Prof. Dr. Zhiqin Chu ve Prof. Dr. Yuan Lin’in yürüttüğü çalışmada, özel yöntemlerle üretilen ultra ince polikristalin elmas zarlar incelendi. Araştırmacılar, bu zarların bükülmesi sırasında ölçülebilir ve kararlı elektrik sinyalleri oluştuğunu belirledi.

Bükülünce elektrik üretiyor

Araştırmaya göre elmasın esnek ve bükülebilir hale getirilmesi, malzemenin kristal sınırlarında elektrik yüklerinin farklı şekilde dağılmasına neden oluyor. Bu durum, elmas zarın alt ve üst yüzeyleri arasında elektriksel bir fark oluşmasını sağlıyor ve böylece elektrik üretilebiliyor.

Sertliği, yüksek ısı iletkenliği ve kimyasal dayanıklılığıyla bilinen elmasın bugüne kadar daha çok dayanıklı ve pasif bir malzeme olarak değerlendirildiği belirtildi. Yeni çalışmayla birlikte elmasın yalnızca dayanıklı bir malzeme değil, aynı zamanda mekanik hareketten elektrik üretebilen aktif bir malzeme olarak da kullanılabileceği ortaya konuldu.

Araştırmacılar tarafından yapılan dayanıklılık testlerinde ise elmas zarlardan elde edilen elektrik sinyallerinin tekrarlanabilir olduğu ve farklı dış etkenlere rağmen kararlı şekilde üretilebildiği belirlendi.

Kendi enerjisini üretebilen implantlar geliştirilebilir

Araştırmacılar, elmasın insan dokusuyla uyumlu ve toksik olmayan bir malzeme olması nedeniyle özellikle tıbbi teknolojiler açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu ifade etti.

Yeni yöntemin, vücut hareketlerinden enerji elde edebilen tıbbi implantların geliştirilmesine katkı sağlayabileceği belirtildi. Bu kapsamda kalp pilleri ve vücut içindeki sensörlerin ihtiyaç duyduğu enerjinin, insan vücudunun hareketlerinden karşılanabileceği sistemler üzerinde çalışmalar yapılabileceği aktarıldı.

Çalışmanın ayrıca küçük ölçekli enerji sistemleri, giyilebilir teknolojiler ve yüksek hassasiyetle çalışan yeni nesil sensörler için de yeni kullanım alanlarının geliştirilmesine katkı sağlayabileceği kaydedildi.

TOLUN I Çarpma Tapası, Parçacık Etkili Harp Başlığı

Çarpma Tapası ve Parçacık Etkili Harp Başlıklı TOLUN I mühimmatı konteyner hedefe tam isabet kaydetti. Hassas vuruş yeteneği ve parçacık etkili harp başlığı tasarımı ile sabit ve hareketli hedeflere karşı etkin bir şekilde kullanılıyor.

ASELSAN tarafından yapılan açıklamada şu bilgilere yer verildi: “TOLUN F mühimmatı ile etrafında personel bulunan Zırhlı Personel Taşıma aracına atış gerçekleştirildi. TOLUN F, hedef üzerindeki tahribat gücünü en üst düzeye çıkarabilmek için, kokpitten programlanabilir, zaman ayarlı güvenilir elektronik tapasını ve mühimmat hedefe çarpmadan önce belirli bir mesafeden harp başlığını patlatmaya olanak sağlayan yaklaşım sensörünü de içeriyor. GPS aldatmasına karşı dayanıklı yazılım özelliğiyle dikkat çeken TOLUN F’nin seçilebilir vuruş açısı bulunuyor.

“ASELSAN TOLUN P mühimmatı iki katlı beton bina hedefine atıldı. TOLUN P, delici harp başlığı tasarımı ve özel şekle sahip delici burun yapısı ile iki kat betonu delerek programlanabilir zaman ayarlı tapası ile hedeflenen katmandaki unsurları imha etti. ASELSAN tarafından geliştirilen ASAF-Sert Hedef Tapasına sahip TOLUN P mühimmatı güçlendirilmiş beton hedeflere karşı etkinliğini bir kez daha kanıtlamış oldu.

“TOLUN Derin Taarruz Mühimmat Ailesi, ASELSAN’ın geliştirdiği SADAK-4T Çoklu Taşıma Salanı aracılığıyla hava platformlarına çoklu sayıda yüklenebiliyor. TOLUN, tek sortide tek veya çoklu hedeflere karşı eş zamanlı angajman sağlayabiliyor. TOLUN, gece ve gündüz, farklı hava şartlarında görev yapabiliyor.”

Robotla insan birbirine benzemeye başladı

ngiltere'deki Birmingham Üniversitesi'nden İnci Toral-Manson, müşteri hizmetleri robotlarının insanların bilişsel ve duygusal tepkilerini harekete geçirmek için insan taklidi yapmasının karşılıklı bir etkileşim doğurduğunu belirterek, “Robotlar insana benzerken, insanlar da robotlara benzemeye başlıyor. Biz bu durumu 'robotik insanlık' olarak tanımlıyoruz” ifadelerini kullandı.‘

Kendimizi ifade etme şeklimiz değişiyor

’İsveç'teki Linnaeus Üniversitesi'nden Selcen Öztürkcan ise insanların aynalama refleksi nedeniyle yapay zekanın kalıplarını içselleştirdiğine dikkat çekti. Araştırmada, algoritmik sistemlerin insanın özgün benlik algısını daraltabileceği, kişileri algoritmaya göre daha öngörülebilir kıldığı ve şirketlerin bu teknolojileri etik ilkeler çerçevesinde kullanması gerektiği vurgulandı.Uzmanlar, yapay zekanın müşteri hizmetlerinden sağlık ve perakende sektörüne kadar geniş bir alanda yaygınlaşması nedeniyle, bu teknolojilerin insan psikolojisi ile kimliği üzerindeki uzun vadeli etkilerinin dikkatle takip edilmesi gerektiği uyarısında bulundu.

