Erken tanı büyük önem taşıyor

Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Hozan Saatçıoğlu, otizm spektrum bozukluğunda erken tanı ve erken müdahalenin büyük önem taşıdığını belirterek, “Poliklinikte otizm tanısı almış çocukların takiplerini gerçekleştiriyoruz. Otizm şüphesi bulunan çocukları da değerlendirerek ailelere gerekli bilgilendirmeleri yapıyoruz. Bizim ailelerden beklentimiz, diğer doktor ve hekim arkadaşlardan beklentimiz otizm şüphesi olan çocukları veya otizm tanısı almış olan çocukları bize yönlendirmeleri. Haftanın 4 günü; pazartesi, salı, çarşamba ve perşembe günleri randevularını alıp bize başvurabilirler. Amacımız çocukların gelişim sürecinde çocukların yanında olmak, beraber bilimsel ve güvenilir bilgiye ulaşmaktır. Çocuklarımızın sağlıklı gelişimi için her zaman ailelerimizin yanındayız. Ailelerimize ve çocuklarımıza sağlıklı günler dilerim” dedi.

Yetkililer, vatandaşlardan da orman yangınlarını önlemek amacıyla azami hassasiyet göstermelerini istedi. Açıklamada, anız, bahçe ve bitki atıklarının yakılmaması, ormanlık alanlarda ateş, mangal ve semaver kullanılmaması, sigara izmaritlerinin doğaya atılmaması gerektiği vurgulandı.Herhangi bir yangın veya duman görülmesi halinde ise vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması istendi.Yetkililer, alınacak basit tedbirlerin büyük felaketlerin önüne geçebileceğini hatırlatarak, tüm vatandaşları ormanları koruma konusunda duyarlı olmaya davet etti.

Program kontenjanlarının belirlenmesinde üniversitelerin akademik kapasitesi, uygulama ve araştırma altyapısı ile mezunların istihdam olanaklarını birlikte değerlendirdiklerini ifade eden Özvar, ilgili bakanlıklar, meslek kuruluşları, sanayi ve ticaret odaları, sektör temsilcileri, iş dünyası ve üniversitelerin görüşlerinden de yararlandıklarını belirtti. Özvar, "Böylece kararlarımızı geçici yönelimlere göre değil, veriye dayalı ve uzun vadeli bir anlayışla alıyoruz" dedi.

Siber güvenlik alanlarında büyük artış

Kontenjan planlamasının sonuçlarının özellikle bilişim ve teknoloji alanlarında açık şekilde görüldüğünü aktaran Özvar, ön lisans programlarında bilişim teknolojileri kontenjanlarının yaklaşık yüzde 48, OSB-MYO kontenjanlarının ise yaklaşık yüzde 41 artırıldığını açıkladı. En dikkat çekici artışın, siber güvenlik alanında yaşandığını belirten Özvar, bu alandaki eğitim kapasitesinin yaklaşık 16 kat büyüyerek yüzde 1520 arttığını bildirdi. Lisans programlarında da geleceğin ihtiyaçlarına göre benzer bir planlama yürüttüklerini ifade eden Özvar, bilgisayar ve bilişim bilimleri alanındaki kontenjanların son 3 yılda yaklaşık yüzde 31 artırıldığını, bu artışın yazılım, yapay zeka, veri bilimi ve dijital teknolojiler alanlarında büyüyen insan kaynağı ihtiyacından kaynaklandığını dile getirdi. Özvar, özel yetenek sınavıyla öğrenci alan programların kontenjanlarının yüzde 11, spor bilimleri fakültelerinin yüzde 34, sanat ve tasarım fakültelerinin ise son 4 yılda yaklaşık yüzde 16 artırıldığını kaydetti. Stratejik alanlarda dengeli bir planlama benimsediklerini belirten Özvar, tıp fakültelerinin kontenjanlarında yaklaşık yüzde 2,8, ziraat, tarım ve hayvancılık alanlarında yüzde 1,6 oranında sınırlı bir artış gerçekleştirdiklerini söyledi.

Amaç nitelikli insan artırmak

Kontenjan planlamasının temel amacının yalnızca üniversitelere öğrenci yerleştirmek olmadığını vurgulayan Özvar, yükseköğretim kapasitesini Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu alanlara yönlendirirken gençleri de geleceğin mesleklerine hazırlamayı hedeflediklerini belirtti. Özvar, yükseköğretimde yürütülen planlamayla mezun arzı ile istihdam arasındaki dengeyi güçlendirmeyi, bilişim, siber güvenlik, dijital teknolojiler ve üretim odaklı alanlarda nitelikli insan kaynağını artırmayı amaçladıklarını ifade etti.

