Mersin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Özdemir, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), IFAD, UNICEF, WFP ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından hazırlanan "Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenmenin Durumu 2026" raporunu değerlendirdi.Rapora göre, 2025 yılında dünyada 645 milyon kişinin yeterli beslenemediğini, yaklaşık 2,1 milyar kişinin ise düzenli ve güvenilir gıdaya erişemediğini hatırlatan Özdemir, dünya nüfusunun yaklaşık üçte birini oluşturan 2,7 milyar kişinin sağlıklı beslenmenin maliyetini karşılayamadığını belirtti. Sağlıksız beslenmenin küresel ekonomiye yıllık maliyetinin ise 8,1 trilyon dolar seviyesinde olduğuna dikkat çekti.
Sağlıklı beslenmenin kişi başına günlük maliyetinin satın alma gücü paritesine göre 2017'de 2,94 dolardan 2025 yılında 4,28 dolara yükseldiğini ifade eden Özdemir, bu artışın temel nedenlerinden birinin et, süt, meyve ve sebze gibi besin değeri yüksek ürünlerin maliyetlerindeki yükseliş olduğunu söyledi.Türkiye'nin gıdaya erişim konusunda son yıllarda önemli mesafe katettiğini vurgulayan Özdemir, "2017 yılında sağlıklı beslenmenin maliyetini karşılayamayanların oranı yüzde 15 düzeyindeyken, 2025 yılında bu oran yaklaşık yüzde 4'e geriledi. Böylece Türkiye, dünya ortalaması olan yüzde 32,7'nin oldukça altında bir seviyeye ulaştı. Ancak sağlıklı beslenmenin günlük maliyeti 4,58 dolara yükselerek dünya ortalamasının üzerine çıktı." dedi.Raporda dikkat çeken bir diğer konunun obezite olduğunu belirten Özdemir, Türkiye'de yetişkin obezite oranının yaklaşık yüzde 29 seviyesinde bulunduğunu, bunun dünya ortalaması olan yüzde 16'nın oldukça üzerinde olduğunu kaydetti.
"Lojistik ve soğuk zincir yatırımları artırılmalı"
Gıda fiyatlarının oluşumunda üretim sonrası süreçlerin önemli paya sahip olduğuna işaret eden Özdemir, tüketicilerin ödediği maliyetin yüzde 70'inden fazlasının taşıma, depolama ve işleme aşamalarından kaynaklandığını belirterek, "Soğuk zincir, depolama ve lojistik altyapısına yapılacak yatırımlar hem gıda enflasyonunun düşürülmesine hem de fiyat istikrarının güçlenmesine önemli katkı sağlayacaktır." ifadelerini kullandı.
"Tarımsal destekler daha dengeli hale getirilmeli"
Tarımsal destekleme politikalarının yeniden dengelenmesi gerektiğini vurgulayan Özdemir, desteklerin yalnızca tahıl üretimine değil, sebze, meyve ve baklagil üretimine de daha fazla yönlendirilmesinin sağlıklı gıdaların fiyatlarını düşürebileceğini ve dengeli beslenmeyi teşvik edeceğini söyledi. Üretim planlaması ile araştırma-geliştirme kaynaklarının da bu doğrultuda şekillendirilmesi gerektiğini ifade etti. Çiftçilerin üretim, finansman, pazarlama, iklim değişikliği ve doğal afetler gibi çok yönlü risklerle karşı karşıya bulunduğunu dile getiren Özdemir, özellikle küçük üreticilerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması ve teknoloji kullanımının desteklenmesinin sektörün dayanıklılığını artıracağını belirtti.
Açıklamasının sonunda Türkiye'nin gıdaya erişim alanında önemli başarı elde ettiğini ancak bu kazanımların sürdürülebilir olması gerektiğini vurgulayan Özdemir, "Temel hedefimiz, sağlıklı beslenmeyi toplumun her kesimi için erişilebilir hale getirmek, elde edilen kazanımları kalıcı kılmak ve sürdürülebilir gıda sistemini daha da güçlendirmek olmalıdır." dedi.
