Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre; BOTAŞ tarafından işletilen Marmaraereğlisi LNG Terminali’nde depolama kapasitesi artacak. 160 bin metreküp kapasiteye sahip ek tanker inşaatı başladı. Gemilerle sıvı olarak gelen doğal gazın depolanması, ihtiyaç durumunda yeniden gazlaştırılması veya sıvı halini koruyarak kara tankerleriyle sevk edilmesi, enerji arz güvenliğine esneklik kazandırırken, kaynak çeşitliliği de sağlıyor. Tekirdağ’da bulunan Marmaraereğlisi LNG Terminali, günlük 37 milyon metreküplük gazlaştırma kapasitesi ile özellikle doğal gaz tüketiminin yoğun olduğu kış aylarında stratejik bir rol üstleniyor. Terminal, küresel LNG filosunda yer alan konvansiyonel gemilerin yanı sıra Q-Flex ve Q-Max sınıfındaki yüksek kapasiteli gemileri de kabul ediyor.HER YIL 65 LNG GEMİSİYıllık ortalama 65 LNG gemisinin yanaştığı terminal, Türkiye’nin yıllık doğal gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 15’ini tek başına karşılayarak enerji arz güvenliğinin en önemli unsurlarından biri olarak dikkat çekiyor. Gemilerle gelen LNG’nin depolanması ve gazlaştırılarak ulusal iletim sistemine verilmesinin yanı sıra kara tanker dolumu, yakıt alma ve yeniden yükleme operasyonlarını gerçekleştiren terminal, depolama kapasitesinde artışa gidecek. İnşasına başlanan dördüncü depolama tankı ile depolama kapasitesi 160 bin metreküp artacak.'DOĞAL GAZ ALTYAPIMIZI DAHA DA GÜÇLENDİRİYORUZ'Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, konuya ilişkin sanal medya hesabından açıklama yaptı. Bakan Bayraktar, "Doğal gaz altyapımızı daha da güçlendiriyoruz. Marmaraereğlisi LNG Terminalimizde yapımına başladığımız 160 bin metreküplük yeni depolama tankıyla tesisimizin toplam LNG depolama kapasitesini 255 bin metreküpten 415 bin metreküpe çıkarıyoruz. Güçlü depolama altyapısı; güçlü arz güvenliği, daha fazla esneklik ve krizlere karşı daha dayanıklı bir enerji sistemi demektir. Türkiye’nin artan enerji ihtiyacını güvenle karşılayacak altyapıyı inşa ederken, enerjide tam bağımsız Türkiye hedefimiz doğrultusunda yatırımlarımıza kararlılıkla devam ediyoruz" dedi.

Bölge Başkanı Muhammet Yalçın'ın başkanlığında, Veysel Sarı'nın ev sahipliğinde Mersin Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Yönetim Kurulu Toplantı Salonu'nda düzenlenen toplantıda, esnaf ve sanatkarların ekonomik gücünü artırmaya yönelik çalışmalar, kooperatiflerin faaliyetleri ile bölge gündemindeki konular kapsamlı şekilde değerlendirildi.

Toplantıya, Mersin Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı ve Bölge Birliği Başkanvekili Veysel Sarı'nın yanı sıra Bölge Birliği Başkanvekili Bahtiyar Namlı, Yönetim Kurulu Üyeleri Hüseyin Karabulut, Mahmut Şahin, Sabit Yelkovan, İbrahim İkidağ, Yahya Ocak, Tahir Alpaslan, Nevzat Alphan ve Bektaş Aslan ile Denetim Kurulu Başkanı Fatih Özcan ve Denetim Kurulu Üyesi Nusret Demir katıldı.

Toplantıda, esnaf ve sanatkarların en önemli finansman kaynaklarından biri olan TESKOMB aracılığıyla sağlanan kredi desteklerinin üretim, ticaret ve istihdama sağladığı katkılar ele alındı. Katılımcılar, esnaf ve sanatkarların uygun koşullarda finansmana erişiminin ekonomik canlılığın korunması açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekti. Toplantının ardından değerlendirmede bulunan Bölge Başkanı Muhammet Yalçın, TESKOMB'un esnaf ve sanatkarın en önemli güvencelerinden biri olmaya devam ettiğini belirterek, "Güçlü teşkilat yapımızla üreten, istihdam sağlayan ve ülke ekonomisine katkı sunan esnaf ve sanatkârlarımızın yanında olmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Veysel Sarı da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Mersin'in böylesine önemli bir bölge toplantısına ev sahipliği yapmasından memnuniyet duyduklarını belirterek, alınan kararların esnaf ve sanatkar camiasına hayırlı olmasını temenni etti.