Havacılık alanında devam eden projelerdeki iş birlikleri bağlamında katkı

Öte yandan Bakanlık kaynaklarından alınan bilgiye göre; Artemis Mutabakatı, ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) tarafından, 2020 yılında yedi ülkeyle (Avustralya, Kanada, İtalya, Japonya, Lüksemburg, BAE ve Birleşik Krallık) birlikte başlatılan, ay keşiflerinin güvenliğini artırmaya, dış uzayın sürdürülebilir ve faydalı kullanımını teşvik etmeye yönelik, bağlayıcılığı olmayan ilkeler manzumesi niteliğinde bir belge niteliğinde bulunuyor. Halihazırda 70 ülkenin imzacı olduğu Artemis Mutabakatı'nın imzalanmasıyla, Türkiye'nin Artemis Programlarında ortak ülke olarak yer alması mümkün olabilecek. Türkiye’nin Artemis Programı’na dahil olması, gelişmekte olan uzay sanayinin küresel uzay ekonomisine entegrasyonu ve Milli Uzay Programlarının ilerletilmesi için katkı sunacak. Artemis Mutabakatı, Türkiye’nin 2022-2030 Milli Uzay Programı Strateji Belgesi’nde belirlenen, uzay teknolojilerinde/sanayinde yerli ve milli kapasite-kabiliyetlerin geliştirilmesi amacıyla bölgesel/uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi hedefiyle de örtüşüyor. Bu kapsamda, Türkiye’nin Artemis Mutabakatı’na katılımı, Türkiye Uzay Ajansı ile TÜBİTAK-UZAY iş birliğinde yürütülen Türkiye'nin ilk Ay görevi olacak 'Ay Araştırma Projesi (AYAP)' ve NATO'da uzay/havacılık alanında devam eden projelerdeki iş birlikleri bağlamında katkı sağlayacak.

AYAP-1 Ay’a fırlatılacak

NASA’dan yapılan açıklamada, Türkiye’nin Ay’a kendi uydularını inşa edip fırlatan az sayıdaki ancak giderek büyüyen ülkeler grubuna katılarak, yakında ilk Ay görevi olan AYAP-1'i fırlatacağı belirtildi. Ayrıca, Türkiye’nin bu anlaşmayı imzalamasının, ekim ayında Antalya'da Uluslararası Astronotik Kongresi'ne ev sahipliği yapmaya hazırlandığı bir döneme denk geldiği ifade edildi. Barışçıl ve şeffaf uzay araştırmalarının geleceğini görüşmek üzere Artemis Anlaşması'nı imzalayan onlarca ülkenin kongreye katılmasının beklendiği kaydedildi.

Başkanlıktan yapılan yazılı açıklamaya göre; 2017 yılında başlayan HÜRJET programı, 25 Nisan 2023'te gerçekleştirilen ilk uçuşla birlikte kritik bir eşiği geride bıraktı. Üretilen iki prototiple sürdürülen uçuş test faaliyetleri kapsamında HÜRJET, ses üstü hızlara ulaşarak süpersonik uçuş kabiliyetini de kanıtladı ve gerek yurt içinde gerek uluslararası platformlarda büyük ilgi gördü. Elde edilen bu başarıların ardından seri üretim sürecine yönelik çalışmalar hız kazandı. Sözleşme kapsamında Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na teslim edilecek ilk HÜRJET'in son montaj hattı faaliyetlerinin tamamlanmasının ardından yer ve taksi testleri başarıyla icra edildi. Tüm hazırlıkların tamamlanmasının ardından uçuş kararı alındı ve ilk prototipin de eşlik ettiği uçuşta HÜRJET, 18 dakika havada kalarak ilk uçuşunu güvenli şekilde tamamladı.

İlk aşamada 6 adet HÜRJET üretilecek

Uçuş ve geliştirme testlerinde kullanılan prototiplere ek olarak, program kapsamında HÜRJET'in üretim ve test faaliyetleri planlandığı şekilde devam ediyor. HÜRJET, Türk mühendisliğinin, teknisyenlik birikiminin ve savunma sanayindeki yetkinliğin somut bir göstergesi olarak modern tasarımı ve yüksek performansıyla öne çıkmaya devam ediyor. Program kapsamındaki üretim faaliyetleri, Türkiye'nin havacılıkta bağımsızlık, süreklilik ve küresel rekabet hedeflerine önemli katkı sunuyor. Program kapsamında iki prototip uçakla test ve doğrulama faaliyetleri sürerken, teslimat konfigürasyonundaki HÜRJET'ler için üretim ve montaj çalışmaları eş zamanlı olarak devam ediyor. Program kapsamında ilk aşamada 6 adet HÜRJET üretilecek.

Haluk Görgün, uçuşun görüntülerini paylaştı

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, ilk uçuşun görüntülerini sanal medya hesabından paylaşarak, "HÜRJET'imizi Büyük Zafer'in 104’üncü yıl dönümünde Gök Vatan ile buluşturduk. Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza teslim edilecek ilk HÜRJET, yer ve taksi testlerinin ardından ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi. İstiklalimizi zafere taşıyan irade, bugün milli havacılığımızı kanatlandırmaya devam ediyor. Bu gururda emeği geçen Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza, TUSAŞ ekibimize, mühendislerimize, teknisyenlerimize ve tüm paydaşlarımıza teşekkür ediyorum. Başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere, istiklalimiz uğruna mücadele eden tüm kahramanlarımızı rahmet, minnet ve saygıyla yad ediyorum. 30 Ağustos Zafer Bayramımız kutlu olsun" ifadelerini kullandı.

