image İhsan Toksöz
PUŞTOĞLAN ÇİÇEĞİ (PortulacaGrandiflora)

Yazı Tarihi : 10.09.2020
 E-Mail : toksoz.yakamoz@gmail.com

 

PUŞTOĞLAN ÇİÇEĞİ (PortulacaGrandiflora)

Diğer yöresel adları: Kedi tırnağı, İpek çiçeği, Şellâki, Kızdan güzel.

Güzel bir yaz çiçeği. Semizotugillerden mevsimlik bir çiçektir ve tohumla üretilir. Çok arsız ve iştahlı bir çiçektir. Bol güneş, bol su ve süzek toprak ister. Çukurova’da Nisan-Mayıs uygun dikim aylarıdır. Güneşli balkonlarda dekoratif bir bitki olarak tüm yaz boyu çiçek açar. 

Beyaz, pembe, sarı, kırmızı ve ebruli renkte olanları vardır. Güneşin doğuşuyla açar, batışıyla birlikte kapanır. İnce bir saptan çıkan iğne şeklinde ama batmayan, tombulca-etli yaprakları vardır.

Çiçekleri geçtikten sonra 3-5 mm çapındaki tohum keselerinden bol tohum elde edebilirsiniz. Eğer farklı renkteki çiçekler yan yana dikiliyse alacağınız tohumlar her iki bitkinin rengini ve ebruli, çilli renkleri de içerir. Çelikleme ile de üretebilirsiniz.

ZOR GÜNLER

Pandemi sürecinde elim gazeteye yazı yazmaya gitmiyor. Görsel ve yazılı basında her gün birçok konuda o kadar çok olumsuz, iç karartıcı haber var ki, güzel şeyleri düşünmek, algılamak, çoğaltmak, paylaşmak için konsantre olmakta güçlük çekiyoruz. Hele hele sanat etkinliklerinin durduğu bir dönemdebu köşede yazı yazmak için güncel konu bulmakta da zorlanıyorum. O zaman değişik konulara atlıyor, yine de okurlarımı günlük gailelerden bir an için koparacak, zaman zaman düşündürecek konular bulmaya gayret ediyorum.

Burada belirtmek isterim ki yazımın sonundaki yorum-çıkarsama bazı okurlar için rahatsız edici olabilir. Ama bu yazı tamamen güncel yaşam karelerinden gerçekler ve vurgulamalar içermektedir. Konu ciddidir ve bir çiçeğe verilen uygunsuz isme mizahi bir yaklaşımla gülümseyerek değinen birçoğumuz için bir değerlendirme fırsatı vermek için yazılmıştır.

PUŞT NE DEMEK?

Konu başlığımızdaki çiçek ismini kullanmakta insanlargüçlük çekiyorlar. Yöresel - pek de başarılı olmayan - diğer isimler bu çekincenin ifadesi olabilir mi acaba? Çok merak ettim neden bir çiçeğe bu isim verilir diye. Öncelikle ne anlama geliyor kelime ona bakalım ve de neden bir çiçek ismi olarak kullanıldığını yorumlayalım birlikte.

Başvuru kaynağımız TDK Sözlük.

Puşt (Farsça):

1. isim, kaba konuşmada Eşcinsel erkeklerin cinsel zevklerine hizmet eden erkek.

2. ünlem, kaba konuşmada Ağır ve kaba sövgü sözü.

3. sıfat, kaba konuşmada Güvenilmez, kalleş.

Puştluk:

1. isim Puşt olma durumu.

2. isim Kalleşlik.

Puşt olmak:

1. isim Puşt olma durumu.

2. isim Kalleşlik.

Sözlük anlamlarını okuyunca kelimenin dikkatlice ve yerinde kullanılması gerektiği anlaşılıyor.Bu kelimeden türemiş bir kelime daha var. (Büyük Argo Sözlüğü -Hulki Aktunç ve Ekşi Sözlük)

Puşlavat:

argo: pezevenkmuhabbet tellalı.

***

Şimdiii… Anlamları öğrendik. Bir çiçeğe bu isim neden verilir acaba?

Ülkemizin argo sözlüğü oldukça geniş. Özellikle cinsel çağrışımlı bazı kelimeler günlük yaşamda belirli becerileri olan kişiler için -özellikle üçkâğıtçılık, düzenbazlık, iş bitiricilik, sahtekârlık alanında ünlenmiş kişiler için - bazen dolaylı-övgüselanlamda kullanılabiliyor. “Ulan ne pezevenktir O!” “Seni gidi keraneci seni!”, “Fırlamanın teki!”gibi… Ben bunda biraz da ayni kişiye öykünme, “keşke bende bu kadar becerikli olabilsem!”düşüncesinin, özentisinin saklı olduğunu düşünüyorum. Öyle ya günümüz şartlarında artık, her devrin adamı, çıkarcı, “gemisini yürüten kaptanlar” başarılı addediliyor.

Lâfı gene dolandırdım. Nasıl toparlayacağız bir bakalım:

Günümüzde özellikle tarikat yuvalarındaki bazı sapkın din bezirgânlarının pedofili merakının güzel bir çiçeğin ismine yansıması olabilir mi bu? Yoksa neden güzel bir çiçeğe “Puşt Oğlan” densin? Çiçeğin bir diğer adı da “Kızdan güzel” zaten.

Eğer öyle ise,güzel bir çiçeğe bile göz diken bu kişileri bir kere daha lânetleyelim.

Gene konuyu dağıttık. Neyse, dilimize yerleşmiş bile olsa, siz siz olun argo adlandırmaları yerli yersiz kullanmayın. Kullananları da uyarın. Ama amaçladığınız anlamda kullanıyorsanız eğer - bazı kişiler için - verin salvoyu dost meclislerinde (yerin kulağı vardır, unutmayın ama). En azından rahatlatıcı olur.

Keşke bu köşenin konusunu sadece “kültür ve sanat” olarak sınırlamasaydık. Ama Covid-19 pandemisinin en fazla zararı kültür ve sanat üreticilerine, izleyicilerine vereceğini nereden bilebilirdik ki!

En kısa sürede sağlıklı bir dünyaya tekrar dönebilmek, sanatlı günleri birlikte yaşayabilmek dileğiyle…

 


  YORUM YAZ
 
Adınız Soyadınız
 
Yorumunuz
 
 
 
  SOSYAL MEDYA
 
 
  GAZETEMİZ
 
 
 
  BASIN İLAN
 
 
 
  HAVA DURUMU
 
 
  FACEBOOK
 

 
 
 


 

Çukurova Gazetesi Mersin | Siteden yararlanırken yayın politikamızı okumanızı tavsiye ederiz. cukukovagazetesi.com © Copyright 2020 Tüm hakları saklıdır.
İzinsiz ve kaynak gösterilemeden yayınlanamaz, kopyalanamaz, kullanılamaz. Hakimiyet Gazetesi basın ve yayın meslek ilkelerine uyar.

URA MEDYA