Vergi artışı da var, indirimi de

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre; gözetim uygulamalarının kapsamına bazı ürünler eklendi, bazı ürün gruplarında koruma önlemleri de uluslararası fiyat düzeyleri gözetilerek güçlendirildi. Yerli sanayi kapasitesi yüksek olan sınırlı bazı alt ürün kategorilerinde gümrük vergilerinde kısmi bir vergi artışı sağlanarak yerli üretime uluslararası kurallar gözetilerek korunma sağlandı. Yaklaşık 15 bin ürünü içeren ithalat rejiminde, bu yapılan düzenlemelerle sadece 150 kadar alt ürün kategorisinde üretim ve tüketim dengesi hassasiyetle gözetilerek güncellemeler gerçekleştirildi.Öte yandan, Serbest Ticaret Anlaşmaları ile Gümrük Birliği kapsamında gerçekleştirilen ithalat, söz konusu düzenlemelerden muaf tutuldu. Yeni düzenlemeler kapsamında, bazı üretim girdilerinde gümrük vergileri indirildi. Yerli üretimi destekleyecek vergi muafiyetleri getirildi. Yurt içinde üretimi bulunmayan ürünlerde ithalata yönelik esneklikler sağlandı. Vergiden kaçınma amacıyla düşük bedelli beyanların önüne geçilmesine yönelik tedbirler alındı. Gümrük Tarife yeni istatistik pozisyonları belirlenerek ilave test yükleri ortadan kaldırıldı. Düzenlemelerin fiyatlara etkisinin üretimden tüketime kadar tüm aşamalarda takip edileceği bildirildi. Ticaret Bakanlığı, ayrıca yapılan düzenlemelerin yalnızca vergi artışlarından ibaret olmadığını, üretim için kritik öneme sahip birçok girdide vergi indirimlerinin de hayata geçirildiğini, yeni gümrük alt pozisyonları belirlenerek ithalatta birçok üründe gereksiz test ve denetime tabi olunmasının önüne geçildiğini belirtti.

Toptan ticaret satış hacmi yüzde 7,8 azaldı

Ticaret satış hacmi ise mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 1,4 azaldı. Aynı ayda motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı için satış hacmi yüzde 1,7 azaldı, toptan ticaret satış hacmi yüzde 7,8 azaldı, perakende ticaret satış hacmi ise yüzde 13,7 arttı. Ticaret satış hacmi, mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 0,7 arttı. Aynı ayda motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı için satış hacmi yüzde 2,9 arttı, toptan ticaret satış hacmi yüzde 0,6 azaldı, perakende ticaret satış hacmi ise yüzde 2,4 arttı.

Üretici Ahmet Urak, bu yıl rekolteden ve hasattan memnun olduklarını söyleyerek, “Kırıkhan Amik Ovası’ndaki kavunun durumu çok iyi. Dekar başına 3-5 ton ürün elde ediyoruz. Bu yıl aşırı yağışlar, kavunun hasadını biraz geciktirdi. Fakat kavunda verimi kısıtlamadı. Bölgemizin kavunu tat ve aroma olarak güzel. Buranın iklimi ve havası uygun olduğu için kavunun aroması ve tadı güzel” dedi.

"Tarla fiyatımız 22 ile 24 TL arasıdır"

Tüccar Hasan Bağlar ise ürünleri başta İstanbul olmak üzere Türkiye’nin her yerine gönderdiklerini belirterek, fiyatının da geçen yıl oranla iyi olduğunu söyledi. Bağlar, “Kırıkhan kavunu dediğiniz zaman lezzetiyle diğer kavunlardan ayrışır. Yağışlar nedeniyle yaşanan 15-20 gün gecikme, rekoltede biraz düşüşe neden oldu. Normalde dekar başına 6 tona kadar çıkıyordu ama bu sefer 3-5 ton ürün alındı. Tarla fiyatımız 22 ile 24 TL arasıdır. İstanbul’a gidince 12 -13 TL kasa, işçilik, vergi maliyetleri ekleniyor. Çiftçi fiyatlardan memnun" diye konuştu.

"Tek farkım hayallerimden vazgeçmemiş olmam"

Kale, "Göründüğü kadar kolay değil ama korktuğunuz kadar da zor değil. Kadın demek zaten bereket demek, üretim demek. Sabahları erkenden kalkıyorum hayvanlarımı yemliyorum, hayvanlara bakıyorum. Doğumu yaklaşan hayvanları kontrol ediyorum. Doğumlarımız oluyor, buzağılarımızı kontrol ediyoruz. Yeri geliyor, buzağıların başında sabaha kadar ahırda yatıyoruz. Benim diğer kadınlardan ne eksiğim ne de fazlam var. Benim tek farkım hayallerimden vazgeçmemiş olmam. Bütün arkadaşlarıma, bütün kadın üreticilere, bu işi yapmak isteyen insanlara öneriyorum, tavsiye ediyorum. Korkmasınlar, hayallerinin peşinden gitsinler."