TUSAŞ Genel Müdürü Demiroğlu: Gökyüzündeki izi daim olsun

TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu da sanal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Bugün gökyüzünde, uzun soluklu bir emeğin ve büyük bir hedefe ulaşmanın gururunu yaşadık. Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza teslim edilecek HÜRJET, ilk uçuşunu başarıyla tamamlayarak milli havacılığımız açısından önemli bir eşiği daha geride bıraktı. HÜRJET'imizin gökyüzüyle buluştuğu bu yolculukta, Millî Teknoloji Hamlemizin istikametini çizen Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a şükranlarımı sunuyor, bize rehberlik eden Savunma Sanayii Başkanlığımıza, fikirden üretime her aşamada büyük bir inanç ve emekle çalışan TUSAŞ aileme teşekkür ediyorum. HÜRJET’imizin yolu açık, gökyüzündeki izi daim olsun" dedi.

‘Zafer coşkumuzu gökyüzünde taçlandıracağız’

Ekip lideri Hava Pilot Yarbay Murat Bakıcı, "Bu coşkumuza ve halkımızla olan buluşmamıza eşlik ettiğiniz için çok teşekkür ediyoruz, sizlere kalbi şükranlarımızı sunuyoruz. 30 Ağustos Zafer Bayramı coşkumuzu, Yenikapı Meydanı'nda saat 18.00'de gerçekleştireceğimiz gösterimizle taçlandıracağız. Her Türk ailesinde olduğu gibi, her Türk asker doğar. Zaten buradaki gençlerimize baktığınız zaman her birinin geleceğimizin teminatı olduğunu görüyorsunuz. Onlar da gelecekte gökyüzündeki bizlerin yerini almak istiyorlar. Bizler de bu konuda onlara rol model olabildiğimiz için ekibimiz adına son derece mutlu ve gururluyuz" ifadelerini kullandı.

‘Kızım da gelecekte bir SOLOTÜRK pilotu olacak’

Etkinliğe katılan Hüseyin Kaya, "Kızım sabah saat 07.00'de kalktı; Murat ve Erhan abilerini görecek diye. SOLOTÜRK'ü çok seviyoruz. İnşallah kızım da gelecekte bir SOLOTÜRK pilotu olacak. Kendisi 'Ben SOLOTÜRK'ü uçuran ilk kadın pilot olmak istiyorum' diyor. O yüzden hedefi önce Hava Harp Okulu, ardından İzmir Çiğli'deki Uçuş Okulu. İnşallah gelecekte uçağını seçip bir savaş pilotu olmasını temenni ediyoruz" dedi.

‘İnşallah ben de bir gün onlar gibi olabilirim’

İkra Acar, "Komutanlarımızı çok seviyorum, Murat Bakıcı'yı da çok seviyorum. Buraya geldiğim için çok mutluyum, iyi ki gelmişim. Yarın gösterileri var, oraya da gitmeyi çok istiyorum. İnşallah ben de bir gün onlar gibi olabilirim" ifadelerini kullandı.

'Hocalarımızı, pilotlarımızı selamlamaya geldik'

Bilal Karatay, "Havacılık bizim için bir tutku. Ben de eski bir havacı olarak evladıma bu duyguyu aşıladım, kendisinin de çok hoşuna gidiyor. Hocalarımızı, pilotlarımızı selamlamaya geldik. Çok güzel bir atmosfer ve harika bir etkinlik. Allah devletimizi var etsin. Bugün önceden bir buluşup tanışalım dedik, yarın da nasipse kazasız belasız gösterilerini izleyeceğiz" dedi.

‘Uçaklara karşı büyük bir sevdam var’

Rüzgar Güneş, "SOLOTÜRK'ten imza almaya geldim, çok mutluyum. Geçen gün de gösterilerine gitmiştim, harika bir gösteriydi. Uçaklara karşı büyük bir sevdam var" şeklinde konuştu.

İsrafın önüne geçtiler

’Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası kaynaklı yaklaşık 400 milyon TL bütçeli Kamu Binalarında Enerji Verimliliği Projesini (KABEV) başarıyla uyguladıklarını belirten Prof. Dr. Erol Yaşar, “Bu kapsamda Üniversite Hastanemiz ile Tıp ve Mimarlık Fakültelerimizin otopark alanlarına güneş enerji santralleri kurarak atıl alanları temiz enerji üretim merkezlerine dönüştürdük. 2026 yılı Ağustos ayı verilerimize göre, yalnızca bu yılın ilk 7 ayında GES’lerimizden 1,7 milyon kilovatsaatin üzerinde elektrik üreterek 8,5 milyon TL tasarruf sağladık. Santrallerin devreye girdiği günden bu yana ise toplamda 4,5 milyon kilovatsaati aşan üretimle 27 milyon TL’nin üzerinde ekonomik kazanım elde ettik. Projemiz yalnızca güneş panelleriyle sınırlı kalmadı, hastanemiz ve mimarlık fakültemizin mekanik ısıtma-soğutma ve aydınlatma sistemlerini modern teknolojilerle yeniledik. Akıllı otomasyon sistemleri sayesinde mesai bitiminde ilgili alanlar otomatik kapanarak israfın tamamen önüne geçiliyor” diye konuştu.

ASELSAN ile NCIA arasında başarıyla tamamlanan proje, taraflar arasındaki iş birliği açısından önemli bir kilometre taşı niteliği taşırken, ASELSAN'ın NATO ekosistemindeki güvenilir çözüm ortağı konumunu daha da güçlendirdi. Projenin başarıyla tamamlanması, ASELSAN'ın yüksek teknoloji haberleşme sistemlerindeki mühendislik yetkinliğini, uluslararası standartlara uyum kabiliyetini ve küresel ölçekte rekabet gücünü bir kez daha ortaya koydu. Elde edilen bu başarı, şirketin NATO ve diğer uluslararası kuruluşlarla geliştireceği yeni iş birlikleri ve projeler için de güçlü bir referans oluşturuyor.