Üretici Gökhan Sucu, bu yıl hasada planlanandan daha umutlu başladıklarını söyledi. İlk ürünlerin olgunlaşmasıyla birlikte bahçelerde yoğun mesainin sürdüğünü belirten Sucu, incirlerin iriliği, görünümü ve pazarlanabilirliği açısından beklentileri karşıladığını ifade etti. Ürünlerin kısa süre içerisinde Mersin başta olmak üzere farklı illerdeki tezgâhlarda yerini alacağını dile getiren Sucu, sezonun üreticinin emeğinin karşılığını alacağı bir dönem olmasını temenni etti.

Sucu, "Yağmurun bol yağması ürünümüze olumlu yansıdı. Bu yıl bereketli bir sezon geçiriyoruz. Meyvelerimiz hem dolgun hem de kaliteli oldu. Hasada başladık ve ürünlerimizi tezgâhlara göndermeye hazırlanıyoruz. İnşallah satışlarımız da beklentilerimiz doğrultusunda olur. Üreticinin emek verdiği bu sezonun hem bizim hem de tüketiciler için güzel geçeceğini düşünüyoruz." dedi.

İnce kabuğu, aroması ve doğal tatlılığıyla öne çıkan Mersin inciri, iç piyasanın yanı sıra farklı illere de gönderiliyor. Üreticiler, hasadın önümüzdeki haftalarda hız kazanmasıyla birlikte tezgahlarda ürün bolluğunun yaşanacağını ifade ediyor.

X platformu ilk sırada

Son 7 aylık dönemde erişim engeli uygulanan hesapların platformlara göre dağılımında ilk sırayı X aldı. X'i sırasıyla Instagram, TikTok, Facebook, YouTube ve Spotify izledi. Yetkililer, terör örgütlerinin ve organize dezenformasyon ağlarının özellikle yüksek etkileşim potansiyeline sahip platformları kullanarak kamuoyunu yönlendirmeyi, toplumsal algıyı etkilemeyi ve kriz dönemlerinde bilgi kirliliği oluşturmayı hedeflediğine dikkat çekiyor.

Bot hesaplar ve koordineli paylaşımlar mercek altında

Koordinasyon mekanizması yalnızca yasa dışı içeriklere müdahaleyle sınırlı kalmıyor. Sanal medya platformlarında oluşturulan trend topic (TT) listeleri, etiket kampanyaları, koordineli paylaşım ağları ve bot hesap hareketleri de gelişmiş dijital analiz yöntemleriyle gerçek zamanlı takip ediliyor. Psikolojik harekat amacıyla oluşturulan yapay gündem çalışmaları kısa sürede tespit edilirken, dijital ağ analizleriyle kampanyaların kaynağı ve yayılım modeli ortaya çıkarılıyor. İlgili kurumların eş zamanlı yürüttüğü teknik ve hukuki süreçlerle koordineli etki operasyonlarının geniş kitlelere ulaşmasının önüne geçiliyor.

Son 7 ayda ortaya çıkan 6 bin 644 hesaplık erişim engeli

Güvenlik kaynakları, dijital platformların artık yalnızca iletişim alanı değil, milli güvenliği doğrudan ilgilendiren bir mücadele sahası haline geldiğini belirtiyor. Kurumların birlikte yürüttüğü çalışmalarla teknik analiz, adli süreç ve erişim tedbirlerinin tek merkezden uyum içinde işletildiği; bu sayede sadece tekil hesapların değil, organize dijital ağların da tespit edilerek etkisiz hale getirildiği ifade ediliyor. Son 7 ayda ortaya çıkan 6 bin 644 hesaplık erişim engeli verisi, Türkiye'nin terör propagandası, dezenformasyon ve psikolojik harekat faaliyetlerine karşı Siber Vatan'da çok katmanlı ve koordineli bir mücadele modeli uyguladığını ortaya koyuyor.

Mersin’de yaklaşık 80 özel sporcuyla tek tek ilgilenen deneyimli antrenör Buse Argun, şampiyonluğun ardından özel bireylerin spor eğitimi süreçlerine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

"Bağ kurmadan başarı gelmez"

Özel bireylerle çalışmanın en kritik noktasının duygusal bağ kurmak olduğunu vurgulayan Antrenör Buse Argun, karşılaşılan en büyük zorluğun sabırsızlık olduğuna dikkat çekerek, “Mersin’de çok fazla özel birey var. Önemli olan tek şey sabırlı olmak ve zaman tanımak. İnsanlar hemen her şey olsun istiyor, en büyük zorluk da bu. Asıl mesele o çocukla kurduğunuz bağdır. O bağ oluşmadığı sürece sporcuyu çalıştıramazsınız. Biz Ali Eren ile zamanla bu bağı kurmayı başardık” dedi.