"Rekolte rekor ancak fiyatlar değil"

Sultandağı Ziraat Odası Başkanı Hasan Dinç, bu yıl kiraz fiyatında beklentinin karşılanmadığını belirterek, "Piyasada en yüksek değer 1 kilo kiraz 60 liradan gidiyor. İkinci sınıflar 25, 30, 40 liradan, organik ürünler 45 liradan gidiyor. Ortalamaya vurduğunuz zaman bu kiraz 45 liraya geliyor. Fiyatın en az 150 liradan başlaması lazım. Yevmiyeler 1500 lira. 10 kişi getirilse bahçeye, en az 4 kişi seçmeye ayrılıyor. Toplama kilogramı düşüyor o da maliyetlere biniyor. Kiraz kaliteli olmadığı zaman organikçilere 40 liraya satıyor. Zarar ettiği için organikçiye veriyor. Maliyetler yüksek" dedi.

Bölgede 30 bin dekara yakın meyve bahçesi olduğunu, 600 dekarının doludan etkilendiğini aktaran Hasan Dinç, "Geçen yılki ortalamaya baktığımız zaman bu yılki artış yüzde 70-80. Önceki yıllar 25, 27, 30 bin tonu gördük. Bu yılki rekolte 55 bin tonun üzerinde. Rekolte rekor, ancak fiyatlar rekor değil" diye konuştu.

Üretici Kadir Süzer de kiraza yıl boyunca bakım yaptıklarını, budama, ilaçlama, ot biçme, sulama ve gübre gibi işlemleri yaptıklarını anlattı. Süzer, "Hasat döneminde de sabah 5'te kalkıp toplamaya başlıyoruz. Öğleye kadar topluyor, akşama kadar da seçiyoruz. Burada 6 dönüm bahçem var. 250 ağaçtan 5-6 ton ürün alacağım. Bu ürünleri 55-60 liradan veriyorum. Üreticinin ayakta kalabilmesi ve önümüzdeki yıllarda da bahçesine bakabilmesi için kirazın en az 150 lira seviyelerinde olması gerekiyor" dedi.

Hattı Basra'ya uzatmak

Bakan Bayraktar, Irak Başbakanı’nın bu ay sonuna doğru Türkiye’yi ziyaret edeceğini belirterek, “Bütün hedefimiz, ortak olarak baktığımız nokta, bu hattın kapasitesini tümüyle kullanmak hatta kapasite artışını yapabilmek. Hattı Basra’ya kadar uzatabilmek, Basra’da üretilen petrolü bu hat üzerinden Ceyhan’a ve oradan da dünya piyasalarına sunmak da önemli bir alternatif” diye konuştu.

Petrol, doğal gaz ve elektrik hatları

Kısa dönemli akışı devam ettirecek sözleşmenin yanı sıra esas itibarıyla on yılları düşünerek petrol, doğal gaz ve elektrik alanında iki ülkeyi bağlayacak hatları geliştirmek için de görüştüklerini anlatan Bayraktar, önümüzdeki aylardan itibaren bunların hepsini somut projelere dönüştüreceklerini ümit ettiğini kaydetti.

Bakan Bayraktar, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın kapasite artırımı ile ilgili bir soru üzerine, “Bizim Silopi’den Ceyhan’a olan kısımda 1 buçuk milyon varil günlük bir kapasite var. Hedeflediğimiz şey, mevcut kapasiteyi tümüyle kullanabilmek ama bölgenin potansiyeline bakarsak başka üreticileri de bu oyuna dahil etmemiz gerekir. Eğer onların da bu konuda ihtiyacı ve ilgisi varsa onlara da kapıyı açmak mümkün olabilir. Dolaysıyla bunu 2 buçuk milyon varillik bir petrol boru hattına dönüştürmek mümkün olabilir” yanıtını verdi.

İki çözüm önerisi

Irak’ın elektrik ihtiyacı ile ilgili bir soruyu da cevaplandıran Bakan Bayraktar, Irak’ın çok önemli miktardaki elektrik ihtiyacı konusunda Türkiye olarak iki temel çözümlerinin olduğunu bildirdi. Bayraktar, bunlardan bir tanesinin mevcut iletim hattının kapasitenin artırılması olduğuna işaret ederek, “İkinci çözümü bugün kendilerine önerdik. O da Türkiye üzerinden Irak’a doğal gaz getirmek. Irak’ta gaz bulamadığı için çalışamayan mevcut santraller var. Belki yeni yapılacak doğal gaz santralleriyle de daha kalıcı, daha uzun dönemli bir elektrik arzını buraya sağlayabilmek” dedi.

Ters akışla Türkiye'ye

Bu iki çözüm önerisi üzerinde de çalıştıklarının altını çizen Bakan Bayraktar, sözlerini şöyle tamamladı: “Türkiye’nin sınırında şu anda doğal gaz var. Irak tarafında yapacağımız doğal gaz boru hatlarıyla bir süre, belki birkaç yıl doğal gaz ihtiyacını oradan karşılarız. Ama daha sonra ilerleyen dönemde, Irak’ta üretilen veya Körfez’de üretilen başka doğal gaz kaynaklarını aynı boru hattını kullanarak bu sefer ters akışla Türkiye’ye, Türkiye üzerinden Avrupa’ya götürme gibi projeleri de inşallah birlikte gerçekleştirmek istiyoruz.”