MMT-76 yüksek güvenilirliği, dayanıklılığı ve zorlu çevre koşullarındaki performansıyla Mehmetçiğin sahadaki gücüne güç katacak. Yaklaşık 8 kilogram ağırlığa ve 1000 metre etkili menzile sahip olan MMT, dakikada kesintisiz 750 fişek atım kapasitesiyle kahraman ordumuzun harekat kabiliyetine önemli katkı sağlıyor. Yüksek ateş gücü ve dayanıklılığıyla öne çıkan MMT, NATO standartlarında üretilen muadillerine göre daha hafif yapısıyla dikkat çekiyor. Gaz piston hareketli ve döner başlı kilitleme mekanizmasına sahip olan MMT, farklı çevre ve zorlu iklim şartlarında etkin şekilde kullanılabiliyor. Altı kademeli ayarlanabilir (teleskobik) dipçiği ve ergonomik tasarımıyla kullanıcıya konfor sunan tüfeğin mühimmatı da MKE tesislerinde yerli ve milli imkanlarla üretiliyor.

Geliştirilen akıllı yama; zararlı gazlar, ağır metaller ve diğer çevresel tehditleri gerçek zamanlı olarak tespit edebiliyor. Prof. Dr. Şahin, "Bu yeni cihaz, doğal afet sonrası yaşanabilecek olumsuz durumlara karşı arama kurtarma faaliyetlerinde, askeri teknolojilerde ve madencilik sektörlerinde kullanılabilme imkanına sahiptir" dedi.

6 Farklı Titreşim Modu Var

Geliştirilen ürünü anlatan Prof. Dr. Bünyamin Şahin, "Bizim geliştirmiş olduğumuz bu sensör sistemi vücudun farklı bölgelerine uygulanabilir nitelikte, akıllı yama boyutunda bir materyaldir. Bu ürün, farklı çevresel olguları algıladıktan sonra bunu kullanıcıya farklı titreşim modlarında aktarabildiği için bireyler bu bilgi vesilesiyle ortamdaki bu zararlı olan ya da hayati tehlike oluşturabilecek olgulara karşı tedbirler alıp, ortam değiştirme ya da var olan tehlikeyi ortadan kaldırma noktasında birtakım girişimde bulunabilmekteler. Nihayetinde bu çalışma, akıllı yama olarak adlandırabileceğimiz 6 farklı çevresel olguyu algılayıp, kullanıcıyı 6 farklı titreşim modunda uyarabilen bir ürüne dönüştürülmüş durumda" dedi.

Robotlarda Test Etti, Olumlu Sonuç Alındı

Geliştirilen teknolojinin robotlarda da olumlu sonuçlar verdiğini söyleyen Prof. Dr. Şahin, "Çalışmanın bir diğer dikkat çekici yönü ise teknolojinin yalnızca insan üzerinde düşünülmemiş olmasıdır. Biz bu sistemi insanların yanı sıra robotlara entegre edebilir miyiz? Robotlar da insanlar gibi karar alabilir mi? Karar verip, bulunduğu ortamdaki bu olumsuz koşulları sonlandırma ya da ortamı terk etme noktasında bir davranış sergileyebilir mi, gibi bir varsayımımız vardı. Geliştirmiş olduğumuz bu sistemlerin robotlar üzerindeki uygulamaları da sonuçlandı ve biz robotların da insanlar gibi karar alıp, birtakım davranışlar sergileyebildiğini bu çalışmanın neticesinde ortaya koymuş bulunmaktayız" diye konuştu.

Pek Çok Alanda Kullanılabilecek

Cihazın kritik askeri operasyonlar, doğal afetler sonrası arama kurtarma, çevresel izleme uygulamaları ve madencilik alanında kullanılabileceğini ifade eden Prof. Dr. Şahin, "Geliştirilmiş olan bu yeni cihaz, doğal afet sonrası yaşanabilecek olumsuz durumlara karşı arama kurtarma faaliyetlerinde, askeri teknolojilerde ve madencilik sektörlerinde kullanılabilme imkanına sahiptir. Zira hayati tehlike oluşturabilecek yanıcı ve patlayıcı gazların önceden tespit edilerek, kullanıcının uyarılması noktasındaki performansı ortaya konmuştur" diye konuştu.

Projenin ikinci aşamasında yapay zekâ destekli mobil uygulamaya geçtiklerini ifade eden Aşkın, uygulamanın kameradan aldığı görüntüleri analiz ederek çevredeki nesneleri tanımladığını söyledi. Aşkın, sistemin nesnelerin mesafesini ölçebildiğini ve kullanıcıya sesli bilgi verdiğini belirterek, kayıp eşyaları bulma özelliğinin de uygulamaya eklendiğini aktardı.

Donanımsal ürünlerin maliyetinin yüksek olabileceğine dikkat çeken Aşkın, telefon destekli çözümün daha erişilebilir olması için çalıştıklarını ifade etti. Aşkın, öğrencilerin önümüzdeki süreçte projeyi daha da geliştirerek insanlık yararına teknoloji alanındaki etkinliklere katılacağını söyledi.

Atölyenin farklı yaş gruplarından çocuklara hitap ettiğini de belirten Aşkın, öğrencilerin 3 boyutlu tasarım, robotik kodlama, oyun geliştirme ve yapay zekâ gibi alanlarda kendilerini geliştirdiklerini kaydetti.