Günde 12 saatlik devasa emek

Ali Eren’in bu seviyeye gelmesinde aile desteğinin ve disiplinli çalışmanın rolüne de değinen Argun, uyguladıkları ağır antrenman temposunu anlatırken, “Ali Eren, ailesinin de tam desteğiyle zihinsel olarak çok güçlü bir program yürütüyor. Haftanın 7 günü, günde 8 saat yüzme antrenmanı yapıyor. Bunun yanında yaklaşık 4 saat de kara antrenmanımız var. Son 3 yıldır Türkiye Şampiyonu oluyordu; bu yıl bu başarılara serbest ve kelebek branşlarında yeni dereceler de ekledik” şeklinde konuştu.

"Öğretmek daha zor ama başarısı paha biçilemez"

Yıllardır yüzme sporuyla ilgilendiğini ifade eden Argun, özel sporcuları eğitmenin ve motivasyonlarını yüksek tutmanın çok önemli olduğunun altını çizerek, “Ali Eren ile yıllardır birlikte çalışıyoruz. Bazen ne yaptığının çok iyi farkında oluyor, bazen ise neyin farkında olduğunun bile bilincinde değil. Özel bireylere bir şey öğretmek elbette daha zor ama öğrendiklerini ve başardıklarını gördüğünüzde hissettiğiniz mutluluk her şeye değer” diye konuştu.

Yeni Aile Sağlığı Merkezi'nin tamamlanmasının ardından mahalle sakinlerinin birinci basamak sağlık hizmetlerine daha kolay erişiminin sağlanması hedefleniyor.

Psikososyal Destek Ekiplerimiz ile ilk andan itibaren sahada etkin bir şekilde çalışmalarımızı sürdürüyor, ilimizde faaliyet gösteren sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarımızla hane ziyaretlerimizi aralıksız gerçekleştiriyoruz. Rabb’im, ülkemizi ve milletimizi her türlü afetten muhafaza eylesin" dedi.

Kazılarda dikkat çeken tarihi buluntular

Kazı çalışmalarında bugüne kadar sikkeler, lüle taşları, küpler, kandiller, seramik parçaları ile cam, metal ve kemikten yapılmış çok sayıda eser gün yüzüne çıkarıldı. Buluntuların büyük bölümünün Geç Osmanlı dönemine, 19'uncu yüzyıl ile 20'nci yüzyılın ilk çeyreğine ait olduğu belirtildi. Çalışmalar kapsamında kalenin saray bölümünden tarihi Sinan Bey Hamamı'na uzanan künkler de ortaya çıkarıldı. Bu yıl özellikle hamamın batı ve güney kesimlerinde yoğunlaşan kazılarda önemli bulgular elde edildi.Kazı Bilimsel Danışmanı Doç. Dr. Yunus Emre Karasu, çalışmaları anlatarak, "Bu yılki temel hedefimiz kalenin güneyinde, orijinal girişten kuzeye doğru devam eden hattı ortaya çıkarmaktı. Bu kapsamda kuzey-güney doğrultusunda uzanan ve saray kısmına doğru devam eden ana bir yol keşfettik. Açtığımız alanlarda büyük çoğunluğu Geç Osmanlı dönemine tarihlenen mimari kalıntılar tespit edildi" dedi.Doç. Dr. Karasu, 2026 yılı itibarıyla kazı çalışmalarının büyük oranda tamamlandığını, bundan sonraki süreçte kalenin merkez bölümü ile orijinal U şeklindeki giriş kısmındaki çalışmaların sürdürüleceğini söyledi. 25 kişinin görev yaptığı kazı çalışmalarının tamamlanmasının ardından ortaya çıkarılan yapıların restorasyonunun başlatılması ve Bitlis Kalesi'nin bölge turizmine kazandırılması amaçlanıyor.

Sağlıklı beslenmenin kişi başına günlük maliyetinin satın alma gücü paritesine göre 2017'de 2,94 dolardan 2025 yılında 4,28 dolara yükseldiğini ifade eden Özdemir, bu artışın temel nedenlerinden birinin et, süt, meyve ve sebze gibi besin değeri yüksek ürünlerin maliyetlerindeki yükseliş olduğunu söyledi.Türkiye'nin gıdaya erişim konusunda son yıllarda önemli mesafe katettiğini vurgulayan Özdemir, "2017 yılında sağlıklı beslenmenin maliyetini karşılayamayanların oranı yüzde 15 düzeyindeyken, 2025 yılında bu oran yaklaşık yüzde 4'e geriledi. Böylece Türkiye, dünya ortalaması olan yüzde 32,7'nin oldukça altında bir seviyeye ulaştı. Ancak sağlıklı beslenmenin günlük maliyeti 4,58 dolara yükselerek dünya ortalamasının üzerine çıktı." dedi.Raporda dikkat çeken bir diğer konunun obezite olduğunu belirten Özdemir, Türkiye'de yetişkin obezite oranının yaklaşık yüzde 29 seviyesinde bulunduğunu, bunun dünya ortalaması olan yüzde 16'nın oldukça üzerinde olduğunu kaydetti.

