeni yerleşecek öğrencilerin ihtiyacını karşılayıp karşılamadığını sordu.
Kentte yeni öğrenci yurtlarının yapılıp yapılmayacağını ve mevcut yurtların kapasitesinin artırılması konusunda herhangi bir plan bulunup bulunmadığını da gündeme getiren Kış, yurt planlamasının öğrenci sayısı bilinmeden yapılamayacağını belirtti.“Kaç öğrencinin Mersin’e geleceğini bilmeden yurt ihtiyacını planlayamazsınız. Kaç yurt yatağınız olduğunu açıklamadan ‘Öğrencilerimizi açıkta bırakmayacağız’ diyemezsiniz.”
Kamu yurdu çıkmayan öğrencilerin yüksek kiralar, pahalı özel yurtlar ve güvensiz barınma seçenekleri arasında bırakılmaması gerektiğini savunan Kış, Mersin’in öğrenci kenti olma özelliğinin sürdürülebilmesi için kamu yatırımlarının hızlandırılması çağrısında bulundu.
“Mersin’in avantajı plansızlıkla kaybedilmemeli”
Mersin’in diğer büyük öğrenci kentlerine göre sahip olduğu görece fiyat avantajının korunması gerektiğini vurgulayan Kış, yeni eğitim dönemine ilişkin planlamanın yalnızca üniversite kontenjanları üzerinden yapılmaması gerektiğini söyledi. Kış, “Mersin’i daha pahalı kentlerle karşılaştırarak sorunu görmezden gelemeyiz. Asıl görevimiz Mersin’in görece makul yapısını korumak ve buraya gelecek her gence güvenli, nitelikli ve erişilebilir barınma imkânı sağlamaktır” dedi.
Kamu yurtlarının kapasitesinin öğrenci sayısına göre artırılması, yeni yurt yatırımlarının gecikmeden başlatılması ve ulaşım ile kent hizmetlerinin artan öğrenci nüfusuna göre planlanması gerektiğini belirten Kış, sözlerini şöyle tamamladı:“Üniversiteyi kazanan bir genç, kayıt heyecanı yerine kira korkusu yaşamamalıdır.”