Projeyi deneyimleyen yüzde 90 görme engelli Ayşe Beçet ise uygulamanın günlük yaşamda karşılaştıkları sorunların azaltılmasına katkı sağlayacağını belirtti. Beçet, alışveriş yapmak, gezmeye gitmek ve toplu taşıma araçlarını kullanmak gibi günlük aktivitelerin görme engelli bireyler için büyük zorluklar oluşturabildiğini ifade ederek, “Bu projenin bir parçası olduğum için çok mutluyum. Uygulama sayesinde daha rahat yürüyorsunuz ve önünüze bir engel geldiğini hissediyorsunuz. İnanıyorum ki proje daha çok gelişecek ve daha faydalı olacak” diye konuştu.Tarsus Görme Engeller Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Turhan Beçet de uygulamanın görme engelli bireylere bağımsız hareket etme konusunda önemli katkı sunabileceğini söyledi. Projenin uygun maliyetli olmasının önemine dikkat çeken Beçet, teknolojik çözümlerin görme engelli bireylerin daha kolay erişebileceği şekilde geliştirilmesini istedi.

Projede görev alan 16 yaşındaki Yusuf Efe Demir ise Ötüken Vadi Park Kadın ve Çocuk Atölyesi’nde aldıkları eğitimlerle hayallerini somut projelere dönüştürme fırsatı bulduklarını söyledi. Şapkanın projenin ilk adımı olduğunu belirten Demir, “Bu şapkayı daha önce yapanlar oldu. Ancak biz fikri geliştirerek yapay zekâ destekli bir mobil uygulama yapmak istedik” dedi.

MERSULA’nın telefon kamerasından aldığı görüntüleri yapay zekâ ile analiz ederek çevreyi kullanıcıya tanıtacak bir asistan olarak tasarlandığını anlatan Demir, uygulamanın otobüste boş koltuk bulma, markette ürün ve fiyat bilgisi edinme gibi farklı alanlarda da kullanılabileceğini belirtti.

17 yaşındaki Tesmür Özer de geliştirdikleri sistemin görme engelli bireylerin önlerindeki engelleri daha kolay fark etmelerine yardımcı olacağını ifade ederek, projenin günlük yaşamı kolaylaştıracağına inandığını söyledi.

Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle çalışmalarını sürdüren öğrenciler, MERSULA’yı daha da geliştirerek görme engelli bireylerin sokakta, toplu taşımada, alışverişte ve ev ortamında daha bağımsız hareket edebilmesini sağlamayı amaçlıyor. Gençlerin geliştirdiği proje, teknolojinin toplumsal fayda için kullanılmasına yönelik örnek çalışmalardan biri olarak öne çıkıyor.

‘TEKNOFEST mavi vatan coşkusunu Türk milleti ile birlikte yaşıyoruz’

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "TEKNOFEST Mavi Vatan coşkusunu Türk milleti ile birlikte yaşıyoruz. 2018 yılından bu yana dünyanın en büyük teknoloji festivallerini Türkiye'de gerçekleştiriyoruz. TEKNOFEST’lerle milli teknoloji hamlesi heyecanını milletimizle buluşturuyoruz. İki yıldır da 2025'ten itibaren de gökyüzünde ve karada yaşadığımız bu heyecanı mavi sulara, denizlere taşıdık. TEKNOFEST Mavi Vatan'da özellikle denizcilik alanında yerli ve milli olarak geliştirdiğimiz ürettiğimiz platformlarla milletimizi bir araya getirmek, bu alandaki imkan ve kabiliyetlerimizi Türk milletiyle buluşturmak, yine denizcilik alanına yönelik TEKNOFEST yarışmalarında seviyeyi daha ileriye taşımak için çok önemli bir etkinliğe imza atmış olduk. Türk milleti denizci bir millet. Biz 1071'de Malazgirt’te Anadolu'ya adım atmış, sadece 10 yıl sonra İzmir’de Çaka Bey ile deniz kuvvetlerini kurmuş bir milletiz. Bin yıla yakın zamandır denizcilikte tecrübe biriktirmiş Barbaros Hayrettin Paşa gibileri çok tarihi kaptan derya şahsiyetlerin denizcilik alanında en ileri adımları atmış bir milletiz” ifadelerini kullandı.

‘TCG İZMİR ve İZMİT, TCG İstanbul'un peşinden gelecek’

Bakan Kacır, "Şimdi de 21'inci Yüzyılın teknolojisinde en ileri uygulamaları Türk milleti olarak hayata geçiriyoruz. Kendi SİHA platformlarımız, TCG Anadolu'yu geliştirdik, ürettik. TCG Anadolu'nun dünyada üretilmiş ilk SİHA gemisi oldu. Yine kendi korvetlerimizi üretiyoruz. TCG Heybeliada, TCG Büyükada, TCG Burgazada, TCG Kınalı Ada'yı geliştirdik, ürettik. İlk milli fırkateynimiz, TCG İstanbul'u tasarladık, geliştirdik, ürettik. TCG İzmir ve İzmit, TCG İstanbul'un peşinden gelecek. Şimdi Reis sınıfı denizaltıları üretiyoruz. Piri Reis, Murat Reis, inşallah yakında Hızır Reis. Bunlar havadan bağımsız tahrik sistemi olan denizaltılar. Bu sayede çok uzun süre su altında görev yapabilen ve düşman hedefler tarafından tespiti çok zor olan denizaltılar. Türkiye şimdi bu denizaltılara sahip oluyor, bunları geliştiriyor, üretiyor" dedi.