"Lojistik ve soğuk zincir yatırımları artırılmalı"

Gıda fiyatlarının oluşumunda üretim sonrası süreçlerin önemli paya sahip olduğuna işaret eden Özdemir, tüketicilerin ödediği maliyetin yüzde 70'inden fazlasının taşıma, depolama ve işleme aşamalarından kaynaklandığını belirterek, "Soğuk zincir, depolama ve lojistik altyapısına yapılacak yatırımlar hem gıda enflasyonunun düşürülmesine hem de fiyat istikrarının güçlenmesine önemli katkı sağlayacaktır." ifadelerini kullandı.

"Tarımsal destekler daha dengeli hale getirilmeli"

Tarımsal destekleme politikalarının yeniden dengelenmesi gerektiğini vurgulayan Özdemir, desteklerin yalnızca tahıl üretimine değil, sebze, meyve ve baklagil üretimine de daha fazla yönlendirilmesinin sağlıklı gıdaların fiyatlarını düşürebileceğini ve dengeli beslenmeyi teşvik edeceğini söyledi. Üretim planlaması ile araştırma-geliştirme kaynaklarının da bu doğrultuda şekillendirilmesi gerektiğini ifade etti. Çiftçilerin üretim, finansman, pazarlama, iklim değişikliği ve doğal afetler gibi çok yönlü risklerle karşı karşıya bulunduğunu dile getiren Özdemir, özellikle küçük üreticilerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması ve teknoloji kullanımının desteklenmesinin sektörün dayanıklılığını artıracağını belirtti.

Açıklamasının sonunda Türkiye'nin gıdaya erişim alanında önemli başarı elde ettiğini ancak bu kazanımların sürdürülebilir olması gerektiğini vurgulayan Özdemir, "Temel hedefimiz, sağlıklı beslenmeyi toplumun her kesimi için erişilebilir hale getirmek, elde edilen kazanımları kalıcı kılmak ve sürdürülebilir gıda sistemini daha da güçlendirmek olmalıdır." dedi.

Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığı’nca, Gülistan Doku soruşturması kapsamında, tutuklu bulunan eski Tunceli Valisi Tuncay Sonel'in dijital materyalleri inceleme alındı. Sonel ile tutuklu koruma polis memuru Gökhan Ertok arasındaki yazışmalar detaylı bir şekilde incelendi. ‘Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme’, ‘Kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme’, ‘Kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma’, ‘Kasten yaralama’, ‘Yağma ve bilişim sistemindeki verileri yok etme veya değiştirme’ suçları kapsamında yapılan değerlendirme sonunda 23 Temmuz günü Ankara'da düzenlenen operasyonla E.E. ve S.K., Ankara'da gözaltına alındı. Dijital materyallerin değerlendirilmesi sonucu eski Tunceli Valisi Tuncay Sonel, koruma polisi Şükrü Eroğlu, emekli polis memuru Gökhan Ertok, şüpheli sıfatıyla ifadeleri alınmak üzere tutuklu bulundukları cezaevlerinden alındı. Geniş güvenlik önlemi altında Erzurum Şehir Hastanesi'ne sağlık kontrolünden geçirilen 3 şüpheli, ardından Erzurum Adliyesi'ne getirildi.

Sosyolog ve Uzman Aile Danışmanı Fatma Allı, teknolojinin hayatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini belirterek, “Gençler günün büyük bölümünü telefon, tablet ya da bilgisayar ekranı karşısında geçiriyor. Özellikle gece saatlerinde maruz kalınan ekran ışığı, beynin uykuya hazırlanmasını geciktiriyor. Bu da hem uykuya dalmayı zorlaştırıyor hem de uyku kalitesini düşürüyor.” dedi.