"Benim maaşıma gelen zam tek başına 23 bin lira"

Emekli maaşlarının yalnızca memurların değil, tüm ülkenin yarası olduğunu söyleyen Kaya, "Ben bir milletvekili emeklisiyim. Benim maaşıma gelen zam tek başına 23 bin lira. Buna karşın milyonlarca vatandaşımızın mahkum edildiği en düşük emekli maaşı da 23 bin lira. Allah'tan korkun. İnsanlar, bu ülkede bir vekilin sadece aldığı zam kadar bile maaş elde edemiyor. Bu düzeni, bu adaletsizliği kesinlikle değiştireceğiz" diye konuştu.

Kaya, "Memurlara verilen seyyanen artış, yürürlükteki mevzuat doğrultusunda memur emeklilerine de eksiksiz olarak yansıtılmalıdır. 3 yıldır ödenmeyen tüm farklar yasal faiziyle birlikte hak sahiplerine ödenmelidir. Memur emeklileri ayrıcalık değil, haklarını istemektedir. Beklenen yeni bir lütuf değil, hukukun gereğinin yerine getirilmesi, verilen sözün tutulması ve milyonlarca memur emeklisine yıllardır yaşatılan mağduriyetin derhal sona erdirilmesidir" dedi.

Projelerin son durumuna ilişkin bilgi veren Toros, tamamlanan ve yapımı devam eden 314 proje için 2026 yılında bugüne kadar 11 milyar 232 milyon 51 bin TL harcama gerçekleştirildiğini belirtti.

Yatırımların planlanan takvim doğrultusunda tamamlanması için tüm kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışmaya devam edeceklerini ifade eden Vali Toros, Mersin'in kalkınmasına katkı sağlayacak projelerin hayata geçirilmesinde verilen desteklere teşekkür etti.

Toros, "Bu projelerin ilimizde hayata geçirilmesine verdikleri desteklerden dolayı başta Sayın Cumhurbaşkanımız olmak üzere Sayın Bakanlarımıza ve devletimizin ilgili kurum ve kuruluşlarına Mersin'imiz adına şükranlarımızı sunuyoruz." dedi.

Kent dinamikleri Tarsus için bir araya geldi

Tarsus Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı H. Ruhi Koçak başkanlığında düzenlenen stratejik zirveye, kent protokolü ve daire başkanları yoğun katılım gösterdi. Toplantıda; Mersin Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı Tuba Kaya Sanal, Kadın ve Aile Hizmetleri Dairesi Başkanı Şerife Hasoğlu Dokucu, ilgili daire başkanları, birim yöneticileri, oda yönetim kurulu üyeleri ve 1. Meslek Komitesi Başkanı Ahmet Fatih Çiçek hazır bulundu.

Festival kent ekonomisine ivme kazandıracak

Geniş katılımlı toplantıda; Tarsus’un köklü kültürel ve tarihi mirasından yola çıkılarak, festivalin bölgedeki turizm hareketliliğine ve kent ekonomisine ciddi bir ivme kazandırması hedefi ön plana çıktı. Hazırlık sürecinin en ince ayrıntısına kadar ele alındığı masada, festival öncesinde yürütülecek küresel ve ulusal tanıtım stratejileri ile şehir genelinde yapılması planlanan fiziki düzenlemeler hakkında kapsamlı bir görüş alışverişi gerçekleştirildi. Kentin geleceğine yön verecek bu hazırlık ve koordinasyon toplantılarının, önümüzdeki günlerde de kesintisiz şekilde devam etmesi kararlaştırıldı.

2026 yılının 3’üncü çeyrek ithalat beklenti endeksinin bir önceki çeyreğe göre 2,2 puan azalarak, 102,7 olduğunu vurgulayan Bakan Bolat, "Beklentilerdeki bu görünüm, dış ticaret performansındaki dayanıklı seyrin önümüzdeki dönemde de süreceğine işaret etmektedir. 2026 yılı Haziran ayında ihracatımız, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 21,9 artışla, 24 milyar 940 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Tüm zamanların en yüksek 3'üncü aylık ihracatı kaydedilmiş, son 12 aylık ihracat ise 277 milyar 940 milyon dolara ulaşarak yeni bir rekora imza atmıştır. Küresel ekonomide ağırlaşan rekabet koşulları, artan jeopolitik gerilimler ve korumacılık, zayıf dış talep ve yakın coğrafyamızdaki gelişmelere rağmen ihracatımızın 278 milyar dolar eşiğine dayanması ihracatçılarımızın dinamizmini ve ülkemizin üretim kapasitesini yansıtmaktadır. Yıl sonu OVP hedefimiz olan 282 milyar dolara ulaşmak için tüm gücümüzle çalışmaya devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.