‘Türkiye kıtalararası küresel bir iddia sahibi’

Bakan Kacır, "Milli füzelerimizi geliştiriyoruz, üretiyoruz. Som füzelerini yapıyorlar. Biliyorsunuz Atmacayı deniz platformlarımızda kullanıyoruz. Yine ağır sınıf torpidomuz Akya’yı, yerli ve milli olarak geliştirdik, ürettik. Milli akıllı mayınımız Malaman'ı TÜBİTAK tarafından geliştirdik, ürettik, Türk Deniz Kuvvetleri'ne kazandırmış olduk. Daha yapacak çok işimiz var. Şimdi TF-2000'i geliştirip üretiyoruz. TF-2000 adeta denizlerde yüzen çelik kubbe olacak ve bütün donanımımızın hava savunma sistemleriyle korunmasına fırsat tanıyacak. TCG Derya ile açık denizlerde lojistik kabiliyetimizi geliştirdik. Kendi milli uçak gemimizi geliştiriyoruz, üretiyoruz. İnşallah 2027 sonunda denize indirmek için çalışıyoruz. Bütün bunlar dünyada bir elin parmağı kadar ülkenin ancak sahip olabildiği imkan ve kabiliyetler. Türkiye artık yeşil sularda yarışmıyor. Türkiye artık sadece kıyılarını muhafaza etmekle yetinmiyor. Türkiye kıtalararası küresel bir iddia sahibi. Cihan şümul Türk milleti artık kıtalararası harekat yapabilecek deniz platformlarını kendi kabiliyetleriyle geliştiriyor, üretiyor. Ve silahlı kuvvetlerine, deniz kuvvetlerine kazandırıyor. Burada TEKNOFEST yarışmaları da var. İnsansız deniz aracı yarışması, yine insansız su altı sistemleri, su altı roket yarışmaları. Bu yarışmalarda da her yıl seviye daha ileriye çıkıyor. Türkiye TEKNOFEST kuşağıyla geleceği adım adım inşa ediyor. Tam bağımsız Türkiye'yi ilmek ilmek dokuyor" ifadelerini kullandı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre; Türkiye'nin elektrik kurulu gücü, 2026'nın Temmuz ayında da yükselişini sürdürdü ve 126 bin 476 megavata yükseldi. Toplam elektrik kurulu gücünün yüzde 62,8'ine karşılık gelen 79 bin 433 megavatlık kısmını yenilenebilir enerji oluşturdu. Yerli kaynakların payı ise yüzde 71,9 oldu. Temmuz ayı sonu itibarıyla elektrik kurulu gücünde 27 bin 507 megavat ile güneşin payı yüzde 21,7'ye çıktı. 15 bin 358 megavata ulaşan rüzgarın payı da yüzde 12,1 olarak kayıtlara geçti. Güneş ve rüzgar kurulu gücünün toplamı ise temmuzda yüzde 33,8'lik pay ile 42 bin 865 megavata yükselmiş oldu.

'Enerji gücümüzü büyütmeye devam ediyoruz'

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, konuya ilişkin sanal medya hesabından açıklama yaptı. Bayraktar, "Türkiye Yüzyılı’nın enerjisini hep birlikte inşa ediyoruz. Elektrik kurulu gücümüz, temmuz ayı itibarıyla 126 bin 476 megavata ulaştı. Bu gücün yüzde 62,8’i yenilenebilir kaynaklardan oluşuyor. Güneş ve rüzgarda ulaştığımız 42 bin 865 megavatlık kurulu güç, Türkiye'nin enerji dönüşümündeki güçlü iradesini ortaya koyuyor. Daha güçlü, daha bağımsız ve daha müreffeh bir Türkiye için enerji gücümüzü büyütmeye devam ediyoruz. Hedefimiz belli: Enerjide Tam Bağımsız Türkiye" ifadelerini kullandı.

'Yapay zeka ile süreci kısaltmış olduk'

Öğrencilerden Melike Demirkoparan, patent yazım sürecinin; çok dağınık, uzun süren, ayrıntılı dokümanların bir araya geldiği, okumaların, doğrulamaların uzun sürdüğü bir süreç olduğunu belirterek, "Burada aslında yapay zekanın öneri sunduğu bir sistem; yani bunun hızlı, otomatik, aynı zamanda offline (çevrim dışı) ortamda yapılması çok büyük katkı sağlayacaktı. Bizim motivasyonumuz da doğal olarak bu oldu. En büyük zorluklar şöyle; dokümanlar veya araştırma sürecindeki toplanılan verilerin bir araya getirilip, bunlar bir araya getirildikten sonra patentin bölümlerindeki aslında o parçaların oluşturulması, tanımların üretilmesi, o tanımların bir araya getirilip patentin tüm halinin oluşturulması aslında çok uzun bir süreç alıyor. Asıl sorun hem fazla doküman hem de o fazla dokümanın yarattığı uzun süreç. Bu uzun sürecin, bu fazla dokümanın yönetilmesini yapay zeka ile çok kısaltmış olduk" dedi.

'Projemiz tusaş'ta kullanılmakta'

Demirkoparan, TUSAŞ'ın 'Lift Up' adı verilen bitirme projesi kapsamında programa başvurduklarını ifade ederek, "Bu programa binlerce öğrenci başvuruyor. Bunların arasından seçilmek adına da aslında bir motivasyon mektubu, daha öncesinde nasıl projeler gerçekleştirdik veya bunu neden seçtik, neden bize uygun diye bir background (arka plan) yazıyoruz. Background ile beraber bizi seçmek için aslında bir değerlendirmeyi alıyorlar. Seçtikten sonraki süreçte de aslında sürece kabul alınıyor fakat sürecin bitebilmesi için, mezun olabilmemiz için bu 'Lift Up' bitirme projesi sürecinden bir bildiri yayımlamamız gerekiyor. Biz bunun arka planında aynı zamanda çok teknik bir araştırma ve bunu yapabilmemiz için matematiksel bir tabanı da geliştirdiğimiz için bilimsel tabanımızı da bir bildiri ile beraber birleştirdik. Bu bildiriyi TUSAŞ'a yolladık ve bunun yayımlanmasıyla beraber de TUSAŞ'taki 'Lift Up' sürecimiz tamamlanmış ve seçilmiş bulundu. TUSAŞ'ta şu an kullanılmakta projemiz. Aslında projemizin kullanım hakları ve kullanım süreci oraya ait. Öyle olduğu için bizler de TUSAŞ'ın istediği ölçüde geliştirmeler sağlayarak süreci daha da hızlandıracağız. Ve bu süreci tabii tüm savunma sanayinin kullanması adına biz de elimizden gelen desteği sağlamak istiyoruz" diye konuştu.