Uyku düzensizliğinin sadece yorgunluk hissi oluşturmadığını ifade eden Allı, yeterli uyuyamayan gençlerde dikkat dağınıklığı, odaklanma güçlüğü, sinirlilik, motivasyon kaybı ve akademik başarıda düşüş gibi sorunların daha sık görüldüğünü söyledi.Ailelerin bu süreçte önemli bir rol üstlendiğini vurgulayan Allı, “Evde oluşturulan düzen, çocukların uyku alışkanlıklarını doğrudan etkiliyor. Ebeveynlerin sadece kurallar koyan değil, örnek olan bireyler olması gerekiyor. Akşam saatlerinde ortak ekran kullanımının azaltılması, düzenli uyku saatlerinin oluşturulması ve gençlerle sağlıklı iletişim kurulması büyük önem taşıyor.” ifadelerini kullandı.

Sınav kaygısı, gelecek endişesi ve sosyal medya üzerinden kurulan sürekli kıyaslama kültürünün de gençlerin zihinsel olarak dinlenmesini engellediğini belirten Allı, bu durumun zamanla kronik uyku sorunlarına dönüşebileceğine dikkat çekti.

Pek çok etkinlik gerçekleştirilecek

Bakan Yumaklı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) koordinasyonunda gerçekleştirilecek kampta, katılımcıların tercihlerine göre etkinliklere çadır konaklamalı veya günübirlik olarak katılabileceklerini bildirdi. Kamp süresince alanların uygunluk durumuna göre zengin faaliyetlerin planlandığının altını çizen Bakan Yumaklı, program kapsamında doğa yürüyüşleri, çocuklar için doğa atölyeleri, kuş gözlemi, kamp oyunları, kamp ateşi etkinlikleri, geleneksel çocuk oyunları ve yıldız gözlemi gibi pek çok etkinliğin gerçekleştirileceği bilgisini verdi.

Her il için ayrı kontenjan

‘Aile Kampı’nın Türkiye’deki korunan alanlarda düzenlenen en kapsamlı aile ve doğa temalı organizasyonlardan biri olacağına dikkat çeken Bakan Yumaklı, başta Ankara’daki Çubuk Karagöl Tabiat Parkı, İstanbul’daki Şamlar Tabiat Parkı, Antalya’daki Termessos Milli Parkı, Bolu’daki Abant Gölü Milli Parkı ve Muğla’daki Marmaris Milli Parkı olmak üzere 81 ilde belirlenen korunan alanlarda kamp etkinliklerinin gerçekleştirileceğini aktardı.Her il için ayrı kontenjanların belirleneceğini belirten Bakan Yumaklı, başvuru takvimi ve katılım koşullarının ileriki günlerde DKMP Genel Müdürlüğü tarafından kamuoyuyla paylaşılacağını belirtti.

Böylece olayda ölü sayısı 4'e yükseldi. Olay, dün saat 18.00 sıralarında ilçedeki Kulak Mahallesi sahilinde meydana geldi. Serinlemek için denize giren aynı aileden 5 kişi, kısa süre sonra kuvvetli dalgalarla açığa sürüklenmeye başladı. Durumu fark edip yardım etmek amacıyla denize giren 2 kişi de boğulma tehlikesi geçirdi. Yardıma giden kişiler daha sonra kendi imkanlarıyla kıyıya çıkmayı başardı. İhbarla bölgeye Sahil Güvenlik Komutanlığı, Emniyet Müdürlüğü Su Altı Grup Amirliği, AFAD, itfaiye, sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. Ekiplerin yürüttüğü çalışma sonucu Savaş Öztürk (42), eşi Zehra Öztürk (39) ve baldızı Ceylan Dağşan'ın (30) cansız bedenleri, dün denizden çıkarıldı. Olayda boğulma tehlikesi geçiren ailenin kız çocuğu Fatma Öztürk (16) ise hastaneye kaldırılarak, tedavi altına alındı. Kayıp olarak aranan yeğen Halil Öztürk'ün de cansız bedeni de bu sabah ekipler tarafından bulundu. Böylece olayda ölü sayısı 4'e yükseldi. Hastanede tedavisi süren Fatma Öztürk'ün durumunun iyiye gittiği belirtildi. Olayla ilgili soruşturma sürüyor.

Jandarma ekiplerince Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) verileri üzerinden yapılan incelemelerde, yasa dışı bahis paralarının nakline aracılık eden ve organize bir yapı oluşturan şebekenin 7 milyar lirayı bulan banka hesap hareketleri tespit edildi. İncelemelerde suç örgütünün dijital materyallerine erişilerek "Saha Grubu" ve "Havale Ofis Grubu" adları altında yapılandıkları belirlendi. Bu kapsamda Mersin merkezli olmak üzere İstanbul, Hatay ve Çankırı'da belirlenen 24 adrese eş zamanlı baskın düzenlendi.