İşçilik maliyetleri malzemeyi geride bıraktı

Maliyet endeksinin alt kırılımları incelendiğinde, Mayıs ayında işçilik giderlerindeki artışın malzeme fiyatlarındaki yükselişi geride bıraktığı görüldü. Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 1,77 artarken, işçilik endeksindeki yükseliş yüzde 2,04 olarak gerçekleşti. Yıllık bazdaki tablonun da benzer bir seyir izlediği verilerde, malzeme endeksinin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28,62, işçilik endeksinin ise yüzde 32,00 oranında arttığı kayıtlara geçti.

Bina inşaatlarında aylık artış daha yüksek

Doğrudan konut ve ticari alanları kapsayan bina inşaatı maliyet endeksinde de yükseliş trendi korundu. Bina inşaatı maliyetleri, Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 1,96 artış gösterirken, yıllık bazda yüzde 28,56 oranında yükseldi. Bu grupta aylık bazda malzeme endeksi yüzde 2,08, işçilik endeksi yüzde 1,75 artış kaydetti. Yıllık mukayesede ise binalardaki malzeme maliyetleri yüzde 26,93, işçilik maliyetleri ise yüzde 31,34 oranında tırmandı.

Altyapı projelerinde yıllık yük daha ağır

Yol, köprü, baraj gibi projeleri içeren bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksinde ise yıllık artışın diğer kalemlere göre daha keskin olduğu görüldü. Bina dışı yapılarda maliyet endeksi aylık bazda yüzde 1,60 artış gösterse de, yıllık bazdaki artış oranı yüzde 34,06'ya ulaştı. Bu grupta Mayıs ayında malzeme endeksi yüzde 0,85, işçilik endeksi yüzde 3,08 arttı. Yıllık bazda bakıldığında ise altyapı projelerindeki malzeme endeksinin yüzde 33,91, işçilik endeksinin ise yüzde 34,34 oranında yükseldiği açıklandı.

Çocuk ve genç nüfusta Türkiye AB'yi geride bıraktı

Dünya genelinde 0-17 yaş grubunu kapsayan çocuk nüfus oranı ortalaması yüzde 29,3 olarak kayıtlara geçti. Küresel verilerde en yüksek çocuk nüfus oranına yüzde 56,2 ile Orta Afrika Cumhuriyeti sahip olurken, en düşük oran yüzde 12,9 ile Güney Kore'de görüldü. Türkiye’deki çocuk nüfus oranı yüzde 24,8 ile dünya ortalamasının altında kalsa da, Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin tamamından daha yüksek bir çocuk nüfus oranına sahip olduğu belirlendi.

Benzer bir durum 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfus oranlarında da gözlendi. Dünyada genç nüfus oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 23,3 ile Güney Sudan, en düşük olduğu ülke ise yüzde 8,8 ile Monako oldu. Dünya genelinde genç nüfus ortalaması yüzde 15,6 iken, Türkiye yüzde 14,8'lik genç nüfus oranıyla küresel ortalamanın altında yer aldı ancak AB üyesi ülkelerin oranlarını geride bırakmayı başardı.

Yaşlı nüfus oranında küresel ortalamanın üzerindeyiz

Dünya genelinde 65 ve daha yukarı yaştaki kişileri kapsayan yaşlı nüfus oranı ortalaması yüzde 10,4 olarak tahmin edildi. Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 36,0 ile Monako, en düşük olduğu ülke ise yüzde 1,7 ile Katar oldu. Türkiye'nin yaşlı nüfus oranı yüzde 11,1 ile dünya ortalamasının hemen üzerinde yer alırken, yüzde 25,1 ile AB'nin en yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ülkesi olan İtalya gibi birlik üyelerinin genel ortalamasından daha düşük seviyede kaldı.

Türkiye'nin doğurganlık hızı dünya ortalamasının altında kaldı

Ülkelerin toplam doğurganlık hızları incelendiğinde, 2025 yılında dünya genelinde ortalama doğurganlık hızının 2,24 çocuk olduğu görüldü. En yüksek doğurganlık hızı 5,94 çocuk ile Çad'da kaydedilirken, en düşük hız 0,75 çocuk ile Güney Kore'de tespit edildi. Türkiye'nin toplam doğurganlık hızı 1,42 çocuk ile dünya ortalamasının belirgin şekilde altında kaldı. AB üyesi ülkeler arasında ise en yüksek doğurganlık hızına 1,74 çocuk ile Bulgaristan'ın sahip olduğu görüldü.