'Sanayi şirketleri de projemizi kullanabilir'

Patent geliştirme süreçlerini de anlatan Melike Demirkoparan, "Süreç; ayrı ayrı tanımların üretilmesi, bu tanımların birleştirilmesi ve birleştirilen tanımların en son patent taslağı haline getirilmesi şeklinde 3 aşamada ilerliyor. Bu 3 aşamayı da en son aslında kullanıcı yani patent üreticisi açıp kendisi elle düzenleyebiliyor. Yani açıp sistemden o oluştuktan sonra edit (düzenleme) tuşuna basarak yarı otomatik yani patenti kendi yönetebileceği şekilde son haline getirebiliyor. Aslında bu çok kıymetli bir şey; çünkü herhangi bir yapay zekaya bize bir sonuç verdiğinde 'Tamam bu güzel bir sonuç ama şurasında şöyle bir kelime olsaydı' dediğimiz çok oluyor. O yüzden patent de uzun bir metin olduğu için açıp ortasından bir şeyler yazabilmek çok büyük bir konfor ve süreç hızlandıran bir aşama. Biz bunların hepsini 3 aşamada belirtmiş olduk. Öncelikle patentin içerisindeki tanımlar, bunların açıklamaları, yapay zekayla birlikte bize gelen açıklamaları ve son olarak patent taslağı ve düzenleyebilme imkanı. Savunma sanayi haricinde diğer sanayi üretim şirketleri de projemizi kullanabilir. Yerli ve milli bir proje. Hepimizin emeğiyle Başkent Üniversitesi’nden çıktı. Uluslararası bir kongreye de bildirimimizi yollayacağız, projemizi sunmuş olacağız ve bilimsel altyapısı desteklenerek aslında hem yerli hem de milli bir üretim tüm dünyada bilinmiş olacak" ifadelerini kullandı.

‘Piranalar hedefi kendisi tanıyan akıllı insansız deniz araçları’

Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) Genel Müdürü İlhami Keleş, "Biz bütün ürünlerimizle burada yer alıyoruz. Aynı zamanda, bu ürünler bizim bir taraftan dışa bağımlılığımızı ortadan kaldırırken, bir taraftan da ciddi bir ihracat potansiyeli doğuruyor. Bu kapsamda da bu ürünlerin bir kısmını ihraç etmeye başladık, bir kısmında ihraç süreçleri devam ediyor. Burada TEKNOFEST'in ruhuna da uygun olarak buraya getirdiğimiz en önemli ürünlerimizden bir tanesi de PİRANA Kamikaze İnsansız Deniz Aracı. Bu PİRANA'lar insansız sürü konseptiyle hareket edebilen ve hedefi kendisi tanıyan, otonom olarak hedefe saldırabilen ve hedefin neresine vuracağını kendisi değerlendirip doğru yere, itki sistemlerine taarruz eden akıllı mühimmatlar, akıllı insansız deniz araçları. Bunlar karadan, gemiden, uydudan, insansız hava araçlarından kontrol edilebiliyor. İddialı menzillerde bu şekilde taarruz yeteneğine sahip sistemlerimiz var ve bunlar da artık envantere giriyor. 200 deniz millik bir mesafede 370 kilometre anlamına geliyor. 370 kilometre uzaktan bu operasyonları yapabilme kabiliyetine sahip bir sistem. Hedefe kilitlenebilecek savunma mekanizmalarını sahte sistemlerin üzerine çekip gerçek sistemlerle gemileri vurabilen bir konsepte sahip. Bu yönüyle de emsalsiz bir konsept. Denizdeki gücü 100 kilo patlayıcı taşıyor ve bu 100 kilo patlayıcının bir de 15 kilo ön delicisi var. Deliyor, geminin içerisine giriyor ve geminin içerisinde patlıyor. Etki kabiliyeti çok yüksek. Bir de akıllı sistemlerle gemilerin pervanelerini, itki sistemlerini vuruyor. Bir grup Pirana da dolanan mühimmat fırlatmak suretiyle gemilerin radarlarını ve optiklerini vuruyor. Dolayısıyla gemiyi kör, sağır, hareket edemez duruma getirip görev dışı bırakabilme kabiliyetine sahip" ifadelerini kullandı.

'Malaman' Türkiye'nin ilk akıllı dip mayını'

Keleş, "MALAMAN akıllı bir dip mayını. 50 metre ila 100 metre derinlikte suyun dibinde uyuyan ve kesinlikle tespit edilemeyen üzerinden herhangi bir gemi geçtiği takdirde bu gemi dost bir gemi midir, düşman bir gemi midir bunu anlayan ve eğer bir düşman gemisiyse patlayan, dost gemisiyse uyumaya devam ettiği bir konseptle çalışıyor. Türkiye'nin ilk akıllı dip mayını ve bu şekilde akıllı dip mayını üretebilme kabiliyetine sahip çok sınırlı ülkelerden birisiyiz. Bizim bunu millileştirmiş olmamız Türkiye için çok ciddi bir caydırıcılık nedeni. Aynı zamanda bunlar havadan denize bırakılabiliyor, insansız hava araçlarından insansız deniz araçlarından bırakılabiliyor, su üstü gemilerden ve denizaltı gemilerinden bırakılabiliyor. Şimdi bunun yeni varyantlarını da çalışıyoruz. Seri üretim sözleşmesi yapıldı, seri üretim süreçleri devam ediyor. Ama diğer taraftan yine Deniz Kuvvetlerimizin talebi üzerine yeni varyantlarına çalışıyoruz. Demirli dip mayını, suyun altından navige edilebilen dip mayını gibi mayınlarla biz bu savunma için geliştirilmiş olan bu mayınları taarruz maksadıyla da kullanabilecek yeteneği kazanmaya gayret ediyoruz" dedi.