Milyarlık "Finans ofisleri" tespit edildi

Operasyonun emniyet kanadında ise çok daha büyük bir finansal ağ deşifre edildi. İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele ekiplerinin teknik ve fiziki çalışmaları neticesinde; şüphelilerin banka, ödeme kuruluşları ve kripto varlık hesaplarında yapılan incelemelerde toplam işlem hacminin 12 milyar 976 milyon lirayı aştığı ortaya çıkarıldı.

Mersin merkezli Adana, Antalya, İzmir, Kilis, Mardin, Siirt ve Tekirdağ dâhil olmak üzere 7 ilde yürütülen soruşturmada 56 şüphelinin adresi tek tek belirlendi. Şüphelilerden 4'ünün halihazırda cezaevinde olduğu, 2'sinin ise yurt dışında (Kıbrıs) bulunduğu saptandı. Yasa dışı bahis paralarının transfer edildiği ve "Finans Ofisi" olarak değerlendirilen 3 ana merkez ile birlikte toplam 53 adrese şafak vakti operasyon yapıldı.

Toplam işlem hacmi 30 milyar lirayı aştı

Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen her iki dev soruşturma kapsamında, 7258 Sayılı Kanun'a muhalefet ile "suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama" ve "örgüt kurma" suçlamalarıyla toplam 80 şüpheli hakkında gözaltı kararı uygulandı. Şebekenin, dijital finans sistemleri ve kripto varlıklar üzerinden döndürdüğü toplam işlem hacminin ise 30 milyar liranın üzerinde olduğu kaydedildi.

1994'ten bu yana

Antalya'nın Serik ilçesine bağlı Belek'te, 1994 yılından bu yana yürütülen caretta caretta türü deniz kaplumbağalarını koruma projesinde 32 yıl geride kaldı. Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ve Belek Turizm Yatırımcıları Birliği'nin (BETUYAB) desteğiyle Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) tarafından yürütülen projede bugüne kadar denize ulaştırılan yavru sayısı 1,5 milyonu aştı. Deniz kaplumbağalarının yumurtaları, hava sıcaklığına bağlı olarak 45-60 günlük kuluçka sürecinin ardından açılıyor.

Yavrular 10 gün önce çıkmaya başladı

Caretta caretta yuvalarından yavru çıkışlarının yaklaşık 10 gün önce başladığını belirten EKAD Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat, "Deniz kaplumbağalarının yuvalama sezonu her yıl mayıs ayında başlıyor. Şu anda Belek bölgesinde 2 bin 200 yuvayı geçtik. Bir taraftan yuvalardan yavru çıkmaya başlarken, diğer taraftan erişkin kaplumbağaların yuvalama süreci devam ediyor. Yuva sayısı bakımından muhtemelen 2 bin 500'ü de geçeceğiz. Şu ana kadar 100 civarında yuvadan yavru çıkışı oldu. Bu da 4-5 bin yavrunun denize ulaştığı anlamına geliyor" dedi.

Yuvalama dönemi

Şu an hem yuvalama hem de yavru çıkışının aynı anda olduğu dönemin yaşandığını dile getiren Dr. Canbolat, "Ergin bireylerin yuvalama süreci temmuz ayı sonlarına kadar devam ediyor. Yavru çıkışları temmuzun sonuna doğru artıyor. Yuvaların yapılması ise temmuzun sonuna doğru azalıyor. Hatta ağustosun başında birkaç tane oluyor, ondan sonra bitiyor. Yavru çıkış dönemi de eylül ayı sonuna kadar devam ediyor" diye konuştu.

En büyük sorun araç girişi

Belek'ten itibaren özellikle Boğazkent ve Denizkent sahillerinde inanılmaz derecede yuva olduğunu, kumsala geceleri araç girişi yaşandığını ifade eden Dr. Ali Fuat Canbolat, "Bu neden önemli bir sorun, çünkü ağır araçlar. Kumu sertleştirdiği için yavruların yuvadan çıkışlarına engel oluyor. Bu bölgede en büyük sorunların biri bu. Diğeri, her tarafta çöpler var" dedi. Bu kumsalın yuvalama açısından çok kritik bir bölge olduğunu ifade eden Dr. Canbolat, "Köprüçay'ın denize döküldüğü alanın batısı ve doğusundaki 1 kilometrelik alanların her birinde 1000 civarında yuva oluşuyor. Büyük bir yoğunluk demek bu. O nedenle burası çok çok hassas bir alan. Kesinlikle araç girmemeli. Ayrıca içki şişeleri kırılıp bırakılıyor, hem carettalar hem insanlar için büyük tehlike" diye konuştu.