Türkiye'de beklenen yaşam süresi dünya ortalamasını geçti

Doğuşta beklenen yaşam süresi dünya genelinde ortalama 73,5 yıl, erkekler için 70,9 yıl ve kadınlar için 76,2 yıl olarak tahmin edildi. Hem erkeklerde hem de kadınlarda doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu ülke sırasıyla 84,7 ve 88,7 yıl ile Monako oldu. Türkiye'de doğuşta beklenen yaşam süresi erkekler için 75,5 yıl, kadınlar için ise 80,7 yıl olarak hesaplanarak küresel ortalamanın üzerine çıktı. AB genelinde ise erkeklerde en yüksek yaşam süresi 81,9 yıl ile İtalya'da, kadınlarda ise 86,6 yıl ile İspanya'da kaydedildi.

“Yerel Güç Bölgesel Büyümeye Dönüşmeli”

Kayan, bölgesel kalkınmanın sağlam bir zemine oturması için şehirlerin ve firmaların önce kendi kapasitelerini güçlendirmesi gerektiğini vurguladı. Başkan Kayan üretim altyapısı, ticaret hacmi, yatırım ortamı, ihracat kabiliyeti, finansmana erişim, insan kaynağı ve kurumsallaşmanın bu sürecin temel başlıkları olduğunu belirtti. Kayan, “Firmalarımız ve şehirlerimiz önce kendi üretim, ticaret, yatırım, ihracat ve kurumsal kapasitelerini güçlendirmelidir. Ancak bu tek başına nihai hedef değildir. Asıl hedef, yerelde oluşan bu gücün Çukurova Havzası ölçeğinde birlikte büyüme modeline dönüşmesidir. Güçlü firmalar güçlü şehirleri, güçlü şehirler de birlikte hareket eden güçlü bir havza ekonomisini ortaya çıkarır” ifadelerini kullandı.

Rekabet Değil, Şehirler Arası Tamamlayıcılık

Çukurova Havzası’nda kalkınma modelinin şehirler arası rekabet üzerine değil, şehirler arası tamamlayıcılık üzerine kurulması gerektiğini belirten Kayan, bölgedeki her ilin sanayi, üretim, ticaret ve yatırım açısından ciddi bir birikime sahip olduğuna dikkat çekti. Kayan şehirlerin birbirinin alternatifi gibi değil, aynı ekonomik değer zincirinin birbirini güçlendiren halkaları olarak değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizerek, şunları kaydetti: “Çukurova Havzası’nın geleceğini şehirler arası rekabet diliyle kuramayız. Mersin, Adana, Osmaniye ve Hatay aynı ekonomik havzanın birbirini tamamlayan güçlü şehirleridir. Burada esas mesele, hangi şehrin öne çıkacağı değildir. Esas mesele, şehirlerin sahip olduğu üretim, ticaret, yatırım, ihracat ve kurumsal kapasitenin ortak kalkınmaya nasıl taşınacağıdır. Bu nedenle birbiriyle değil, birlikte yarışan şehirler anlayışıyla rekabeti değil, şehirler arası tamamlayıcılığı esas alan bir kalkınma modeli oluşturulmalıdır.”

Havza Ölçeğinde Stratejik Planlama Şart

Kayan, Çukurova Havzası’nın yalnızca mevcut ekonomik hareketliliğiyle değil, gelecekte üstlenebileceği rolüyle de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Başkan Kayan, bölgenin sanayi alanları, organize sanayi bölgeleri, liman bağlantıları, demiryolu ve karayolu hatları, enerji altyapısı, depolama kapasitesi, tarımsal üretim, dış ticaret kanalları ve ihracat hedeflerinin aynı kalkınma perspektifi içinde planlanması gerektiğini ifade etti.

Parçalı planlama anlayışının yatırım kararlarını, üretim verimliliğini ve bölgesel rekabet gücünü sınırladığını belirten Kayan, havza ölçeğinde hazırlanacak stratejik kalkınma planının kamu, yerel yönetimler, iş dünyası, üniversiteler, meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarının ortak aklıyla şekillenmesi gerektiğini kaydetti. Başkan Kayan, “Sanayi planlamasını lojistikten, lojistiği limanlardan, ihracat hedeflerini üretim kapasitesinden, yatırım ortamını da kurumsal altyapıdan bağımsız ele alamayız. Çukurova Havzası için güçlü bir kalkınma planı, bütün bu başlıkları aynı ekonomik sistemin parçaları olarak değerlendirmelidir. Ortak plan yoksa potansiyel dağınık kalır. Dağınık potansiyel ise büyük bir ekonomik sıçramaya dönüşemez” diye konuştu.

