Yargıtay’dan emeklileri ilgilendiren kritik bir karar çıktı. Artık bankalar, emekli maaşlarına rıza doğrultusunda bloke koyabilecek. Uzun süredir emekli aylıklarının haczedilemeyeceği yönündeki uygulama, Yargıtay’ın içtihadı birleştirme kararıyla yeni bir boyut kazandı.
Daha önce bankaların tüketici kredisi nedeniyle emekli maaşlarına doğrudan müdahale etmesi hukuken mümkün değildi. Uygulamada bazı bankalar maaşa bloke koysa da, yapılan itirazlarla bu işlemler kaldırılıyordu.
Ancak Yargıtay, konuyla ilgili farklı görüşleri bir araya getirerek emsal niteliğinde bir karar aldı. Alınan karara göre, emekli kişi kredi kullanırken maaşına bloke konulmasına onay vermesi halinde, bankalar bu yetkiyi kullanabilecek.
Kredi Sözleşmeleri Artık Daha Kritik
NTV’nin haberine göre uzmanlar, emeklilerin kredi sözleşmelerini imzalarken çok daha dikkatli olması gerektiğini belirtiyor. Sözleşme metinlerinde yer alan her ifade, ileride maaşlarına bloke konulmasına yol açabilir. Özellikle toplu sözleşmelerde, rıza içeren maddelere dikkat çekiliyor.
Yasal Temel Anayasa ve Sosyal Güvenlik Kanunu
Kararın temelinde Anayasa’nın 48. maddesi yer alıyor. “Çalışma ve sözleşme hürriyeti” başlıklı madde, herkesin sözleşme yapma hakkına sahip olduğunu belirtiyor. Yargıtay da bu haktan hareketle, bireysel rızanın bloke işlemleri için yeterli olduğunu ifade etti.
Öte yandan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93. maddesi emekli maaşlarının haczini büyük oranda yasaklıyor. Ancak, borçlunun açık rızası bulunuyorsa bu yasak ortadan kalkıyor. Yeni karar da bu düzenlemeye dayanıyor.
Bloke Oranı Belirsiz
Emekli maaşının ne kadarına bloke konulabileceği ise henüz net değil. Örneğin, bir emeklinin maaşı 20 bin lira iken kredi taksiti 23 bin lira olduğunda, bloke işleminin kapsamı konusunda farklı yorumlar oluşabilir. Bu durum ilerleyen süreçte yeni hukuki tartışmaları beraberinde getirebilir.
Karar Resmi Gazete’de Yayınlandı
Yargıtay’ın içtihadı oy çokluğuyla kabul edilerek Resmi Gazete’de yayınlandı ve resmen yürürlüğe girdi. Bazı üyelerin itirazlarına rağmen kararın geçerliliği başladı.