Diğer tehlikeler ise

En çok yuvanın oluştuğu bu kumsalda caretta carettalar için başka bir büyük tehlike olan ışıkları önleyen sazlıklar olduğunu dile getiren Dr. Ali Fuat Canbolat, "Bu sazlıklar doğal olarak ışıkların perdelenmesini sağlıyor. Ancak bazı insanlar tarafından zaman zaman bunlar yakılıyor. Ben hatırlıyorum, ilk geldiğimiz yıllarda bu sazlıklar çok daha gür ve arka taraftan ışık tutsanız o ışık kumsala gelmezdi. Zaman zaman yakılıyor. Bu da ayrı bir problem. Çünkü geri planda gelen ışık kaynaklarını perdeliyor ve bu da yavruların denize rahat ulaşmasını sağlıyor. Araç girişi, kumsaldaki çöpler ve sazlıklar. Bu üç sorundan en önemli araç girişi" dedi.

Önlem talebi

Uzun yıllardır sabah erken saatlerde Boğazkent kumsalına balık tutmaya gelen Mehmet Gökbulut ise balık tutarken hem carettaların yuvalama anlarına hem de yavruların yuvalarından çıkıp denize yolculuğuna şahitlik ettiklerini anlattı. Carettaları görünce özenle davrandıklarını belirten Gökbulut, bazı yavruların ışık sebepli yolunu şaşırıp denizin tersine gidebildiğini, elle temas etmeyip, kumla birlikte alarak deniz kenarına bıraktıklarını kaydetti. EKAD ekibi gönüllüleri ile her sabah karşılaştıklarını ve kendilerini bilgilendirdiğini anlatan Gökbulut, sahile araçla girişin büyük sıkıntı olduğunu, emniyet ve belediye görevlilerinin bu konuda önlem alması gerektiğini söyledi.

Kırık cam atıkları caretta caretta için tehlikeli

Bazı insanların çöplerini sahilde bıraktığını, içki şişelerini kırarak attıklarını da anlatan Gökbulut, "20 yıldır burada her sabah çöpleri de toplamaya çalışıyorum. Çöplerden ziyade cam kırıkları çok tehlikeli. Adam buraya tatile geliyor 1 hafta. Tatil biter ama o cam kırıklarından biri etkilense ne olacak? Biz burada yürürken bile dikkat ediyoruz. Görevlilere soruyoruz, 'Yavrular var mı, yürüyebilir miyiz' diye. Eğer yavru çıkışı varsa yürüyemeyiz ve çok daha dikkat etmek zorundayız" diye konuştu.

Tarım araçları da geçiyor

Çocuğu Demirhisar İlkokulu'nda eğitim gören veli H.K., okul çevresinde hız kesici kasis bulunmamasının büyük bir risk oluşturduğunu söyledi.

H.K., "Çocuğum bu okulda eğitim görüyor. Okul giriş ve çıkış saatlerinde araçlar bu yolu yoğun şekilde kullanıyor. Aynı zamanda traktör ve kamyon gibi tarım araçları da geçiyor. Her gün çocuğuma ya da başka bir öğrenciye bir şey olacak diye korkuyorum. Sadece kendi çocuğum için değil, tüm çocuklar için endişeliyim. Bu nedenle mahalle halkı ve veliler olarak kendi imkanlarımızla yola urgan serdik. Amacımız sürücülerin hızını düşürmek. Yetkililerden buraya acilen kasis yapılmasını istiyoruz." dedi.

Çocukların aktif olarak oyun oynadığı bir sokak

Öte yandan mahalle sakinleri de okul saatleri dışında da sokakta çok sayıda çocuğun oyun oynadığını belirterek, araçların mahalle arasında olmasına rağmen yüksek hızla ilerlediğini ifade etti. Vatandaşlar, yaşanabilecek bir kazanın önüne geçebilmek için geçici olarak bu yönteme başvurduklarını, ancak kalıcı çözümün okul sokağına hız kesici kasis yapılması olduğunu vurguladı.

Mahalle halkı ve veliler, Demirhisar İlkokulu'nun bulunduğu okul sokağında çocuk güvenliğinin sağlanabilmesi için yetkililerin bir an önce çalışma başlatmasını talep etti.