'Dışa bağımlılığımız vardı, onu millileştirdik'

Keleş, “DENİZHAN 76 mm Denizhan topu bu gemilerimizin burun topları. Bu gemilerin olmazsa olmazı. Burada dışa bağımlılığımız vardı, onu millileştirdik ve şu anda 8’inci top üretiliyor. Seri üretimi de devam eden ve gemilerimize takılan bir top bu. Bunu da yine üretebilen dünyada sayılı ülkeler var. Türkiye de artık o ülkelerden birisi. Bunun ihracatı da yapıldı. Romanya'ya ve Endonezya'ya ihracatları da yapıldı" ifadelerini kullandı.

'Savunma sanayi firmaları olarak hedefimiz mavi vatan konseptinin altını doldurmak'

'BALKIN' hakkında da bilgi veren Keleş, "Bu gemilere yönelen akıllı füzelerin aklını karıştırmak için üretilen bir sistem. Bu da yine dışa bağımlı olduğumuz bir şeydi. Fakat bunu da millileştirdik. Gemiye yönelip gelen füzelerin algılama sistemlerini aldatan, dolayısıyla gemiyi farklı bir yerdeymiş gibi göstermek suretiyle o füzelerin gemiye isabet etmesini engelleyen sistemler. Şimdi bunların şu anda testleri tamamlandı, seri üretim sürecine geçtik. Dolayısıyla burada bir geliştirme süreçlerine ilişkin ihtiyacımız kalmadı. Burada hayal hiçbir şey yok. Onlar da yine üretimi tamamlanmak üzere, onlarda envantere giriyor. Bütün savunma sanayi firmaları olarak hedefimiz Mavi Vatan konseptinin altını doldurmak. Bu ülkenin kara toprağı gibi bizim için aynı anlama gelen deniz sınırlarımızın da aynı güçle korunmasını sağlamak adına ve bu korumayı sağlarken de tamamen milli sistemlerimizle bunu başarmak adına geliştirdiğimiz gayretler bunlar. Fakat bunlar sadece bizim ihtiyacımız değil. Dost ve müttefik ülkeler için de bu geliştirmeleri onlar için de değerlendiriyoruz. Onlarla ortak üretimler, onlara bu yeteneklerin kazandırılması anlamında da çok ciddi gayretlerimiz var. Onun için aynı zamanda bu da bizim uluslararası anlamda değerlerimizden birisi haline geliyor" diye konuştu.

Amaç sismoloji bilimi alanında katkı vermek

AFAD Deprem Dairesi Başkanı Aykut Akgün, Genel Kurulun, 6-11 Eylül tarihleri arasında AFAD yürütücülüğünde İstanbul'da düzenleneceğini belirtti. Akgün, Genel Kurulun dünyanın dört bir yanından sismoloji ve deprem araştırmaları konularındaki en son gelişmeleri paylaşmak için uzmanları ve araştırmacıları bir araya getireceğini söyleyerek, "Türkiye Cumhuriyeti temsilciliği AFAD Başkanlığı tarafından yürütülmekte olan Avrupa Sismoloji Komisyonu'nun en önemli misyonu, sismoloji ve deprem konusunda araştırma ve geliştirme çalışmalarını teşvik etmek, Avrupa ölçeğinde bilimsel iş birliğini genişletip geliştirmek ve genç bilim insanları yetiştirerek, Avrupa ve Akdeniz ülkelerinin bilim camiasına, sismoloji bilimi alanında katkı vermektir" dedi.'

AFAD Başkanlığı'nın faaliyetlerinin ele alınacağı oturum düzenlenecek

Akgün, 2014 yılında yine İstanbul'da Türkiye Deprem Vakfı ve AFAD iş birliğinde Avrupa Sismoloji Komisyonu’nun 34’üncü Genel Kurulu’nun başarılı bir şekilde gerçekleştirildiğini ve 12 yıl sonra yine bir ESC2026 etkinliğinin gerçekleşecek olmasının büyük önem taşıdığını vurgulayarak, "Sismoloji ve deprem mühendisliği konularında 800'den fazla araştırmacının katılacağı toplantı kapsamında çağrılı konuşmalar, sözlü sunumlar ve poster sunumların yer aldığı oturumlar gerçekleşecek olup başta AFAD olmak üzere İstanbul Proje Koordinasyon Birimi, DASK ve konuyla ilgili özel sektör ve sivil toplum kuruluşları faaliyetlerini sergi alanında katılımcılarla paylaşacaklardır. Etkinlik kapsamında AFAD Başkanlığı'nın faaliyetlerinin ele alınacağı özel bir oturum da Başkanlığımız koordinasyonunda gerçekleştirilecektir" diye konuştu.

Görüntülü görüşme başlattık

İnsanı yaşat ki devlet yaşasın' anlayışıyla, vatandaşların devletin imkanlarından faydalanmada ve hizmete erişimde eşitliği sağlamayı hedeflediklerini kaydeden Çiftçi, "Bu anlayışla, işitme ve konuşma engelli vatandaşlarımızın hizmetlere daha kolay erişebilmesi amacıyla ALO 199'da 'görüntülü görüşme' dönemini başlattık. İşaret dili bilen temsilcilerimizle doğrudan görüntülü bağlantı kurarak taleplerini iletebilen kardeşlerimiz, bilgi edinme ve randevu işlemlerine ilişkin hiçbir engele takılmadan kolayca destek alabiliyor. 7 gün 24 saat, teknolojinin tüm imkânlarıyla ve vatandaş odaklı hizmet anlayışımızla hizmetlerimizi geliştirmeye devam ediyoruz" açıklamasında bulundu.