Firmaların Kurumsal Kapasitesi Kritik Eşik

MÜSİAD Mersin Şube Başkanı Mehmet Sait Kayan, bölgesel kalkınma modelinin yalnızca altyapı yatırımlarıyla sınırlı görülemeyeceğini belirterek, firmaların kurumsal kapasitesinin de bu sürecin merkezinde yer alması gerektiğini söyledi. Üretim kabiliyetini artıran, ihracata yönelen, yeni pazarlara erişen, teknoloji kullanımını geliştiren, verimlilik yatırımı yapan ve kurumsal yapısını güçlendiren işletmelerin Çukurova Havzası’nın rekabet gücünü doğrudan artıracağını ifade eden Kayan, özel sektör ölçek büyütmeden bölgesel kalkınma hedeflerinin kalıcı başarıya ulaşamayacağını vurguladı. Kayan, “Bölgesel kalkınmanın sahadaki taşıyıcısı firmalardır. Firmalar üretimden ihracata, finansmandan insan kaynağına, teknolojiden kurumsallaşmaya kadar güçlenirse şehirler de güçlenir. Bu güç, havza ölçeğinde ortak bir stratejiyle buluştuğunda Çukurova Havzası daha yüksek katma değer üreten, daha rekabetçi ve daha dayanıklı bir ekonomik yapıya kavuşur” dedi.

Birlikte Büyüme Modeli Türkiye Ekonomisine Değer Katar

Kayan, Mersin, Adana, Osmaniye ve Hatay’ın ortak ekonomik geleceğinin güçlü bir planlama disipliniyle ele alınması halinde Çukurova Havzası’nın Türkiye ekonomisi içinde daha etkin bir konuma ulaşabileceğini belirtti. Birlikte büyüme modelinin yalnızca bölge illeri için değil, Türkiye’nin üretim, ticaret, yatırım ve ihracat kapasitesi açısından da stratejik sonuçlar doğuracağını söyleyen Başkan Kayan, şunları kaydetti: “Çukurova Havzası’nın ortak geleceği, şehirlerin birbirini tüketen bir rekabet anlayışıyla değil, birbirini tamamlayan kapasitesini büyüten bir modelle kurulmalıdır. Şehirlerin ayrı ayrı sahip olduğu güç, birlikte hareket edildiğinde bölgesel bir kalkınma ivmesine dönüşür. Bu anlayışla hazırlanacak stratejik plan, hem Mersin, Adana, Osmaniye ve Hatay için hem de Türkiye ekonomisi için daha güçlü bir değer üretir.”

"Kişi başı balık tüketimi 5,5 kilogramdan 8,8 kilograma çıktı"

Su ürünlerinde 2025 yılında 2,3 milyar dolarlık ihracat yapıldığını söyleyen Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, "Ülkemizin balık ihracatıyla alakalı çok önemli yer tutan, yetiştiricilikle ilgili faaliyette bulunan bir işletmemizi ziyaret ettik. Farklı alanları gözleme ve inceleme fırsatımız oldu. Su ürünleri sektöründe son 24 yılda ülkemiz gerçekten çok devasa mesafeler katetti. 2025 yılında 1 milyon 37 bin tonla tüm zamanların rekorunu kırdık. Bunun yüzde 60'ı yetiştiricilikten geldi. Son 24 yılda yetiştiricilikte özellikle 10 kat artışla 627 bin tona ulaşmış olduk. 3 tarafı denizlerle çevrili ülkemizin bu potansiyelini kullanmakta hükümet olarak kararlıyız. Yetiştiricilikte şu anda ülkemiz Avrupa'da 2'nci sırada ama en kısa sürede 1'inci sıraya çıkmak için bütün şartlarımızı zorluyoruz" ifadelerini kullandı.

Bakan Yumaklı, sözlerini şöyle sürdürdü: "Dünya pazarlarında kendisine yer bulmuş olan Türk somonu, levrek, alabalık, çipura ve midye çok önemli yetiştiricilik alanları. Su ürünleri üretiminde özellikle koruma kullanma dengesine dikkat ediyoruz. Türkiye 2025 yılında 100 ülkeye ihracat yaptı ve 2,3 milyar dolarlık bir ihracat rakamına ulaştı. Su ürünlerinde 2028 yılı hedefimiz 750 bin ton yetiştiricilik ve 3 milyar dolar ihracat rakamına ulaşmak. Bunu çok rahatlıkla söylüyorum çünkü bu potansiyelimiz var. Girişimcilerimiz, işletmecilerimiz de bu manada günbegün kendilerini geliştiriyorlar. Bizler de bakanlık olarak yanlarında oluyoruz. Son 10 yılda kişi başı balık tüketimi 5,5 kilogramdan 8,8 kilograma çıktı yani yüzde 60'lık bir artış söz konusu. Dünyadaki pek çok ülkeyle kıyasladığımız zaman balık tüketiminde yeterli noktada olmadığımızı söylemek istiyorum. Bu manada hem toplumsal bilincimizi arttırma hem de deniz ürünlerinin başta balık olmak üzere besleyiciliğiyle ilgili farklı bir metodolojide geliştirmemiz gerekiyor. Sağlıklı bir yaşam için hekimler tarafından haftada 2 öğün balık tüketmemiz öğütleniyor."