"Şalvarı yaşatmaya çalışıyoruz"

Şalvarın modern giyim modasına rağmen önemli bir kültür olarak yaşatıldığını ve Türkiye'nin dört bir yanından talep gördüğünü belirten Subakan, "Adana'nın özellikle Tufanbeyli, Saimbeyli ve Kozan ilçelerinde yaygın olarak kullanılıyor. Bunun yanı sıra çevre illerde de tercih ediliyor. Sadece bu bölgeyle sınırlı değil; Trabzon, Samsun, Giresun, Gaziantep ve Şanlıurfa başta olmak üzere Türkiye'nin 81 iline gönderim yapıyoruz. Şalvar kültürünü yaşatmaya çalışıyoruz" diye konuştu. Mesleğe ilginin azaldığını ifade eden Subakan, "Şalvarın dikimi kolay olduğu için herkes şalvar kesip dikebilir. Ancak gençler zanaat öğrenmek istemiyor, mesleğe yeterince ilgi göstermiyor. Artık sadece paraya odaklanıyorlar, meslek öğrenmek gibi bir kaygıları kalmamış. Bu mesleği gelecek nesiller yaşatmalı ve sahip çıkmalı" dedi.

Şalvar daveti

Kente gelen ziyaretçileri Büyük Saat'i görmeye ve şalvar denemeye davet eden Subakan, "Şalvar, Adana'mızın önemli bir kültürü. Yerli ve yabancı turistlerimiz Büyük Saat'i mutlaka ziyaret etsin. Şalvarımızı deneyip görsünler. Adana'mıza gelsinler, şalvarımızı giysinler" ifadelerini kullandı.

Akademik ve sosyal gelişime katkı sağlıyor

Yaz atölyelerinde LGS öğrencileri için fen, matematik, Türkçe, İngilizce, sosyal bilgiler, satranç ve masa tenisi dersleri yer alırken, YKS öğrencilerine ise fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, Türkçe ve matematik alanlarında eğitim veriliyor. Öğrencilerin yoğun ilgi gösterdiği atölyeler, yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde bilgilerin pekiştirilmesine katkı sunarken, eğlenerek öğrenme anlayışını da ön plana çıkarıyor. Ücretsiz yaz atölyelerine katılmak isteyen öğrenciler, Mersin Büyükşehir Belediyesi Eğitim ve Öğretimi Destekleme Kurs Merkezleri'ne başvurarak kayıt yaptırabiliyor.

"Amacımız çocukların yaz tatilini verimli geçirmesi"

Mersin Büyükşehir Belediyesi Eğitim ve Öğretimi Destekleme Kurs Merkezi Hal Şubesi'nde görev yapan Fen Bilgisi Öğretmeni Demet Harman, 21 kurs merkezinin tamamında LGS ve YKS öğrencilerine yönelik ücretsiz yaz atölyeleri düzenlediklerini belirterek ilginin oldukça yoğun olduğunu söyledi. Yaz tatilinin öğrenciler için verimli geçmesini amaçladıklarını ifade eden Harman, bu sayede öğrenme kayıplarının da önüne geçtiklerini dile getirdi. Fen atölyelerinde öğrencilerin güvenli deneylerle bilimi yaşayarak öğrendiğini belirten Harman, matematik atölyelerinde ise oyunlar ve etkinliklerle öğrencilerin matematiğe karşı olumlu bakış açısı kazandığını kaydetti. Tüm kurs merkezlerinde fen, matematik, Türkçe, İngilizce, satranç ve masa tenisi atölyelerinin bulunduğunu aktaran Harman, yaz atölyelerine katılmak isteyen öğrencilerin kurs merkezlerine başvurarak kayıt yaptırabileceklerini söyledi.

Öğrenciler atölyelerden memnun

8.sınıf öğrencisi Nisa Nur Gümüşden, yaz döneminde telefon başında vakit geçirmek yerine kurs merkezindeki atölyelere katılmayı tercih ettiğini belirterek, Türkçe, satranç, İngilizce ve fen atölyelerinde hem ders çalıştığını hem de arkadaşlarıyla keyifli vakit geçirdiğini söyledi. Atölyeler sayesinde yıl içinde öğrendiklerini tekrar ettiğini ve yeni eğitim yılına hazırlandığını ifade etti. 12 yaşındaki Muhammed Ayaz Karakuş ise yaz tatilini kurs merkezinde değerlendirdiğini belirterek, derslerle ilgili oyunlar oynadıklarını, yeni arkadaşlıklar edindiğini ve özellikle fen atölyesini çok sevdiğini dile getirdi. 5.sınıf öğrencisi Helin Çağan da yaz atölyelerinin hem eğlenceli hem de öğretici geçtiğini belirterek, fen, Türkçe, matematik ve satranç dersleri sayesinde öğrendiklerini tekrar etme fırsatı bulduğunu söyledi.

Türkoğlu’nun paylaştığı kareler, kısa sürede takipçilerinden yoğun ilgi gördü. Hayranları, “Çok yakışıyorsunuz” ve “Enerjiniz harika” yorumlarıyla beğenilerini dile getirdi.