"Sularda ve denizde faaliyet gösteren 340 üretim tesisi bulunuyor"

Muğla'nın su ürünleri ihracatında birinci sırada yer aldığını belirten Bakan Yumaklı, "Türkiye'de yetiştirilen her 4 balıktan biri Muğla'da yetiştiriliyor. Muğla, su ürünleri yetiştiriciliğinde Türkiye'de birinci sırada yer alıyor. Hem deniz suyu sıcaklığı hem de bulunduğu alanların farklı hava olaylarına karşı korunaklı olması nedeniyle tercih edilen bir lokasyon. Muğla'da iç sularda ve denizde faaliyet gösteren 340 üretim tesisi bulunuyor. Bu son derece önemli bir rakam. Muğla, çipura ve levrek üretiminde de Türkiye'de birinci sırada. Türkiye'de üretilen çipura ve levreğin yaklaşık yüzde 40'ı Muğla'da yetiştiriliyor. Muğla'nın toplam 2,3 milyar dolarlık ihracatının 1 milyar dolarını su ürünleri oluşturuyor. Bu da Türkiye'nin su ürünleri ihracatının yaklaşık yüzde 44'üne karşılık geliyor. Bugün ziyaret ettiğimiz işletme, Türkiye'nin ilk 5 su ürünleri yetiştiricisi ve üreticisinden biri. Entegre ve ihracat odaklı üretim gerçekleştiriyor. Biz de tüm işletmelerimizin yalnızca belirli bir alana değil hem iç pazara hem de özellikle dış pazara yönelik üretim yapmasını istiyoruz. Bu alanda dünyada söz sahibi olmak için yoğun bir çalışma yürütüyoruz. Bu çalışmalarımız sadece yetiştiricilikle sınırlı değil. Özellikle deniz ürünleri alanında dünyada söz sahibi olan uluslararası kuruluşlarda Türkiye olarak söz sahibi olmak, yönetimlerinde yer almak üzere bir çalışmamız var" diye konuştu.

Haziran ayında 46 milyon 915 bin 913 ton yük elleçlendi

Türkiye'nin deniz ticaretinden daha fazla pay alması için çalışmalarını sürdürdüklerini ifade eden Bakan Uraloğlu, "Limanlarımızda haziran ayında 46 milyon 915 bin 913 ton yük elleçlendi. Yurt dışı yük taşımaları ise 2025 yılının aynı ayına göre yüzde 1,1 artarak 33 milyon 828 bin 104 ton olarak gerçekleşti" ifadelerini kullandı.Bakan Uraloğlu, ayrıca, haziran ayında limanlarda elleçlenen konteyner miktarının 1 milyon 195 bin 392 TEU'ya ulaştığını belirtti.

En fazla yük elleçlemesi Kocaeli

Haziran ayında bölge liman başkanlıkları bazında en fazla yük elleçlemesinin 7 milyon 606 bin 240 tonla Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı idari sınırlarındaki liman tesislerinde gerçekleştiğini belirten Bakan Uraloğlu, Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı'nı 7 milyon 573 bin 818 tonla Aliağa ve 5 milyon 442 bin 739 ton ile İskenderun Bölge Liman Başkanlığı'nın takip ettiğini kaydetti. Bakan Uraloğlu, ayrıca, haziran ayında limanlarda deniz yoluyla yapılan transit yük taşımalarının 6 milyon 399 bin 10 ton, kabotajda taşınan yük miktarının ise 6 milyon 688 bin 799 ton olarak gerçekleştiğini ifade etti.

En fazla artış gösteren yük cinsi feldispat

Bakan Uraloğlu, haziran ayında taşınan yük cinsleri bazında 301 bin 364 tonluk artış ile önceki aya göre en fazla artış gösteren yük cinsinin feldispat olduğunu ifade ederek, limanlarda 649 bin 501 ton feldispat elleçlemesi gerçekleştirildiğini belirtti. Bakan Uraloğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: "Haziran ayında portland çimento, 1 milyon 9 bin 867 ton ile limanlarımızdan yurt dışına gitmek üzere gemilerle en fazla taşınan yük cinsi oldu. Söz konusu yük cinsini klinker ile feldispat yük cinsleri takip etti. Ham petrol, yurt dışından limanlarımıza gelen gemilerde 2 milyon 586 bin 62 ton ile taşınan yükler arasında ilk sırada yer aldı. Bunu sırasıyla taş kömürü (briketlenmemiş) ve hurda demir yük cinsleri takip etti."

En fazla yük İtalya'ya taşındı

Haziran ayında limanlardan deniz yoluyla en fazla yükün İtalya'ya taşındığını belirten Bakan Uraloğlu, bu ülkeyi ABD ve Mısır'ın takip ettiğini ifade etti. Uraloğlu, ayrıca deniz yolu ile limanlara gelen en fazla yükün Rusya'dan yapılan taşımalar olduğunu da bildirdi.